Đấu thầu rộng rãi tại xã Quảng Khê: Một mình Công ty T&T 48 tham gia dự thầu

Dù tổ chức đấu thầu rộng rãi công khai qua mạng nhưng dự án sửa chữa hệ thống điện chiếu sáng xã Quảng Khê lại rơi vào kịch bản duy nhất một đơn vị nộp hồ sơ.

Theo tài liệu thu thập của PV Báo Tri thức và Cuộc sống, gói thầu thi công xây dựng thuộc dự án sửa chữa, nâng cấp điện chiếu sáng các trục đường xã Quảng Khê vừa chính thức công bố kết quả lựa chọn nhà thầu. Dự án đầu tư công này do Phòng Kinh tế xã Quảng Khê làm chủ đầu tư, nhằm mục đích hoàn thiện cơ sở hạ tầng giao thông trên địa bàn xã Quảng Khê, tỉnh Lâm Đồng. Tuy nhiên, diễn biến thực tế từ quá trình mở thầu đến khi phê duyệt kết quả lại ghi nhận những thông số đáng chú ý về tính cạnh tranh cũng như hiệu quả tối ưu hóa chi phí cho ngân sách nhà nước.

Cụ thể, ngày 16/06/2026, trưởng phòng Kinh tế xã Quảng Khê - Nguyễn Đình Nam đã ký Quyết định số 120/QĐ-KT phê duyệt kết quả lựa chọn nhà thầu cho gói thầu nêu trên (số định danh E-TBMT: IB2600238272). Trước đó, kế hoạch lựa chọn nhà thầu cũng được thông qua tại Quyết định số 90/QĐ-KT ngày 15/05/2026 do chính vị trưởng phòng này ban hành. Theo các văn bản pháp lý gốc, giá gói thầu được xác định ở mức 2.680.556.000 đồng. Kết quả chung cuộc ghi nhận đơn vị trúng thầu với giá 2.664.472.000 đồng. Đo lường cơ học giữa hai dòng chỉ số này cho thấy số tiền tiết kiệm tuyệt đối đạt 16.084.000 đồng, tương đương với tỷ lệ giảm giá xấp xỉ 0,6%.

1782692179628-703199000672179758-4138090355331074433-3653dbfaa028c8ebcfe38c10cb9f99ca.jpg — Quyết định số 120/QĐ-KT. (Nguồn MSC)

Đáng nói, dự án này áp dụng hình thức đấu thầu rộng rãi trong nước qua mạng, phương thức một giai đoạn một túi hồ sơ với loại hợp đồng trọn gói trong thời gian thực hiện 60 ngày. Về mặt lý thuyết, phương thức đấu thầu rộng rãi qua hệ thống e-GP luôn được kỳ vọng tạo ra cuộc đua sòng phẳng giữa nhiều nhà thầu để tìm ra phương án tối ưu nhất. Dẫu vậy, biên bản mở thầu ngày 04/06/2026 ghi nhận suốt thời gian nộp hồ sơ, hệ thống chỉ tiếp nhận duy nhất một bộ hồ sơ đề xuất (E-HSDT) từ Công ty TNHH T&T 48.

Hồ sơ pháp lý thể hiện Công ty TNHH T&T 48 có mã số thuế là 6400438938, thành lập ngày 25/10/2021, đăng ký lĩnh vực hoạt động chính là lắp đặt hệ thống cấp thoát nước, sưởi ấm, điều hòa và hoàn thiện công trình. Doanh nghiệp đặt trụ sở tại Thôn 4, xã Quảng Khê, tỉnh Lâm Đồng. Đơn vị chịu trách nhiệm lập hồ sơ mời thầu (E-HSMT) và đánh giá E-HSDT là Công ty TNHH Tư vấn Xây dựng An Nguyên Đắk Nông. Công tác thẩm định kết quả được thực hiện bởi Công ty TNHH Tư vấn Xây dựng Thành Nhân Đắk Nông.

Khảo sát sâu dữ liệu lịch sử trên hệ thống mạng đấu thầu quốc gia, Công ty TNHH T&T 48 sở hữu một bảng thành tích trúng thầu ấn tượng tại địa phương. Doanh nghiệp này đã nộp hồ sơ tham gia tổng cộng 132 gói thầu, trong đó ghi nhận trúng tới 130 gói và chỉ trượt 2 gói.

Tổng giá trị trúng thầu tích lũy bao gồm cả danh nghĩa liên danh đạt khoảng 72.641.735.311 đồng, riêng tổng giá trị trúng thầu độc lập đạt khoảng 26.190.098.977 đồng. Điểm đặc biệt nằm ở mối quan hệ hệ thống giữa các pháp nhân liên quan, Công ty TNHH T&T 48 từng tham gia và trúng 29/29 gói thầu do Công ty Cổ phần Đầu tư Xây dựng Thương mại Sông Lam tổ chức với vai trò bên mời thầu. Trùng hợp thay, tại dự án sửa chữa, nâng cấp điện chiếu sáng các trục đường xã Quảng Khê lần này, Công ty Cổ phần Đầu tư Xây dựng Thương mại Sông Lam chính là tổ chức tư vấn lập Báo cáo kinh tế - kỹ thuật ban đầu cho công trình.

