111 ngày đêm nỗ lực tìm kiếm và quy tập hài cốt liệt sĩ

Trưa 4/7, Văn phòng Chính phủ tổ chức họp báo thường kỳ tháng 6/2026. Tại đây, báo chí đề nghị đại diện Bộ Quốc phòng thông tin về tình hình trong 6 tháng đầu năm, Chiến dịch 500 ngày đêm đẩy mạnh thực hiện tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ đã đạt được kết quả như thế nào?.

Hướng tới 5 mục tiêu lớn

Thông tin tại họp báo, Đại tá Lê Văn Sơn, Phó Cục trưởng Cục Chính sách - Xã hội, Tổng cục Chính trị Quân đội nhân dân Việt Nam, Phó Chánh Văn phòng Ban Chỉ đạo quốc gia về tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ cho biết, công tác tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ là nhiệm vụ chính trị đặc biệt, thể hiện đạo lý "Uống nước nhớ nguồn" của dân tộc và luôn được Đảng, Nhà nước quan tâm lãnh đạo, chỉ đạo trong suốt các giai đoạn cách mạng.

Theo Đại tá Lê Văn Sơn, Chiến dịch 500 ngày đêm được Ban Chỉ đạo quốc gia phát động trong bối cảnh toàn Đảng, toàn dân, toàn quân và cả hệ thống chính trị đang đẩy mạnh các hoạt động "Đền ơn đáp nghĩa", hướng tới kỷ niệm 80 năm Ngày Thương binh - Liệt sĩ, góp phần chăm lo ngày càng tốt hơn đối với người có công với cách mạng.

Mặc dù được phát động ngày 2/4/2026, thời gian thực hiện chiến dịch được tính từ ngày 15/3/2026 đến hết ngày 27/7/2027.

Chiến dịch được triển khai với mục tiêu tạo bước đột phá toàn diện trong công tác tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ.

Năm mục tiêu trọng tâm gồm: tìm kiếm, quy tập khoảng 7.000 hài cốt liệt sĩ; hoàn thành lấy mẫu khoảng 230.000 mộ liệt sĩ chưa xác định được thông tin tại các nghĩa trang trên cả nước; giám định ADN khoảng 18.000 mẫu hài cốt liệt sĩ; xây dựng, hoàn thiện và đưa vào vận hành cơ sở dữ liệu gene thân nhân liệt sĩ chưa xác định được thông tin; đồng thời hoàn thành công tác rà phá bom mìn, vật liệu nổ tại các địa bàn trọng điểm, vùng lõi như Vị Xuyên, Tuyên Quang, Lào Cai, Lạng Sơn để phục vụ công tác tìm kiếm, quy tập.

Đến ngày 4/7/2026, chiến dịch đã bước sang ngày thứ 111 với nhiều kết quả khả quan.

Nhiều giải pháp mới phát huy hiệu quả

Theo Đại tá Lê Văn Sơn, ngay sau khi chiến dịch được triển khai, Ban Chỉ đạo quốc gia đã được kiện toàn theo quyết định của Thủ tướng Chính phủ; ban hành đầy đủ quy chế, chương trình và kế hoạch hoạt động năm 2026 cũng như giai đoạn 2026-2030.

Ban Chỉ đạo quốc gia cùng Phó Thủ tướng Chính phủ, Trưởng Ban Chỉ đạo đã tổ chức nhiều cuộc họp, ban hành nhiều văn bản chỉ đạo, tạo hành lang pháp lý và điều kiện thuận lợi để các bộ, ngành, địa phương triển khai nhiệm vụ.

Đối với công tác tìm kiếm, quy tập hài cốt liệt sĩ, trên cơ sở kết quả khảo sát, xác minh thông tin và kết luận địa bàn, Bộ Quốc phòng đã giao chỉ tiêu cụ thể cho từng đơn vị; đồng thời kiện toàn lực lượng với 32 đội quy tập, hơn 1.500 cán bộ, chiến sĩ.

Đáng chú ý, một giải pháp mới được Phó Thủ tướng Chính phủ, Trưởng Ban Chỉ đạo quốc gia chỉ đạo quyết liệt là tổng hợp, rà soát thông tin, nhất là các hồ sơ giải mật của nước ngoài, để tổ chức các hội thảo xác minh thông tin về mộ liệt sĩ tập thể.

