Giải mã bức tranh đấu thầu tại xã Bình An: Vì sao tỷ lệ tiết kiệm lại nhảy múa? [Kỳ 1]

Theo tài liệu thu thập của PV Báo Tri thức và Cuộc sống, trong giai đoạn từ cuối năm 2025 đến giữa năm 2026, Phòng Kinh tế xã Bình An (tỉnh An Giang) đã công bố 20 kế hoạch lựa chọn nhà thầu với tổng số 63 gói thầu, đóng vai trò là chủ đầu tư quản lý trực tiếp nguồn vốn ngân sách nhà nước tại địa phương. Các dự án này tập trung chủ yếu vào lĩnh vực xây lắp hạ tầng giao thông, thủy lợi và mua sắm hàng hóa phục vụ Chương trình mục tiêu quốc gia. Theo dữ liệu thống kê trên Hệ thống mạng đấu thầu quốc gia, tổng giá trị trúng thầu của các gói thầu có kết quả hợp lệ tại cơ quan này đạt hơn 16,89 tỷ đồng, tỷ lệ tiết kiệm trung bình ghi nhận ở mức 4,67%.

Tuy nhiên, khi đi sâu phân tích chi tiết từng báo cáo đánh giá E-HSDT và các quyết định phê duyệt do Trưởng phòng Danh Phương ký, bức tranh đấu thầu tại địa phương này lại bộc lộ những mảng màu đối lập về tính cạnh tranh cũng như mức độ hiệu quả kinh tế mang lại cho ngân sách.

Minh chứng rõ nét nhất cho sự đối lập này, đồng thời cũng là một điểm sáng về đấu thầu cạnh tranh, nằm ở gói thầu số 01: Nâng cấp mở rộng công trình cấp nước sinh hoạt tập trung xã Bình An (Mã TBMT: IB2500491090). Theo Quyết định số 63/QĐ-PKT ngày 12/12/2025 do ông Danh Phương, Trưởng phòng Kinh tế xã Bình An ký phê duyệt, gói thầu này áp dụng hình thức chào hàng cạnh tranh qua mạng với giá dự toán là 2.391.745.715 đồng. Điểm nổi bật của dự án này là sự tham gia cạnh tranh thực chất và khốc liệt của 4 nhà thầu và liên danh nhà thầu.

Quá trình đánh giá E-HSDT diễn ra vô cùng gắt gao. Liên danh Công ty TNHH MTV Xây dựng Hương Nhi và Công ty TNHH TVXD Huy Phát Kiên Giang (đưa ra giá đánh giá 2.032.216.710 đồng) đã bị loại do không đạt về năng lực và kinh nghiệm (cụ thể là không đạt về nghĩa vụ kê khai, nộp thuế theo phiếu chấm của thành viên tổ chuyên gia).

Kết quả chung cuộc, Liên danh Công ty TNHH Đầu tư Xây dựng Hạ tầng Đô thị Cần Thơ và CTCP Thương mại Kỹ thuật Xây dựng Phát Đạt đã trúng thầu với giá 1.833.673.173 đồng. Tỷ lệ tiết kiệm ngân sách đạt mức cực kỳ ấn tượng là 23,33% (tương đương tiết kiệm cho ngân sách nhà nước hơn 558 triệu đồng). Mức giảm giá sâu này xuất phát từ việc thông tin được công khai, buộc các nhà thầu phải chủ động cắt giảm tối đa lợi nhuận để giành quyền thi công.

Thế nhưng, kịch bản cạnh tranh mang lại hiệu quả to lớn này lại không hề xuất hiện ở một dự án hạ tầng giao thông trọng điểm khác trên cùng địa bàn. Tại gói thầu số 01: Xây dựng mới thuộc dự án Đường tổ 8 ấp Xà Xiêm (Mã TBMT: IB2500463615), dù cũng được áp dụng hình thức chào hàng cạnh tranh qua mạng, kết quả lại ghi nhận sự chênh lệch lớn.

Căn cứ Quyết định số 62/QĐ-PKT ngày 12/12/2025, dự án có giá dự toán là 2.577.655.189 đồng. Gói thầu này chỉ thu hút được 2 đơn vị tham gia. Theo Báo cáo đánh giá E-HSDT, đối thủ cạnh tranh là Công ty TNHH Kiến trúc Xây dựng Vạn Thuận Phát đã bị Tổ chuyên gia đánh giá trượt với lý do không đạt yêu cầu về năng lực, kinh nghiệm (nhân sự chủ chốt và thiết bị thi công). Đáng chú ý, dù Chủ đầu tư đã phát hành văn bản yêu cầu làm rõ, bổ sung tài liệu đến 2 lần, kết quả đánh giá đối với Vạn Thuận Phát vẫn là không đạt.

Sau khi đối thủ duy nhất bị loại ở vòng kỹ thuật, Công ty TNHH Tư vấn Đầu tư Xây dựng Hải Đăng Kiên Giang đã thuận lợi bước vào vòng tài chính và trúng thầu với giá 2.563.123.902 đồng. Tỷ lệ tiết kiệm cho ngân sách nhà nước chỉ đạt mức "nhỏ giọt" 0,56%, tức là chỉ giảm được hơn 14 triệu đồng cho một dự án có quy mô hơn 2,5 tỷ đồng. Sự chênh lệch quá lớn về tỷ lệ giảm giá giữa các gói thầu cùng hình thức trên địa bàn xã Bình An khiến dư luận không khỏi đặt câu hỏi về công tác khảo sát, lập dự toán cũng như hiệu quả thực chất của công tác mời thầu.

Báo Tri thức và Cuộc sống sẽ tiếp tục thông tin:

[Kỳ 2]: Dấu hỏi về hiệu quả kinh tế từ những gói "chỉ định thầu" đồng loạt tại xã Bình An

​