Thứ khoáng vật giống hệt vàng, chứa độc tố chết người

Vẻ ngoài lấp lánh như vàng khiến Orpiment đánh lừa nhiều người. Ít ai biết khoáng vật này là hợp chất thạch tín nguy hiểm, từng gây nhiều cái chết bí ẩn.

Là khoáng vật sulfua của asen có màu vàng đặc trưng. Orpiment có công thức hóa học As₂S₃, nổi bật với sắc vàng chanh đến vàng cam rất dễ nhận biết, từng khiến con người nhầm tưởng là vàng thật trong lịch sử. Ảnh: Pinterest.

Được con người biết đến và sử dụng từ thời cổ đại. Từ Ai Cập, Trung Hoa đến La Mã cổ đại, orpiment từng được nghiền làm thuốc nhuộm, mỹ phẩm và chất trang trí do người đương thời chưa hiểu rõ tính độc hại của nó. Ảnh: Pinterest.

Cực kỳ độc do chứa hàm lượng asen cao. Asen trong orpiment có thể gây ngộ độc nghiêm trọng nếu hít phải hoặc nuốt vào, khiến khoáng vật này trở thành một trong những sắc tố nguy hiểm nhất từng được con người sử dụng. Ảnh: Pinterest.

Từng là sắc tố vàng quan trọng trong hội họa cổ. Nhiều bức tranh thời Trung cổ và Phục Hưng sử dụng orpiment để tạo màu vàng rực, nhưng theo thời gian, sắc tố này dễ bị sẫm màu hoặc phân hủy. Ảnh: Pinterest.

Có cấu trúc tinh thể mềm và dễ vỡ. Orpiment có độ cứng rất thấp trên thang Mohs, chỉ khoảng 1,5–2, khiến nó dễ trầy xước và không phù hợp làm trang sức thông thường. Ảnh: Pinterest.

Thường hình thành trong môi trường thủy nhiệt. Khoáng vật này xuất hiện phổ biến gần các mạch quặng chứa asen, cùng với realgar, cinnabar và các khoáng vật sulfua khác. Ảnh: Pinterest.

Tên gọi bắt nguồn từ tiếng Latin cổ. Từ “orpiment” xuất phát từ auripigmentum, nghĩa là “sắc tố vàng”, phản ánh đặc tính thị giác của khoáng vật này. Ảnh: Pinterest.

Là đối tượng nghiên cứu quan trọng trong bảo tồn nghệ thuật. Các nhà bảo tồn tranh cổ ngày nay phải hiểu rõ đặc tính hóa học của orpiment để ngăn chặn sự xuống cấp và phản ứng nguy hiểm với các sắc tố khác. Ảnh: Pinterest.