Xu hướng kiến trúc Wellness và tâm lý học không gian mới

Sau nhiều năm các phong cách tối giản (Minimalism) hay những xu hướng trang trí hào nhoáng trên mạng xã hội lên ngôi, thị trường kiến trúc và nội thất đang chứng kiến một sự dịch chuyển đáng chú ý. Người mua nhà hiện đại không còn chỉ quan tâm đến diện tích hay giá trị của những món nội thất đắt tiền, mà bắt đầu ưu tiên trải nghiệm sống và cảm xúc mà không gian mang lại.

Đi cùng xu hướng đó, khái niệm "tâm lý học không gian" (Space Psychology) kết hợp với kiến trúc Wellness (Healing Architecture) đang trở thành hướng phát triển mới của nhiều dự án bất động sản và đơn vị thiết kế.

Thực tế cho thấy, không ít gia chủ đầu tư hàng tỷ đồng để hoàn thiện nhà ở nhưng vẫn cảm thấy ngột ngạt, căng thẳng sau mỗi ngày làm việc. Theo các kiến trúc sư, nguyên nhân không nằm ở mức độ sang trọng của nội thất mà xuất phát từ việc thiết kế chưa phù hợp với thói quen sinh hoạt, thiếu ánh sáng tự nhiên, lưu thông không khí kém hoặc bố trí công năng chưa hợp lý.

Một ngôi nhà được đầu tư về vật chất nhưng thiếu sự thấu hiểu đối với hành vi của người sử dụng sẽ khó phát huy vai trò quan trọng nhất: trở thành nơi tái tạo năng lượng và mang lại cảm giác thư giãn.

Đó cũng là lý do xu hướng Wellness trong kiến trúc đang phát triển mạnh trên thế giới. Nếu trước đây khái niệm Wellness thường gắn với phòng tập, spa hay chế độ dinh dưỡng thì nay đã mở rộng sang lĩnh vực nhà ở.

Ngày càng nhiều người sẵn sàng chi thêm chi phí để sở hữu những căn hộ hoặc ngôi nhà được tối ưu về ánh sáng tự nhiên, thông gió, cách âm, cây xanh và sử dụng vật liệu thân thiện với môi trường. Nhà ở không còn chỉ là nơi che mưa, che nắng mà được xem như một hệ sinh thái giúp nâng cao sức khỏe thể chất và tinh thần.

Khác với quan điểm cải tạo nhà ở bằng những cuộc "đập đi xây lại" tốn kém, tâm lý học không gian hướng tới việc điều chỉnh có chủ đích dựa trên nhu cầu thực tế của gia chủ. Quá trình này thường bắt đầu bằng việc đánh giá toàn bộ không gian để xác định những điểm bất hợp lý trong bố cục, công năng và cách sử dụng.

Các kiến trúc sư sẽ nghiên cứu hướng ánh sáng theo từng thời điểm trong ngày, khả năng lưu thông không khí, lối di chuyển trong nhà cũng như tác động của màu sắc đến cảm xúc. Việc loại bỏ đồ đạc dư thừa, mở rộng các khoảng trống hay sắp xếp lại nội thất đều có thể giúp không gian trở nên thông thoáng và dễ chịu hơn.

Theo các chuyên gia, nhiều thay đổi nhỏ đôi khi tạo ra hiệu quả lớn. Chẳng hạn, chỉ cần xoay bộ sofa về phía ban công nhiều ánh sáng thay vì hướng vào bức tường kín, hoặc thay hệ thống đèn trắng bằng ánh sáng vàng có thể điều chỉnh cường độ theo từng thời điểm trong ngày cũng đủ tạo cảm giác thư giãn rõ rệt.

Bên cạnh đó, thiết kế sinh học (Biophilic Design) cũng là một trong những yếu tố được chú trọng. Việc đưa cây xanh, gỗ tự nhiên, đá, mặt nước hoặc ánh sáng tự nhiên vào không gian sống giúp tăng sự kết nối giữa con người với thiên nhiên, từ đó cải thiện trải nghiệm sinh hoạt hàng ngày.

Một không gian sống theo xu hướng Wellness không chỉ đẹp mà còn cần tạo được sự cân bằng giữa nhiều yếu tố. Ngôi nhà phải đủ vững chãi để mang lại cảm giác an toàn, nhưng cũng cần linh hoạt để đáp ứng nhu cầu sử dụng thay đổi theo thời gian.

Không gian mở như phòng khách kết nối bếp vẫn được ưa chuộng vì tăng tính gắn kết giữa các thành viên trong gia đình. Tuy nhiên, các kiến trúc sư cho rằng mỗi ngôi nhà cũng cần có những khoảng riêng tư như góc đọc sách, phòng làm việc, ban công hoặc khu vực thư giãn để mỗi người có thể nghỉ ngơi và tái tạo năng lượng.

Trong bối cảnh thị trường bất động sản ngày càng cạnh tranh, xu hướng tâm lý học không gian được đánh giá sẽ tiếp tục phát triển, đặc biệt ở phân khúc trung và cao cấp. Thay vì tập trung vào những yếu tố phô trương, người mua nhà đang quan tâm nhiều hơn đến giá trị sử dụng lâu dài và chất lượng sống.

Giới chuyên gia nhận định, việc ứng dụng các nguyên lý của tâm lý học không gian và kiến trúc Wellness không còn là một xu hướng mang tính thử nghiệm, mà đang dần trở thành tiêu chí quan trọng trong thiết kế nhà ở hiện đại. Đây cũng được xem là hướng đi giúp các chủ đầu tư gia tăng giá trị dự án, đồng thời đáp ứng nhu cầu ngày càng cao của người mua về một không gian sống khỏe mạnh, bền vững và giàu trải nghiệm.