Máng cỏ Thánh: Di tích cổ kính gắn liền với cuộc đời Chúa Jesus

Các mảnh gỗ cổ của Máng cỏ Thánh lưu giữ tại Rome, liên kết lịch sử và đức tin của hàng nghìn tín đồ Kitô giáo khắp thế giới.

Vào khoảng năm 640, tộc trưởng Sophronius của Jerusalem đã gửi những thanh gỗ này đến Rome để Giáo hoàng Theodore I bảo vệ, sau khi người Hồi giáo chinh phục Jerusalem. Sophronius yêu cầu Giáo hoàng Theodore I bảo vệ những mảnh gỗ này khi khẳng định chúng là Chiếc nôi Thánh - nơi Chúa Jesus đã nằm sau khi sinh ra tại Bethlehem. Ảnh: Antoine Taveneaux/Wikimedia Commons (CC BY-SA 3.0).

Ngày nay, 5 mảnh gỗ được cho là một phần của máng cỏ được lưu giữ trong chiếc hộp bằng bạc và vàng đặt tại Vương cung thánh đường Santa Maria Maggiore ở Rome, Italy. Chiếc hộp đựng thánh tích hiện nay được Giáo hoàng Pius IX cho chế tác vào năm 1802 để thay thế cho bình thánh tích cũ từng bị thất lạc trong những năm 1700. Ảnh: Andrew Howe / Getty Images.

Theo Đức ông Piero Marini, người trông coi Máng cỏ Thánh, 4 trong số các thanh gỗ từng tạo thành hai chữ X, trong khi thanh gỗ thứ 5 chạy dọc ở giữa để giữ chúng lại với nhau. Máng cỏ đặc biệt này được cho là nơi Chúa Jesus nằm khi chào đời. Ảnh: Fotolia/A. Hoffmann.

Sách Phúc Âm Lu-ca ghi lại rằng, Chúa Jesus sinh ra ở Bethlehem. Do không có chỗ trọ cho Ma-ri và Giuse nên Chúa Jesus sơ sinh đã được đặt trong máng cỏ. Nhiều học giả Kinh Thánh tin rằng, Chúa Jesus sinh ra vào khoảng giữa năm 6 và 4 trước Công nguyên. Mặc dù ngày sinh của Chúa Jesus được kỷ niệm vào ngày 25/12 hàng năm nhưng các học giả vẫn chưa thể chắc chắn về ngày sinh của Ngài. Ảnh: lignoma.com.

Những ghi chép đầu tiên về máng cỏ xuất hiện trong tác phẩm của Origen - học giả Kitô giáo thời kỳ đầu, được viết vào năm 220 và nhắc đến máng cỏ được lưu giữ ở Bethlehem. Ảnh: lignoma.com.

Khoảng năm 400, Thánh Jerome cũng nhắc đến Máng cỏ Thánh và các cuộc hành hương đến Hang động Giáng sinh, xác nhận địa điểm tôn kính tại Bethlehem. Kể từ khi được đưa đến Rome vào thế kỷ thứ 7, máng cỏ vẫn được lưu giữ tại nhà thờ Santa Maria Maggiore. Ảnh: basilicasantamariamaggiore.va.

Năm 1894, tu viện trưởng Giuseppe Cozza-Luzi là người đầu tiên tiến hành nghiên cứu di tích của Chiếc Máng cỏ Thánh. Cuộc khảo sát của ông cho thấy có 2 mảnh gỗ dài hơn và 3 mảnh gỗ ngắn hơn, dài khoảng từ 64 - 85 cm và tất cả đều bị hư hại theo thời gian. Một số mảnh gỗ cũng có lỗ và dấu vết của kim loại, cho thấy chúng từng được dùng để ghép thành một máng cỏ. Ảnh: basilicasantamariamaggiore.va.

Dựa trên phân tích hiển vi một mảnh gỗ nhỏ được lấy ra vào những năm 1600, tu viện trưởng Cozza-Luzi kết luận rằng, loại gỗ này là một loại gỗ cứng vùng Địa Trung Hải, có khả năng thuộc họ sung. Loại gỗ, hình dạng của các thanh gỗ và bằng chứng về cấu trúc cùng với các tài liệu tham khảo lịch sử, đều cho tu viện trưởng Cozza-Luzi thấy rằng những di vật của Chiếc Rương Thánh là một phần của máng cỏ cổ xưa đích thực từ khu vực Jerusalem. Ảnh: Jastrow / Public domain via Wikimedia Commons.

Năm 2019, các chuyên gia đã phục chế các thanh gỗ của chiếc nôi. Nhân dịp này, Giáo hoàng Phanxicô đã tặng lại một mảnh nhỏ của chiếc nôi cho Đất Thánh, kèm theo một tấm bảng khắc dòng chữ "Ex cunis Iesu Infantis," có nghĩa là "Từ chiếc nôi của Chúa Jesus Hài Đồng". Ảnh: vaticannews.va.

Hàng năm, nhiều tín đồ Kitô giáo đến thăm Máng cỏ Thánh trong thánh lễ đêm Giáng sinh lúc nửa đêm tại nhà thờ Santa Maria Maggiore, nơi còn được gọi là Santa Maria ad Praesepe (Thánh Maria của Máng cỏ) và "Bethlehem của phương Tây" vì mối liên hệ với Đức Mẹ Maria và máng cỏ của hài nhi Jesus. Ảnh: vaticannews.va.