Vi sinh vật siêu bền có thể đã sống sót trên sao Hỏa

Các nhà khoa học gần đây đã phát hiện ra rằng, một loại vi khuẩn cực kỳ bền bỉ có thể đã sống sót sau vụ va chạm thiên thạch dữ dội trên sao Hỏa, mở ra khả năng sự sống lan truyền giữa các hành tinh. Loại vi khuẩn này được đặt tên là “Deinococcus radiodurans”, nổi tiếng với khả năng chịu được bức xạ mạnh và điều kiện khô hạn khắc nghiệt, và giờ đây nó đã được chứng minh là có thể chịu được những va chạm cực mạnh.

Bề mặt sao Hỏa và Mặt Trăng chi chít những miệng hố do va chạm thiên thạch, chứng tỏ các hành tinh và mặt trăng vệ tinh thường xuyên bị bắn phá bởi đá vũ trụ. Những vụ va chạm dữ dội này không chỉ định hình lịch sử hành tinh mà còn có thể vận chuyển đá và thậm chí cả vi sinh vật từ thế giới này sang thế giới khác.

Để kiểm chứng ý tưởng này, nhóm nghiên cứu đã tái tạo áp suất cao tức thời mà vi sinh vật trải qua trong các vụ va chạm. Dưới sự dẫn dắt của Lily Zhao và KT Ramesh, họ đặt vi khuẩn “Deinococcus radiodurans” giữa hai tấm thép và sau đó dùng một tấm thép thứ ba đập mạnh vào nó, tạo ra áp suất tức thời lên đến 3 GPa (khoảng 30.000 atm), mô phỏng các điều kiện khắc nghiệt của va chạm thiên thạch với đá trên sao Hỏa.

Kết quả thí nghiệm thật đáng ngạc nhiên. Dưới áp suất 2,4 GPa, một số màng tế bào bị vỡ, nhưng khoảng 60% vi khuẩn “Deinococcus radiodurans” vẫn sống sót. Nghiên cứu chỉ ra rằng, màng tế bào đàn hồi của vi khuẩn là chìa khóa giúp chúng chống lại sự nén ép cực độ. Hơn nữa, phân tích di truyền cho thấy, các vi sinh vật sống sót nhanh chóng chuyển sang chế độ sửa chữa sau tác động, ưu tiên sửa chữa các tổn thương tế bào. Khả năng điều chỉnh gen nhanh chóng này cho phép vi khuẩn “Deinococcus radiodurans” nhanh chóng phục hồi chức năng sau một tác động mạnh.

Nghiên cứu này cho thấy, vi khuẩn “Deinococcus radiodurans” có khả năng phục hồi tốt hơn so với suy nghĩ trước đây của các nhà khoa học. Nếu vi sinh vật thực sự có thể sống sót sau những "vụ phóng" dữ dội do va chạm thiên thạch gây ra, chúng có thể được các mảnh đá mang đi, di chuyển trong không gian từ hành tinh này sang hành tinh khác, tạo nên sự truyền tải sự sống giữa các hành tinh thực sự.

Khám phá này không chỉ thay đổi hiểu biết của chúng ta về khả năng phục hồi của sự sống, mà còn cung cấp những góc nhìn mới để khám phá nguồn gốc sự sống trên sao Hỏa và các hành tinh khác. Các nhà khoa học đang lên kế hoạch thực hiện các nghiên cứu sâu hơn về khả năng sống sót của các vi sinh vật khác nhau trong điều kiện va chạm khắc nghiệt để làm sáng tỏ cách sự sống lan truyền trong vũ trụ, và thậm chí có thể gieo mầm sự sống trong không gian giữa các vì sao.