Gói thầu trường học hơn 3,2 tỷ ở Tuy Đức tiết kiệm được khoảng 37 triệu đồng

Công trình sửa chữa Trường tiểu học Lê Mã Lương hoàn tất lựa chọn nhà thầu với giá trúng thầu hơn 3,1 tỷ đồng, đạt tỷ lệ giảm giá ngân sách xấp xỉ 1,17%.

Theo tài liệu thu thập của PV Báo Tri thức và Cuộc sống, dự án sửa chữa, nâng cấp cơ sở vật chất Trường tiểu học Lê Mã Lương được phê duyệt Báo cáo kinh tế - kỹ thuật theo Quyết định số 509/QĐ-UBND ngày 12/05/2026 do Chủ tịch UBND xã Tuy Đức - Trần Văn Sĩ ký duyệt. Dự án có tổng mức đầu tư là 3.700.000.000 đồng, sử dụng nguồn vốn sự nghiệp giáo dục nhằm hoàn thiện cơ sở hạ tầng học tập trên địa bàn xã Tuy Đức, tỉnh Lâm Đồng.

Sau khi dự án được phê duyệt, Trưởng phòng Văn hóa - Xã hội xã Tuy Đức - Nguyễn Văn Tuấn đã ký Quyết định số 378/QĐ-VHXH ngày 13/05/2026 về việc phê duyệt kế hoạch lựa chọn nhà thầu. Tiếp đó, ngày 22/05/2026, Quyết định số 423/QĐ-VHXH do Trưởng phòng Văn hóa - Xã hội - Nguyễn Văn Tuấn ký đã chính thức phê duyệt hồ sơ mời thầu cho gói thầu thi công xây dựng công trình thuộc dự án. Đơn vị lập hồ sơ mời thầu là Công ty TNHH Tư vấn Xây dựng An Nguyên Đắk Nông và đơn vị thẩm định hồ sơ là Công ty TNHH Tư vấn Xây dựng Thành Nhân Đắk Nông. Gói thầu được tổ chức theo hình thức đấu thầu rộng rãi trong nước qua mạng, phương thức một giai đoạn một túi hồ sơ với giá gói thầu được xác định là 3.212.072.000 đồng.

Mặc dù áp dụng hình thức đấu thầu rộng rãi qua mạng nhằm tối ưu hóa tính cạnh tranh công khai, biên bản mở thầu ngày 01/06/2026 ghi nhận hệ thống chỉ có duy nhất một nhà thầu tham gia nộp hồ sơ dự thầu là Công ty TNHH một thành viên xây dựng Thiên Tân. Do không có đối thủ cạnh tranh đối kháng thương mại, doanh nghiệp này bước vào giai đoạn đánh giá năng lực kỹ thuật và tài chính.

Đến ngày 10/06/2026, Trưởng phòng Văn hóa - Xã hội xã Tuy Đức - Nguyễn Văn Tuấn ký Quyết định số 502/QĐ-VHXH phê duyệt kết quả lựa chọn nhà thầu. Theo đó, Công ty TNHH một thành viên xây dựng Thiên Tân chính thức trúng thầu với giá phê duyệt là 3.174.588.000 đồng, thời gian thực hiện hợp đồng trọn gói trong 210 ngày. So với giá gói thầu ban đầu, giá trị tiết kiệm tuyệt đối cho ngân sách nhà nước đạt 37.484.000 đồng. Tỷ lệ tiết kiệm ngân sách của gói thầu xây lắp này chỉ đạt xấp xỉ 1,17%, thuộc nhóm gói thầu có hiệu quả kinh tế ở mức thấp theo các tiêu chí phân loại đầu tư công hiện hành.

1783302355999-703199000672179758-4138090355331074433-413df758f6bd0afec0c89626d799b38a.jpg — Quyết định số 502/QĐ-VHXH. (Nguồn MSC)

Tìm hiểu sâu về năng lực của đơn vị trúng thầu, Công ty TNHH một thành viên xây dựng Thiên Tân có mã số doanh nghiệp là 6400433143, được thành lập từ ngày 02/04/2021, có trụ sở đăng ký tại thôn 2, xã Tuy Đức, tỉnh Lâm Đồng. Hệ thống dữ liệu lịch sử đấu thầu công khai cho thấy doanh nghiệp này đạt hiệu suất trúng thầu tuyệt đối khoảng 100% tại địa phương khi tham gia 14 gói thầu và trúng trọn vẹn cả 14 gói thầu, chưa từng ghi nhận kết quả trượt thầu. Tổng giá trị trúng thầu tích lũy của doanh nghiệp này đạt 30.839.622.307 đồng, trong đó giá trị trúng thầu với tư cách độc lập là 11.415.462.505 đồng.

