Nhìn lại loạt gói thầu của Minh Anh: Trách nhiệm người đứng đầu ở đâu? [Kỳ 3]

Quan sát của Báo Tri thức và Cuộc sống cho thấy, sự vươn lên mạnh mẽ và vị thế vững chắc của Công ty Minh Anh tại thị trường xây dựng Thành phố Đồng Nai có dấu ấn rất lớn từ khâu quản lý, phê duyệt của các cơ quan Chủ đầu tư tại địa phương. Sự tín nhiệm này thể hiện qua những con số thống kê rất cụ thể. Chỉ tính riêng tại Ban Quản lý dự án khu vực 03, Công ty Minh Anh đã lập kỷ lục khi trúng tuyệt đối 9/9 gói thầu tham gia, ký kết các hợp đồng với tổng giá trị hơn 68,1 tỷ đồng, trong khi tỷ lệ tiết kiệm trung bình của các gói này đều nằm ở mức xấp xỉ 0%.

Dấu ấn của các Chủ đầu tư trong loạt gói thầu tiết kiệm nhỏ giọt

Bên cạnh Ban Quản lý dự án khu vực 03, hàng loạt các cơ quan hành chính nhà nước khác như Văn phòng HĐND và UBND xã Trảng Bom, Văn phòng HĐND và UBND xã Bình Minh, Văn phòng Đảng ủy xã Hưng Thịnh... cũng liên tục trao tay các gói thầu xây lắp, mua sắm thiết bị cho nhà thầu Minh Anh thông qua các hình thức từ đấu thầu rộng rãi đến chỉ định thầu.

Xuyên suốt quá trình tổ chức đấu thầu và giải ngân vốn đầu tư công, các cá nhân như ông Lương Thanh Bình (Chánh Văn phòng HĐND và UBND xã Trảng Bom) và ông Lê Minh Tuấn (Chánh Văn phòng HĐND và UBND xã Bình Minh) là những người trực tiếp nắm quyền, ban hành các quyết định phê duyệt kế hoạch lựa chọn nhà thầu, phê duyệt kết quả trúng thầu mang nhiều điểm nghẽn về tính minh bạch.

Dư luận đặt câu hỏi khi các dự án sử dụng tiền ngân sách, có trị giá từ vài trăm triệu đến hơn 11,6 tỷ đồng ngân sách được trao tay cho một nhà thầu quen mặt, trong bối cảnh các đối thủ cạnh tranh thì vướng phải lỗi hồ sơ khó hiểu (nộp bảo lãnh không nội dung), hoặc kịch bản một mình một ngựa cứ thế lặp đi lặp lại. Cùng với đó là việc kết quả chỉ định thầu bị chậm công bố hơn 5 tháng mới được công khai. Chính công tác quản lý bộc lộ nhiều lỗ hổng từ các Chủ đầu tư này đã và đang khiến mục tiêu cốt lõi về tính cạnh tranh, công bằng và hiệu quả kinh tế của công tác đầu tư công bị đe dọa nghiêm trọng.

Trách nhiệm người đứng đầu khi để xảy ra dấu hiệu vi phạm

Đưa ra góc nhìn pháp lý về trách nhiệm giải trình và công tác quản lý nhà nước trong lĩnh vực đấu thầu, Luật sư Võ Quang Vinh (Đoàn Luật sư tỉnh Vĩnh Long) nhận định: "Trước thực trạng về vi phạm đấu thầu tại nhiều địa phương, ngày 03/4/2026, Thủ tướng Chính phủ đã ban hành Chỉ thị số 12/CT-TTg về tăng cường hiệu lực, hiệu quả, trách nhiệm trong công tác đấu thầu. Chỉ thị này mang tinh thần chỉ đạo vô cùng quyết liệt, yêu cầu các Bộ ngành, địa phương phải kiểm tra, khắc phục triệt để tình trạng một số gói thầu có tỷ lệ tiết kiệm siêu thấp, tình trạng một mình một ngựa. Đặc biệt, Chỉ thị quy trách nhiệm trực tiếp, cụ thể cho cá nhân người đứng đầu cấp ủy, chính quyền địa phương và Chủ đầu tư nếu để xảy ra các sai phạm trên địa bàn do mình quản lý."

Luật sư Võ Quang Vinh nhấn mạnh thêm: "Căn cứ theo tinh thần của Chỉ thị số 12/CT-TTg và Điều 60 Nghị định 214/2025/NĐ-CP về xử lý vi phạm, khi để xảy ra tình trạng đấu thầu thiếu minh bạch, tỷ lệ tiết kiệm nhỏ giọt không phản ánh đúng quy luật thị trường, và đặc biệt là hành vi chậm trễ công khai kết quả lựa chọn nhà thầu trái quy định pháp luật (như Gói thầu số 01 sửa chữa đường Hùng Vương chậm trễ hơn 5 tháng), người đứng đầu đơn vị Chủ đầu tư không thể thoái thác trách nhiệm. Cá nhân người đứng đầu phải chịu hoàn toàn trách nhiệm hành chính, kỷ luật, hoặc đối mặt với các chế tài nghiêm khắc hơn nếu cơ quan chức năng chứng minh được hành vi thông đồng gây thất thoát tài sản nhà nước."

Thượng tôn pháp luật vì môi trường đầu tư công lành mạnh

"Những dấu hiệu từ việc đối thủ nộp chứng thư bảo lãnh không nội dung một cách lộ liễu, thời gian công bố kết quả bị chậm trễ hơn 5 tháng trời... là cơ sở để cơ quan chức năng cần sớm vào cuộc, rà soát lại toàn bộ hồ sơ các gói thầu mà Công ty Minh Anh đã trúng, làm rõ trách nhiệm giữa Chủ đầu tư, đơn vị tư vấn và nhà thầu" – Luật sư Võ Quang Vinh kiến nghị.

Sự minh bạch trong đầu tư công không chỉ là yêu cầu bắt buộc của pháp luật mà còn là thước đo niềm tin của người dân vào năng lực quản lý của bộ máy chính quyền. Việc thanh kiểm tra, làm rõ những khuất tất tại các gói thầu ở Thành phố Đồng Nai sẽ là bài học cảnh tỉnh sâu sắc, góp phần làm trong sạch môi trường đấu thầu và bảo vệ nguồn vốn ngân sách.

Báo Tri thức và Cuộc sống tiếp tục thông tin./.