Phía sau gói thầu tiền tỷ "một mình một ngựa" tại Trường Trung cấp An Giang 1 [Kỳ 1]

Theo tài liệu thu thập của PV Báo Tri thức và Cuộc sống, nhằm đảm bảo cơ sở vật chất phục vụ công tác giáo dục đào tạo, thời gian qua Trường Trung cấp An Giang 1 đã tổ chức nhiều gói thầu mua sắm thiết bị bằng các nguồn vốn khác nhau. Nổi bật và cần được phân tích kỹ lưỡng trong giai đoạn gần đây là Gói thầu số 1: Mua sắm thiết bị và đồ dùng dạy học nghề Nuôi trồng thuỷ sản nước mặn, nước lợ.

Gói thầu này trực thuộc dự toán Mua sắm trang thiết bị và đồ dùng dạy học của Trường Trung cấp An Giang 1 từ Nguồn kinh phí thực hiện chương trình mục tiêu quốc gia Phát triển kinh tế xã hội vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi năm 2025 chuyển sang năm 2026. Việc sử dụng nguồn vốn mang ý nghĩa chính trị, xã hội đặc biệt quan trọng này đòi hỏi chủ đầu tư phải đặt tính hiệu quả, tiết kiệm, tránh lãng phí lên hàng đầu.

Từ thông báo đấu thầu rộng rãi đến kịch bản chỉ một nhà thầu tham gia

Để triển khai dự án, ngày 03/04/2026, ông Đỗ Anh Khoa, Hiệu trưởng Trường Trung cấp An Giang 1 đã ký Quyết định số 188/QĐ-TCAG1 phê duyệt Kế hoạch lựa chọn nhà thầu, xác định giá gói thầu số 1 là 2.741.525.000 đồng. Hồ sơ mời thầu được phát hành theo hình thức đấu thầu rộng rãi trong nước qua mạng, phương thức một giai đoạn một túi hồ sơ.

Gói thầu chính thức được thông báo mời thầu công khai (mã thông báo mời thầu IB2600200067) vào lúc 14 giờ 03 phút ngày 11/05/2026. Cơ quan đóng vai trò Chủ đầu tư là Trường Trung cấp An Giang 1, đồng thời đơn vị được thuê để lập hồ sơ mời thầu và đánh giá hồ sơ dự thầu là Công ty TNHH MTV Tư vấn xây dựng Phan Gia Phát.

Mục tiêu tối thượng của đấu thầu rộng rãi qua mạng là tạo ra một môi trường cạnh tranh bình đẳng, thu hút đông đảo cộng đồng doanh nghiệp tham gia, từ đó chủ đầu tư có thể lựa chọn được nhà thầu cung cấp hàng hóa, dịch vụ với chất lượng tốt nhất và giá cả tiết kiệm nhất cho ngân sách nhà nước. Tuy nhiên, diễn biến thực tế tại Gói thầu số 1 lại đi ngược với kỳ vọng về một cuộc cạnh tranh sôi động.

Đến thời điểm đóng và mở thầu vào lúc 09 giờ 00 phút ngày 20/05/2026, dữ liệu trên Hệ thống mạng đấu thầu quốc gia chỉ ghi nhận sự xuất hiện của duy nhất một nhà thầu nộp hồ sơ tham gia, đó là Liên danh Thiên Trường Toàn Năng. Theo nội dung tại Biên bản mở thầu, Liên danh Thiên Trường Toàn Năng nộp hồ sơ với giá dự thầu bằng đúng giá trị ban đầu, không có bất kỳ một tỷ lệ giảm giá cạnh tranh nào được đưa ra (tỷ lệ giảm giá 0%). Thời gian thực hiện gói thầu được cam kết là 30 ngày.

Sự thiếu vắng các đối thủ cạnh tranh trên thị trường đối với một gói thầu cung cấp thiết bị dạy học thông thường có trị giá lên tới gần 3 tỷ đồng là một dấu hiệu đặc trưng cần được các cơ quan quản lý lưu tâm phân tích.