Dưới góc nhìn pháp lý và quản trị đầu tư công, theo Luật sư Nguyễn Văn Lập thuộc Đoàn Luật sư TP HCM, việc gói thầu rộng rãi chỉ thu hút một nhà thầu tham dự và trúng thầu với tỷ lệ tiết kiệm thấp là vấn đề cần được nhìn nhận một cách toàn diện dưới nhiều góc độ quản lý kinh tế công. Pháp luật về đấu thầu không cấm việc chấm thầu và phê duyệt kết quả khi có một nhà thầu duy nhất đáp ứng đủ các tiêu chí năng lực, kinh nghiệm trong hồ sơ mời thầu. Tuy nhiên, thực tiễn này lại chưa phản ánh trọn vẹn mục tiêu cốt lõi của hình thức đấu thầu rộng rãi là kích thích cạnh tranh tối đa về mặt giá cả nhằm mang lại lợi ích kinh tế cao nhất cho dòng vốn ngân sách.

Theo chuyên gia đầu tư công Đào Giang, tinh thần của Chỉ thị số 12/CT-TTg ngày 03/04/2026 của Thủ tướng Chính phủ đã nêu rõ yêu cầu tăng cường công tác kiểm tra, giám sát chặt chẽ và hậu kiểm đối với các gói thầu có tỷ lệ tiết kiệm dưới mức kỳ vọng, đặc biệt là các gói thầu vắng bóng tính cạnh tranh thương mại. Để nâng cao hiệu quả sử dụng ngân sách, các chủ đầu tư và đơn vị tư vấn lập hồ sơ mời thầu cần chủ động xây dựng các tiêu chuẩn kỹ thuật, năng lực phù hợp với thực tiễn thị trường, tránh việc vô tình tạo ra các rào cản kỹ thuật làm hạn chế sự tiếp cận của các nhà thầu có năng lực khác ngoài địa bàn. Trách nhiệm giải trình của người đứng đầu cơ quan chủ đầu tư đối với hiệu quả kinh tế của dự án luôn là yếu tố then chốt cần được đề cao nhằm bảo đảm tính minh bạch tài chính công.

QUY ĐỊNH VỀ BẢO ĐẢM CẠNH TRANH TRONG ĐẤU THẦU

Điều 6 Luật Đấu thầu và Điều 4 Nghị định 214/2025/NĐ-CP quy định về tính độc lập giữa các bên để tránh tình trạng "vừa đá bóng, vừa thổi còi". Cụ thể, nhà thầu dự thầu phải độc lập về pháp lý và độc lập về tài chính với: Chủ đầu tư, bên mời thầu; Nhà thầu tư vấn lập, thẩm định hồ sơ mời thầu; Nhà thầu tư vấn đánh giá hồ sơ dự thầu, thẩm định kết quả lựa chọn nhà thầu.

Định nghĩa "độc lập về tài chính" được cụ thể hóa là: Không cùng thuộc một cơ quan hoặc tổ chức trực tiếp quản lý đối với đơn vị sự nghiệp; Không có cổ phần hoặc vốn góp của nhau trên 30%; Không cùng có cổ phần hoặc vốn góp trên 20% của một tổ chức khác. Quy định này nhằm đảm bảo mọi nhà thầu khi tham gia vào thị trường đều có cơ hội ngang nhau, không có sự ưu ái ngầm giữa đơn vị quản lý và đơn vị thực thi.

Năm 2026, với việc sắp xếp lại đơn vị hành chính, các chủ đầu tư tại 34 tỉnh/thành phố và các xã phải thực hiện rà soát nghiêm ngặt danh sách cổ đông của các nhà thầu. Nếu phát hiện nhà thầu có mối quan hệ sở hữu chéo với đơn vị tư vấn lập hồ sơ mời thầu, hồ sơ dự thầu đó sẽ bị loại ngay lập tức. Đây là lá chắn pháp lý quan trọng để ngăn chặn các "sân sau" của những người có thẩm quyền trong việc thâu tóm các gói thầu địa phương, bảo vệ quyền lợi của các doanh nghiệp làm ăn chân chính.