Phân tích về hiện tượng các gói thầu rộng rãi rơi vào cảnh độc diễn và đạt biên độ giảm giá nhỏ giọt, chuyên gia Nguyễn Quốc Vũ nhìn nhận rằng mục tiêu tối cao của hệ thống đấu thầu qua mạng là minh bạch hóa dữ liệu để thu hút nguồn lực xã hội, từ đó kéo giảm chi phí đầu tư công. Khi một gói thầu quy mô hơn 2,6 tỷ đồng tổ chức rộng rãi nhưng chỉ có một nhà thầu bản địa tham gia, điều này đặt ra yêu cầu rà soát kỹ lưỡng từ cơ quan quản lý về việc liệu các tiêu chí kỹ thuật trong E-HSMT có vô tình tạo ra rào cản hạn chế các nhà thầu ở địa phương khác tiếp cận hay không.

Theo Luật sư Nguyễn Văn Lập (Đoàn Luật sư TP HCM), Luật Đấu thầu số 22/2023/QH15 và các điều khoản sửa đổi tại Luật số 90/2025/QH15 đã thiết lập hành lang pháp lý rất nghiêm khắc nhằm bảo đảm tính cạnh tranh, công bằng. Đồng thời, Chỉ thị số 12/CT-TTg ngày 03/4/2026 của Thủ tướng Chính phủ nhấn mạnh tinh thần chống lãng phí và nâng cao trách nhiệm giải trình của người đứng đầu chủ đầu tư. Khi hiệu quả tiết kiệm ngân sách chỉ đạt mức tối thiểu, vai trò giám sát của các cơ quan thanh tra cần được kích hoạt để làm rõ tính tối ưu trong việc sử dụng dòng vốn công.

QUY ĐỊNH VỀ TỶ LỆ TIẾT KIỆM VÀ HIỆU QUẢ KINH TẾ TRONG ĐẤU THẦU

Hiệu quả kinh tế là một trong những mục tiêu cốt lõi của hoạt động đấu thầu, được định nghĩa rõ tại Khoản 8 Điều 4 Luật Đấu thầu số 22/2023/QH15. Để đạt được mục tiêu này, việc xác định giá gói thầu và kiểm soát giá trúng thầu được quy định chặt chẽ từ khâu lập kế hoạch đến khi thực hiện hợp đồng.

Theo quy định tại Điều 18 Nghị định 214/2025/NĐ-CP, giá gói thầu phải được tính đúng, tính đủ toàn bộ chi phí, kể cả chi phí dự phòng, phí, lệ phí và thuế. Đặc biệt, chủ đầu tư có trách nhiệm cập nhật giá gói thầu trong thời hạn 28 ngày trước ngày mở thầu nếu cần thiết để đảm bảo giá gói thầu sát với giá thị trường, tránh thất thoát ngân sách hoặc gây khó khăn cho nhà thầu. Căn cứ xác định giá gói thầu bao gồm dự toán được duyệt, kết quả lựa chọn nhà thầu của các gói thầu tương tự trong 12 tháng trước đó hoặc các báo giá thị trường (tối thiểu 01 báo giá, khuyến khích nhiều hơn).

Về chỉ số đánh giá, Điểm b Khoản 2 Điều 17 Nghị định 214/2025/NĐ-CP quy định "tỷ lệ tiết kiệm trung bình" là một trong những chỉ tiêu quan trọng để đánh giá năng lực, nguồn lực và kết quả thực hiện công tác đấu thầu của chủ đầu tư trong kế hoạch tổng thể lựa chọn nhà thầu. Đối với hình thức chỉ định thầu, tính hiệu quả kinh tế được siết chặt hơn:

Tại quy trình chỉ định thầu thông thường, chủ đầu tư phải quy định mức tỷ lệ tiết kiệm của giá đề nghị trúng thầu trong hồ sơ yêu cầu để làm cơ sở cho nhà thầu chuẩn bị hồ sơ đề xuất.
Tại quy trình chỉ định thầu rút gọn, chủ đầu tư và nhà thầu phải thương thảo về giá để bảo đảm giá đề nghị trúng thầu tiết kiệm, hiệu quả. Riêng với gói thầu xây lắp quy định tại Điểm e Khoản 2 Điều 78, quá trình thương thảo phải đảm bảo tiết kiệm tối thiểu 5% giá gói thầu.

Trong quá trình thực hiện hợp đồng, để duy trì hiệu quả kinh tế, Điểm a Khoản 5 Điều 70 Luật Đấu thầu nhấn mạnh việc sửa đổi hợp đồng về giá, khối lượng không được vượt giá gói thầu đã ghi trong kế hoạch lựa chọn nhà thầu hoặc dự toán gói thầu được phê duyệt. Việc tuân thủ nghiêm các quy định này không chỉ giúp tối ưu hóa nguồn vốn đầu tư công tại các địa phương mà còn là thước đo trách nhiệm giải trình của người có thẩm quyền trước pháp luật.