Bài toán hiệu quả kinh tế và con số tiết kiệm 0,058%

Bức tranh về hiệu quả sử dụng nguồn vốn Chương trình mục tiêu quốc gia tại gói thầu này càng bộc lộ rõ nét thông qua khâu đánh giá hồ sơ và phê duyệt kết quả. Báo cáo đánh giá hồ sơ dự thầu qua mạng của Tổ chuyên gia thuộc Công ty Trách nhiệm hữu hạn Một thành viên Tư vấn xây dựng Phan Gia Phát (do ông Phan Văn Mạnh làm Tổ trưởng) lập ngày 27/05/2026 kết luận: Liên danh Thiên Trường Toàn Năng đạt toàn bộ các yêu cầu về tính hợp lệ, năng lực, kinh nghiệm, kỹ thuật và tài chính.

Dựa trên báo cáo thẩm định và đề xuất của tổ chuyên gia, ngày 30/05/2026, Hiệu trưởng Đỗ Anh Khoa tiếp tục ký ban hành Quyết định số 367/QĐ-TCAG1 phê duyệt kết quả lựa chọn nhà thầu, chính thức công nhận Liên danh Thiên Trường Toàn Năng trúng thầu với giá trị 2.739.920.600 đồng. Loại hợp đồng được áp dụng là hợp đồng trọn gói, thời gian thực hiện 30 ngày.

Điểm mấu chốt nằm ở tỷ lệ tiết kiệm cho ngân sách nhà nước. Mức độ hiệu quả kinh tế của gói thầu được định lượng rõ ràng qua phép tính sau: [Giá gói thầu] 2.741.525.000 đồng - [Giá trúng thầu] 2.739.920.600 đồng = [Số tiền tiết kiệm] 1.604.400 đồng.

Từ phép tính trên, tỷ lệ tiết kiệm được quy ra ở mức xấp xỉ 0,058%. Đối chiếu với mặt bằng chung tiêu chuẩn phân loại trong hoạt động phân tích dữ liệu đấu thầu, tỷ lệ dưới 0,5% là "siêu thấp". Việc một dự án quy mô hơn 2,7 tỷ đồng chỉ đem lại mức tiết kiệm hơn 1,6 triệu đồng đặt ra hàng loạt câu hỏi mang tính phản biện sâu sắc.

Ranh giới giữa đúng quy trình và hiệu quả thực tế

Phân tích thẳng vào bản chất sự việc, chuyên gia đấu thầu Nguyễn Quốc Vũ nhận định: "Theo quy định pháp luật, việc tổ chức đấu thầu rộng rãi trên mạng mà chỉ có một nhà thầu tham gia, nếu nhà thầu đó đáp ứng đủ các tiêu chí năng lực, kỹ thuật thì chủ đầu tư phê duyệt trúng thầu là không sai quy trình pháp lý. Tuy nhiên, nếu chỉ dừng lại ở việc đáp ứng quy trình bề mặt mà bỏ qua tiêu chí cốt lõi là 'hiệu quả kinh tế', thì công tác quản lý vốn đầu tư công đang có lỗ hổng lớn".

Việc vắng bóng các doanh nghiệp tham gia, dẫn đến kết quả trúng thầu bám sát giá trần, đòi hỏi chủ đầu tư và các đơn vị tư vấn phải xem xét lại toàn diện khâu khảo sát giá thị trường, lập dự toán và thiết lập các tiêu chí năng lực, kinh nghiệm trong hồ sơ mời thầu. Liệu các tiêu chí kỹ thuật được đặt ra có đang vô tình thu hẹp cánh cửa tham gia của phần đông các nhà cung cấp khác trên thị trường, tạo điều kiện cho hiện tượng "một mình một ngựa" diễn ra một cách hợp thức hóa? Đây là điểm cần được làm rõ để bảo vệ môi trường đấu thầu minh bạch và bảo vệ tối đa nguồn ngân sách nhà nước, đặc biệt là nguồn ngân sách phục vụ đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi.

Báo Tri thức và Cuộc sống sẽ tiếp tục thông tin./.

[Kỳ 2:] Hồ sơ năng lực của Liên danh Thiên Trường Toàn Năng tại các gói thầu thiết bị