Công ty Điệp Thịnh Phát một mình dự thầu gói xây lắp tại xã Minh Đức

Văn phòng HĐND và UBND xã Minh Đức vừa phê duyệt kết quả gói thầu đường nhựa ấp 4, ghi nhận một doanh nghiệp địa phương trúng thầu với vị thế độc diễn.

Theo tài liệu thu thập của PV Báo Tri thức và Cuộc sống, ngày 09/06/2026, chánh văn phòng Văn phòng HĐND và UBND xã Minh Đức, TP Đồng Nai đã ký Quyết định số 217/QĐ-VP phê duyệt kết quả lựa chọn nhà thầu qua mạng cho gói thầu xây lắp thuộc dự án Xây dựng đường nhựa ấp 4 nối xã Minh Đức. Đơn vị trúng thầu được công bố là Công ty TNHH thương mại dịch vụ Điệp Thịnh Phát, một doanh nghiệp có trụ sở đăng ký tại Tổ 1, Khu Phố Bình Tân, Phường Bình Long, TP Đồng Nai.

Hiện trạng một nhà thầu độc diễn tại gói thầu giao thông nông thôn

Dự án Xây dựng đường nhựa ấp 4 nối xã Minh Đức được phê duyệt theo Quyết định số 556/QĐ-UBND ngày 19/05/2026 của UBND xã Minh Đức với mục tiêu nâng cấp hạ tầng giao thông nông thôn địa phương. Tiếp đó, kế hoạch lựa chọn nhà thầu được ban hành theo Quyết định số 177/QĐ-VP ngày 20/05/2026, xác định gói thầu xây lắp sẽ được tổ chức theo hình thức đấu thầu rộng rãi qua mạng để đảm bảo tính công khai, minh bạch và tối ưu hóa nguồn vốn ngân sách nhà nước. Công ty TNHH Tư vấn đấu thầu Miền Nam được chọn làm đơn vị lập hồ sơ mời thầu và đánh giá hồ sơ dự thầu, trong khi Công ty Cổ phần đấu thầu Cửu Long Bình Phước đóng vai trò đơn vị thẩm định hồ sơ mời thầu.

Tuy nhiên, biên bản mở thầu trên Hệ thống mạng đấu thầu quốc gia vào ngày 06/06/2026 cho thấy, dù áp dụng phương thức đấu thầu rộng rãi trong nước nhưng đến thời điểm đóng thầu, hệ thống chỉ ghi nhận duy nhất một dữ liệu tham gia từ Công ty TNHH thương mại dịch vụ Điệp Thịnh Phát. Dựa trên báo cáo đánh giá hồ sơ dự thầu do đơn vị tư vấn lập, nhà thầu này nhanh chóng đạt các tiêu chí về kỹ thuật, năng lực tài chính và được đề xuất trúng thầu mà không vấp phải bất kỳ sự cạnh tranh nào về mặt giá cả hay giải pháp thi công.

Bên cạnh câu hỏi về tính cạnh tranh của gói thầu, hiệu quả kinh tế mang lại cho ngân sách nhà nước tại dự án này cũng là điểm đáng chú ý. Cụ thể, giá gói thầu được duyệt là 4.646.370.401 đồng. Trong khi đó, giá trúng thầu của Công ty TNHH thương mại dịch vụ Điệp Thịnh Phát được phê duyệt tại Quyết định số 217/QĐ-VP là chính xác là 4.586.434.459 đồng. Như vậy, qua hoạt động đấu thầu rộng rãi, số tiền tiết kiệm được cho công quỹ đạt khoảng 59.935.942 đồng. Tỷ lệ tiết kiệm tương ứng đạt xấp xỉ 1,29%.

Quyết định số 217/QĐ-VP phê duyệt kết quả lựa chọn nhà thầu qua mạng cho gói thầu xây lắp thuộc dự án Xây dựng đường nhựa ấp 4 nối xã Minh Đức. (Nguồn MSC)

Năng lực nhà thầu cùng góc nhìn chuyên gia về tính cạnh tranh và trách nhiệm giải trình

Dữ liệu lịch sử hoạt động đấu thầu của Công ty TNHH thương mại dịch vụ Điệp Thịnh Phát (mã số thuế 0315572138) thể hiện doanh nghiệp này từng tham gia 13 gói thầu, trong đó trúng tuyệt đối 13 gói. Tổng giá trị các gói thầu đã trúng đạt khoảng 16.337.957.245 đồng.