Đến nay, đã tổ chức hai hội thảo tại Quảng Ngãi và TP Hồ Chí Minh. Kết quả, ngày 29/6 đã tìm thấy một hài cốt liệt sĩ tại Quảng Ngãi; khu vực Công viên Lê Thị Riêng đang tiếp tục khảo sát, dò tìm và dự kiến tổ chức khai quật vào ngày 6/7/2026.

Trong quá trình dò tìm, lực lượng chức năng kết hợp đối chiếu tọa độ bản đồ với thực địa, kết hợp lời kể nhân chứng và sử dụng radar quét ngầm, góp phần nâng cao độ chính xác, rút ngắn thời gian tìm kiếm và giảm khối lượng đào đắp.

Đẩy nhanh lấy mẫu ADN, xây dựng cơ sở dữ liệu

Để triển khai đồng loạt việc lấy mẫu đối với các mộ liệt sĩ chưa xác định được thông tin tại gần 3.000 nghĩa trang liệt sĩ trên cả nước, Bộ Quốc phòng đã ban hành hướng dẫn lấy mẫu, số hóa mẫu hài cốt liệt sĩ cùng quy trình kỹ thuật lấy mẫu, vận chuyển, bàn giao, bảo quản và lưu trữ; đồng thời tổ chức tập huấn trên phạm vi toàn quốc, triển khai thí điểm trước khi thực hiện đại trà.

Nhằm hạn chế thấp nhất nguy cơ nhầm lẫn trong quá trình lấy và quản lý mẫu, Bộ Quốc phòng giao Tập đoàn Công nghiệp - Viễn thông Quân đội (Viettel) xây dựng phần mềm quản lý thông tin mẫu hài cốt liệt sĩ. Phần mềm cho phép số hóa toàn bộ quy trình, bảo đảm khả năng truy xuất nguồn gốc đối với từng mẫu khi cần thiết.

Đến nay, cả nước đã thành lập hơn 300 đội lấy mẫu với khoảng 3.300 người tham gia.

Đối với công tác xác định danh tính hài cốt liệt sĩ, Bộ Nội vụ đã tham mưu Chính phủ ban hành Nghị quyết số 26/2026/NQ-CP về cơ chế, chính sách đặc thù phục vụ lấy mẫu, giám định ADN; đồng thời ban hành Quyết định số 51/QĐ-BCĐQG quy định quy trình phối hợp và phân công địa bàn tiếp nhận, giám định ADN, tạo cơ sở để các địa phương bố trí kinh phí và tổ chức thực hiện.

Theo Ban Chỉ đạo quốc gia, Bộ Quốc phòng hiện đã thành lập hơn 330 tổ, đội rà phá bom mìn với trên 5.000 cán bộ, chiến sĩ cùng hơn 1.300 phương tiện chuyên dùng, tập trung tại các địa bàn trọng điểm, vùng lõi như Vị Xuyên, Tuyên Quang và Lạng Sơn.

Đến nay, lực lượng chức năng đã tìm kiếm, quy tập được hơn 1.300 hài cốt liệt sĩ và ba mộ tập thể tại Tuyên Quang.

Cùng với đó, đã lấy mẫu hơn 27.000 mộ liệt sĩ; trong đó gần 20.000 mộ đủ điều kiện lấy mẫu và hơn 9.000 mẫu đã được bàn giao cho các đơn vị giám định ADN.

Công tác rà phá bom mìn được triển khai trên diện tích hơn 7.000 ha; riêng vùng lõi Vị Xuyên, Tuyên Quang đã hoàn thành hơn 3.000 ha, đạt trên 70% tiến độ.

Bộ Công an cũng đã thu gần 95.000 mẫu sinh phẩm thân nhân liệt sĩ; phân tích và đồng bộ hơn 50.000 mẫu vào cơ sở dữ liệu.

Trong 6 tháng cuối năm 2026, Bộ Quốc phòng sẽ tiếp tục tham mưu Ban Chỉ đạo quốc gia triển khai các giải pháp nhằm hoàn thành các mục tiêu của Chiến dịch 500 ngày đêm.

Đại tá Lê Văn Sơn bày tỏ mong muốn các cơ quan báo chí tiếp tục đồng hành, đẩy mạnh tuyên truyền, vận động nhân dân cung cấp thông tin, góp phần nâng cao hiệu quả tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ, đáp ứng sự mong mỏi của thân nhân các liệt sĩ và toàn xã hội.