[GALLERY] Một ngày không smartphone mới thấy phụ thuộc đến mức nào

Smartphone không còn chỉ để liên lạc mà đã trở thành "chìa khóa" của cuộc sống số. Chỉ 24 giờ không dùng điện thoại cũng đủ làm đảo lộn thói quen hằng ngày.

Một thử thách kéo dài 24 giờ không sử dụng smartphone của một sinh viên tại Hà Nội đã cho thấy điện thoại thông minh ngày nay không còn đơn thuần là thiết bị liên lạc mà đã trở thành trung tâm kết nối hàng loạt dịch vụ thiết yếu như học tập, thanh toán, chỉ đường, giao thông và liên lạc, khiến chỉ một ngày thiếu vắng thiết bị này cũng đủ làm lịch trình thường nhật bị xáo trộn đáng kể.

Từ việc không thể kiểm tra thời tiết, đặt xe công nghệ, đăng nhập hệ thống học tập vì thiếu mã OTP, thanh toán bằng mã QR hay sử dụng Google Maps để tìm đường, hàng loạt thao tác vốn chỉ mất vài giây trên smartphone bỗng trở nên phức tạp hơn, phản ánh mức độ gắn kết ngày càng sâu giữa điện thoại thông minh và cuộc sống số của người dùng hiện đại.

Theo báo cáo The Mobile Economy 2024 của GSMA, đến cuối năm 2023 có khoảng 4,6 tỷ người trên thế giới truy cập Internet thông qua thiết bị di động, tương đương 57% dân số toàn cầu, cho thấy smartphone đã vượt xa vai trò của một công cụ nghe gọi để trở thành "cổng kết nối" với nền kinh tế số và hệ sinh thái dịch vụ trực tuyến.

Tại Việt Nam, báo cáo Digital 2025 Vietnam của We Are Social và Meltwater cũng cho thấy hơn 79 triệu người đang sử dụng Internet, tương đương khoảng 79% dân số, trong đó điện thoại thông minh là thiết bị phổ biến nhất để truy cập mạng xã hội, ngân hàng số, thương mại điện tử, giáo dục trực tuyến và nhiều dịch vụ số khác phục vụ cuộc sống hằng ngày.

Không chỉ thay đổi cách con người làm việc và giao dịch, smartphone còn tạo nên những thói quen mới khi nhiều người vô thức mở điện thoại trong lúc chờ xe, xếp hàng hoặc nghỉ giữa giờ, ngay cả khi không có thông báo hay công việc cần xử lý, biến thiết bị này thành một phần gần như không thể tách rời trong sinh hoạt thường nhật.

Các nghiên cứu cũng chỉ ra rằng công nghệ đang làm thay đổi cách con người ghi nhớ thông tin thông qua hiện tượng "Google Effect" hay "Digital Amnesia", khi người dùng có xu hướng nhớ nơi tìm kiếm dữ liệu thay vì ghi nhớ chính nội dung, bởi phần lớn thông tin quan trọng như số điện thoại, lịch học, tài khoản hay bản đồ đều đã được lưu trữ trên smartphone.

Dù sự phụ thuộc vào điện thoại thông minh đôi khi gây ra những bất tiện nếu thiết bị hết pin, mất kết nối hoặc gặp sự cố, nhưng không thể phủ nhận rằng công nghệ đã giúp tối ưu hóa thời gian, tăng hiệu quả học tập, làm việc, giao tiếp, thanh toán và tiếp cận tri thức, trở thành nền tảng quan trọng thúc đẩy quá trình chuyển đổi số trên toàn cầu.

Trải nghiệm một ngày không smartphone vì thế không chỉ cho thấy sự bất tiện khi thiếu một thiết bị điện tử, mà còn phản ánh thực tế rằng điện thoại thông minh đã trở thành một phần của hạ tầng vô hình trong cuộc sống hiện đại, hiện diện trong cách con người ghi nhớ, di chuyển, giao tiếp, làm việc và đưa ra quyết định mỗi ngày.