Bình luận về các gói thầu công khai nhưng thường xuyên rơi vào cảnh chỉ có một nhà thầu tham dự, hành lang pháp lý giai đoạn 2025 - 2026 đã có những chỉ đạo rất nghiêm khắc nhằm siết chặt quản lý. Thủ tướng Chính phủ đã ban hành Chỉ thị số 12/CT-TTg ngày 03/04/2026 về việc tăng cường, nâng cao hiệu lực, hiệu quả, trách nhiệm trong công tác đấu thầu. Đồng thời, Bộ Tài chính cũng có Công văn số 5557/BTC-QLĐT ngày 05/05/2026 hướng dẫn thực hiện các giải pháp thực hành tiết kiệm trong hoạt động đấu thầu các dự án đầu tư công năm 2026.

Theo Luật sư Nguyễn Văn Lập, việc các gói thầu đầu tư công áp dụng hình thức đấu thầu rộng rãi qua mạng nhưng chỉ có một đơn vị nộp hồ sơ có thể xuất phát từ nhiều nguyên nhân, trong đó không loại trừ khả năng hồ sơ mời thầu thiết lập các tiêu chí kỹ thuật mang tính cục bộ hoặc rườm rà không cần thiết, vô hình trung làm hạn chế sự tham gia của các nhà thầu có năng lực khác trên thị trường. Các chủ đầu tư và đơn vị tư vấn đấu thầu cần thực hiện nghiêm túc trách nhiệm giải trình, rà soát lại toàn bộ quy trình phát hành hồ sơ để đảm bảo tính minh bạch tối đa theo tinh thần cải cách pháp luật đấu thầu năm 2026.

QUY ĐỊNH VỀ TỶ LỆ TIẾT KIỆM VÀ HIỆU QUẢ KINH TẾ TRONG ĐẤU THẦU

Hiệu quả kinh tế là một trong những mục tiêu cốt lõi của hoạt động đấu thầu, được định nghĩa rõ tại Khoản 8 Điều 4 Luật Đấu thầu số 22/2023/QH15. Để đạt được mục tiêu này, việc xác định giá gói thầu và kiểm soát giá trúng thầu được quy định chặt chẽ từ khâu lập kế hoạch đến khi thực hiện hợp đồng.

Theo quy định tại Điều 18 Nghị định 214/2025/NĐ-CP, giá gói thầu phải được tính đúng, tính đủ toàn bộ chi phí, kể cả chi phí dự phòng, phí, lệ phí và thuế. Đặc biệt, chủ đầu tư có trách nhiệm cập nhật giá gói thầu trong thời hạn 28 ngày trước ngày mở thầu nếu cần thiết để đảm bảo giá gói thầu sát với giá thị trường, tránh thất thoát ngân sách hoặc gây khó khăn cho nhà thầu. Căn cứ xác định giá gói thầu bao gồm dự toán được duyệt, kết quả lựa chọn nhà thầu của các gói thầu tương tự trong 12 tháng trước đó hoặc các báo giá thị trường (tối thiểu 01 báo giá, khuyến khích nhiều hơn).

Về chỉ số đánh giá, Điểm b Khoản 2 Điều 17 Nghị định 214/2025/NĐ-CP quy định "tỷ lệ tiết kiệm trung bình" là một trong những chỉ tiêu quan trọng để đánh giá năng lực, nguồn lực và kết quả thực hiện công tác đấu thầu của chủ đầu tư trong kế hoạch tổng thể lựa chọn nhà thầu. Đối với hình thức chỉ định thầu, tính hiệu quả kinh tế được siết chặt hơn:

Tại quy trình chỉ định thầu thông thường, chủ đầu tư phải quy định mức tỷ lệ tiết kiệm của giá đề nghị trúng thầu trong hồ sơ yêu cầu để làm cơ sở cho nhà thầu chuẩn bị hồ sơ đề xuất.
Tại quy trình chỉ định thầu rút gọn, chủ đầu tư và nhà thầu phải thương thảo về giá để bảo đảm giá đề nghị trúng thầu tiết kiệm, hiệu quả. Riêng với gói thầu xây lắp quy định tại Điểm e Khoản 2 Điều 78, quá trình thương thảo phải đảm bảo tiết kiệm tối thiểu 5% giá gói thầu.

Trong quá trình thực hiện hợp đồng, để duy trì hiệu quả kinh tế, Điểm a Khoản 5 Điều 70 Luật Đấu thầu nhấn mạnh việc sửa đổi hợp đồng về giá, khối lượng không được vượt giá gói thầu đã ghi trong kế hoạch lựa chọn nhà thầu hoặc dự toán gói thầu được phê duyệt. Việc tuân thủ nghiêm các quy định này không chỉ giúp tối ưu hóa nguồn vốn đầu tư công tại các địa phương mà còn là thước đo trách nhiệm giải trình của người có thẩm quyền trước pháp luật.