Hiệu quả kinh tế tại gói thầu giao thông hơn 7,2 tỷ ở xã Đức Trọng ra sao?

Gói thầu sửa chữa nâng cấp tuyến đường Trần Bình Trọng tại xã Đức Trọng có giá hơn 7,2 tỷ nhưng chỉ tiết kiệm được cho ngân sách số tiền khoảng 4,6 triệu đồng.

Theo tìm hiểu của Báo Tri thức và Cuộc sống, ngày 04/06/2026, Phó Chánh Văn phòng Văn phòng HĐND và UBND xã Đức Trọng - Nguyễn Đức Cảnh đã ký Quyết định số 312/QĐ-VP phê duyệt kết quả lựa chọn nhà thầu gói thầu số 05: Thi công xây dựng công trình thuộc dự án Sửa chữa, nâng cấp tuyến đường Trần Bình Trọng. Đơn vị trúng thầu được xác định là Công ty TNHH Hưng Nguyên, doanh nghiệp có trụ sở chính đăng ký tại số 86 (số 5/E21 cũ), đường Nguyễn Đình Chiểu, Phường Lâm Viên - Đà Lạt, tỉnh Lâm Đồng.

Dự án sử dụng nguồn vốn ngân sách nhà nước, nhằm mục tiêu nâng cấp đồng bộ hạ tầng giao thông nông thôn tại địa bàn. Gói thầu xây lắp này được tổ chức theo hình thức đấu thầu rộng rãi qua mạng, phương thức một giai đoạn một túi hồ sơ với loại hợp đồng trọn gói, thời gian thực hiện kéo dài trong 450 ngày.

Giá gói thầu được phê duyệt tại Quyết định phê duyệt kế hoạch lựa chọn nhà thầu số 228/QĐ-VP ngày 06/05/2026 do Chánh Văn phòng Chu Thị Tường Vi ký xác định là 7.284.214.306 đồng. Tuy nhiên, giá trúng thầu công bố của Công ty TNHH Hưng Nguyên là 7.279.526.404 đồng. Như vậy, thông qua hoạt động đấu thầu rộng rãi công khai, số tiền tiết kiệm cho ngân sách nhà nước chỉ đạt 4.687.902 đồng, tương đương tỷ lệ tiết kiệm ở mức siêu thấp khoảng 0.06%.

1783302144612-703199000672179758-4138090355331074433-c432023eabfa10c33c49abc48bafcb67.jpg — Quyết định số 312/QĐ-VP. (Nguồn MSC)

Diễn biến đấu thầu rộng rãi nhưng thiếu tính cạnh tranh

Hồ sơ trực tuyến từ hệ thống Mạng đấu thầu quốc gia hiển thị mã định danh thông báo mời thầu của dự án là IB2600217617 - 00. Hồ sơ mời thầu do Công ty TNHH Bảo An Phát Lâm Đồng lập và được chủ đầu tư phê duyệt theo Quyết định số 271/QĐ-VP ngày 21/05/2026 do Phó Chánh Văn phòng Nguyễn Đức Cảnh ký. Đơn vị chịu trách nhiệm thẩm định hồ sơ mời thầu cũng như thẩm định kết quả lựa chọn nhà thầu là Công ty TNHH Tư vấn và Xây dựng Sao Vệ.

Mặc dù áp dụng hình thức đấu thầu rộng rãi qua mạng nhằm tối đa hóa tính cạnh tranh, công bằng và minh bạch. Nhưng, tại biên bản mở thầu điện tử tự động chiết xuất dữ liệu ghi nhận đến thời điểm đóng thầu vào ngày 30/05/2026, hệ thống chỉ có duy nhất Công ty TNHH Hưng Nguyên dự thầu.

Lịch sử đấu thầu của Công ty Hưng Nguyên

Dữ liệu từ Hệ thống mạng đấu thầu quốc gia cho thấy, Công ty TNHH Hưng Nguyên (mã số thuế 5800653991, ngày thành lập 03/09/2008) là một nhà thầu có thâm niên và vị thế quen thuộc tại phân khúc đầu tư công tỉnh Lâm Đồng. Hệ thống dữ liệu cho thấy doanh nghiệp này từng tham gia tổng cộng 76 gói thầu trên cả nước, ghi nhận trúng 37 gói, trượt 34 gói, 2 gói chưa có kết quả và 3 gói bị hủy. Tổng giá trị trúng thầu tích lũy đạt khoảng 2.104.017.073.819 đồng, trong đó tổng giá trị trúng thầu với tư cách độc lập đạt khoảng 256.012.382.460 đồng.

Địa bàn hoạt động cốt lõi của đơn vị tập trung phần lớn tại địa phương với 67/76 gói thầu từng tham dự. Tại một số bên mời thầu nội tỉnh, doanh nghiệp ghi nhận tỷ lệ trúng thầu tuyệt đối 100%. Điển hình như tại Ban Quản lý dự án đầu tư xây dựng khu vực Đức Trọng, đơn vị trúng khoảng 3/3 gói thầu với tổng giá trị hơn 168.000.000.000 đồng; tại Ban quản lý dự án đầu tư xây dựng công trình Nông nghiệp và Phát triển nông thôn tỉnh Lâm Đồng trúng khoảng 3/3 gói thầu với tổng giá trị hơn 65.000.000.000 đồng; tại Công ty TNHH Hoàng Đăng Lâm Đồng trúng 3/3 gói thầu với tổng giá trị hơn 175.000.000.000 đồng.

