Đưa ẩm thực thành bệ phóng định vị du lịch Việt Nam

Ẩm thực Việt Nam đang chứng minh sức hút mạnh mẽ với những bước tiến liên tục. Theo TasteAtlas, vị thế ẩm thực Việt tăng đều qua từng năm: từ hạng 22 (năm 2023) lên 19 (năm 2024) và vươn tới vị trí 16 vào năm 2025. Mới đây, tạp chí Time Out cũng xếp TP HCM ở vị trí thứ 6 trong danh sách "20 thành phố ẩm thực ngon nhất thế giới năm 2026".

Sức hút này còn được bảo chứng bởi các sản phẩm du lịch thực tế. Tour đi bộ khám phá ẩm thực hẻm phố "Super Niche Food Walking Tour" tại TP HCM vừa nhận giải thưởng cao quý Travelers' Choice Best of the Best 2026 từ Tripadvisor. Việc len lỏi vào các ngóc ngách bản địa thay vì các lối mòn quen thuộc đã giúp trải nghiệm này chinh phục hoàn toàn du khách quốc tế.

"Mỏ neo" kinh tế và động lực liên kết ngành

Không chỉ dừng lại ở trải nghiệm vị giác đơn thuần, ẩm thực đang khẳng định vai trò là trụ cột kinh tế quan trọng của ngành du lịch Việt Nam. Số liệu từ Payoo cho thấy dịch vụ ăn uống hiện chiếm tới 40% tổng giá trị giao dịch qua thẻ quốc tế tại Việt Nam.

Đây cũng là khoản chi lớn thứ hai của du khách nước ngoài với tỷ trọng khoảng 22,3% trong cơ cấu chi tiêu, chỉ đứng sau dịch vụ lưu trú. Điều này chứng minh trải nghiệm ẩm thực đã trở thành một phần không thể tách rời trong hành trình khám phá của khách quốc tế.

Sức hấp dẫn của ẩm thực còn tạo ra hiệu ứng lan tỏa sâu rộng đến nền kinh tế địa phương. Chuỗi giá trị của một bữa ăn không chỉ mang lại doanh thu cho nhà hàng, mà còn trực tiếp thúc đẩy các ngành phụ trợ từ nông nghiệp, ngư nghiệp đến vận chuyển và chế biến thực phẩm phát triển. Khi du khách sẵn sàng chi trả nhiều hơn cho các trải nghiệm ẩm thực chất lượng, giá trị kinh tế được tạo ra sẽ vượt xa phạm vi của ngành dịch vụ ăn uống thông thường.

Khắc phục rào cản để bứt phá bền vững

Dù tiềm năng khổng lồ, các chuyên gia tại hội thảo “Ẩm thực với phát triển du lịch Việt Nam” thẳng thắn chỉ ra du lịch ẩm thực trong nước vẫn còn tự phát, thiếu hệ thống và chưa liên kết chặt chẽ với nông nghiệp, công thương. Việc số hóa dữ liệu và chuẩn hóa sản phẩm quảng bá quốc gia vẫn còn nhiều khoảng trống.

Trong bối cảnh đó, tại Hà Nội, Viện Văn hóa, Nghệ thuật, Thể thao và Du lịch Việt Nam tổ chức hội thảo “Ẩm thực với phát triển du lịch Việt Nam”. Phát biểu tại sự kiện, bà Nguyễn Thị Hoa Mai, Phó cục trưởng Cục Du lịch Quốc gia Việt Nam, cho biết: "Việt Nam có hàng ngàn năm lịch sử, kết tinh từ văn hóa, tri thức bản địa của người dân địa phương, phong tục tập quán, lối sống. Chúng ta kể những câu chuyện ấy trong món ăn hàng ngày của người dân địa phương. Đề án đưa ra mục tiêu đến năm 2035, Việt Nam sẽ là một trong 5 nền ẩm thực hấp dẫn nhất châu Á".

Để hiện thực hóa tầm nhìn này, Việt Nam cần đầu tư đồng bộ vào hệ sinh thái xung quanh bữa ăn từ vệ sinh an toàn, không gian trải nghiệm đến thái độ phục vụ. Đồng thời, việc đa dạng hóa sản phẩm như xây dựng hệ thống nhà hàng Halal, nâng chất lượng nhân lực và đẩy mạnh chuyển đổi số là những yêu cầu cấp thiết hiện nay.