Trách nhiệm giải trình và hiệu quả sử dụng vốn ngân sách

Hiện tượng đấu thầu rộng rãi nhưng rơi vào cảnh "một mình một chợ" với tỷ lệ tiết kiệm siêu thấp dưới mốc 0,5% đang trở thành tiêu điểm cần lưu ý trong công tác quản lý công sản tại các chính quyền cấp cơ sở. Theo Luật sư Nguyễn Văn Lập (Đoàn Luật sư TP HCM), các cơ quan chức năng có thẩm quyền cần tiến hành hậu kiểm, rà soát kỹ lưỡng toàn bộ quy trình lập hồ sơ mời thầu xem có xuất hiện các tiêu chí kỹ thuật mang tính định hướng, cục bộ hoặc phân mỏng năng lực để hạn chế nhà thầu hay không, nhằm bảo đảm quyền bình đẳng tham gia của cộng đồng doanh nghiệp.

Chỉ thị số 12/CT-TTg ngày 03/4/2026 của Thủ tướng Chính phủ nêu rõ yêu cầu tăng cường công tác kiểm tra, giám sát, nâng cao hiệu quả và tỷ lệ tiết kiệm trong lựa chọn nhà thầu đối với các dự án sử dụng vốn ngân sách nhà nước. Chỉ thị cũng nhấn mạnh vai trò và trách nhiệm giải trình trực tiếp của người đứng đầu các chủ đầu tư, bên mời thầu khi tổ chức đấu thầu công nhưng đạt hiệu quả tối ưu vốn thấp hoặc để xảy ra tình trạng cạnh tranh hạn chế kéo dài. Việc tối ưu hóa hiệu quả kinh tế tại dự án sửa chữa đường Trần Bình Trọng không chỉ giúp tiết kiệm ngân sách địa phương mà còn củng cố tính minh bạch trong đầu tư công cấp cơ sở.

QUY ĐỊNH VỀ TỶ LỆ TIẾT KIỆM VÀ HIỆU QUẢ KINH TẾ TRONG ĐẤU THẦU

Hiệu quả kinh tế là một trong những mục tiêu cốt lõi của hoạt động đấu thầu, được định nghĩa rõ tại Khoản 8 Điều 4 Luật Đấu thầu số 22/2023/QH15. Để đạt được mục tiêu này, việc xác định giá gói thầu và kiểm soát giá trúng thầu được quy định chặt chẽ từ khâu lập kế hoạch đến khi thực hiện hợp đồng.

Theo quy định tại Điều 18 Nghị định 214/2025/NĐ-CP, giá gói thầu phải được tính đúng, tính đủ toàn bộ chi phí, kể cả chi phí dự phòng, phí, lệ phí và thuế. Đặc biệt, chủ đầu tư có trách nhiệm cập nhật giá gói thầu trong thời hạn 28 ngày trước ngày mở thầu nếu cần thiết để đảm bảo giá gói thầu sát với giá thị trường, tránh thất thoát ngân sách hoặc gây khó khăn cho nhà thầu. Căn cứ xác định giá gói thầu bao gồm dự toán được duyệt, kết quả lựa chọn nhà thầu của các gói thầu tương tự trong 12 tháng trước đó hoặc các báo giá thị trường (tối thiểu 01 báo giá, khuyến khích nhiều hơn).

Về chỉ số đánh giá, Điểm b Khoản 2 Điều 17 Nghị định 214/2025/NĐ-CP quy định "tỷ lệ tiết kiệm trung bình" là một trong những chỉ tiêu quan trọng để đánh giá năng lực, nguồn lực và kết quả thực hiện công tác đấu thầu của chủ đầu tư trong kế hoạch tổng thể lựa chọn nhà thầu. Đối với hình thức chỉ định thầu, tính hiệu quả kinh tế được siết chặt hơn:

Tại quy trình chỉ định thầu thông thường, chủ đầu tư phải quy định mức tỷ lệ tiết kiệm của giá đề nghị trúng thầu trong hồ sơ yêu cầu để làm cơ sở cho nhà thầu chuẩn bị hồ sơ đề xuất.
Tại quy trình chỉ định thầu rút gọn, chủ đầu tư và nhà thầu phải thương thảo về giá để bảo đảm giá đề nghị trúng thầu tiết kiệm, hiệu quả. Riêng với gói thầu xây lắp quy định tại Điểm e Khoản 2 Điều 78, quá trình thương thảo phải đảm bảo tiết kiệm tối thiểu 5% giá gói thầu.

Trong quá trình thực hiện hợp đồng, để duy trì hiệu quả kinh tế, Điểm a Khoản 5 Điều 70 Luật Đấu thầu nhấn mạnh việc sửa đổi hợp đồng về giá, khối lượng không được vượt giá gói thầu đã ghi trong kế hoạch lựa chọn nhà thầu hoặc dự toán gói thầu được phê duyệt. Việc tuân thủ nghiêm các quy định này không chỉ giúp tối ưu hóa nguồn vốn đầu tư công tại các địa phương mà còn là thước đo trách nhiệm giải trình của người có thẩm quyền trước pháp luật.