Chính sách kiểm tra chặt chẽ ảnh hưởng lớn đến ngành mít Đồng Tháp

Tại Đồng Tháp, giá mít Thái ruột đỏ hiện đang chạm đáy khi loại A chỉ còn thương lái thu mua ở mức 9.000 đồng/kg, loại B rơi xuống 5.000 đồng/kg và phân khúc chất lượng thấp chỉ dao động quanh mức 2.000 đồng/kg. Tình hình đối với mặt hàng mít ruột vàng thậm chí còn ảm đạm hơn khi thương lái thu mua xô với giá rẻ mạt, chỉ vài nghìn đồng một ký, đồng thời việc tiêu thụ cũng trở nên vô cùng kén chọn.

Bà Nguyễn Thị C. - chủ nhà vườn có trồng 5 công mít Thái, cho biết: "Từ Tết tới giờ, giá mít liên tục nằm ở mức thấp. Trái nào bán được thì bán, còn lại thì nhà tôi tách múi để bán cho các điểm thu mua làm mít sấy".

Ghi nhận tại vựa thu mua mít của chị Nguyễn Thị Thúy Hằng (ấp Hội Trí, xã Hiệp Đức), trung bình mỗi ngày cơ sở này thu gom khoảng 3-4 tấn mít Thái và mít ruột đỏ. Hiện tại, mít Thái loại A đang được thu mua với giá 9.000 đồng/kg, trong khi loại nhỏ (dưới 7kg) chỉ đạt 2.000 đồng/kg. Đối với phân khúc mít ruột đỏ, giá loại A nằm ở mức 7.000 đồng/kg và loại nhỏ cũng đồng giá 2.000 đồng/kg. Dù vậy, chủ vựa này cho biết tỷ lệ trái đạt tiêu chuẩn loại A hiện rất thấp, nguồn hàng chủ yếu vẫn là các loại mít kích thước nhỏ.

Cũng theo chia sẻ của chị Hằng: "Hiện số lượng mít đã giảm nhiều so với trước. Nguyên nhân là do giá quá thấp, trong khi chi phí đầu vào tăng cao nên một số nhà vườn cắt bỏ trái, thậm chí phá bỏ để chuyển sang trồng cây khác. Mít sau khi thu mua, tôi sẽ đem bán lại cho các kho khác để đóng hàng xuất khẩu. Năm nay, tình hình tiêu thụ mít rất khó. Với tình hình này, nhà vườn đang thua lỗ".

Lý giải về làn sóng sụt giảm này, các doanh nghiệp kinh doanh trái cây cho biết, nguồn đầu ra của mít miền Tây hiện phụ thuộc chủ yếu vào thị trường Trung Quốc. Tuy nhiên, sức mua từ quốc gia này đang có dấu hiệu chững lại, kết hợp với việc phía bạn siết chặt các quy định kiểm tra chất cadimi, khiến hoạt động xuất khẩu gặp nhiều rào cản.

Việc nhiều lô hàng bị trả về do phát hiện nhiễm kim loại cadimi đã buộc các doanh nghiệp phải quay đầu bán tháo tại thị trường nội địa, tạo áp lực dư cung cực kỳ lớn. Do đối mặt với rủi ro thua lỗ cao, các doanh nghiệp và thương lái đều chuyển sang tâm lý dè dặt, thận trọng hơn khi nhập hàng. Đến nay, dù hoạt động thu mua về cơ bản đã được kết nối trở lại, nhưng do sức mua tại thị trường Trung Quốc vẫn khá ảm đạm nên giá mít vẫn chưa thể phục hồi.

Tình hình xuất khẩu sầu riêng và mít tại Đồng bằng sông Cửu Long hiện nay đang gặp nhiều rào cản do một số phòng kiểm nghiệm hạn chế tiếp nhận phân tích chỉ tiêu cadimi và vàng O, làm kéo dài thời gian hoàn thiện hồ sơ. Đáng chú ý, kết quả giám sát thực tế cho thấy tỷ lệ mẫu phát hiện tồn dư cadimi vượt ngưỡng tại khu vực này đang ở mức khá cao (khoảng 30%). Trước bối cảnh phía Trung Quốc siết chặt hậu kiểm và liên tục phát lệnh cảnh báo, các doanh nghiệp cùng cơ sở đóng gói buộc phải thắt chặt quy trình sàng lọc nguyên liệu đầu vào trước khi thu mua xuất khẩu.

Trước làn sóng sụt giảm giá sâu và những điểm nghẽn trong tiêu thụ sầu riêng, mít thời gian qua, UBND tỉnh Đồng Tháp đã có văn bản kiến nghị Bộ Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn hỗ trợ, tăng cường công tác lấy mẫu kiểm nghiệm đối với hai mặt hàng này nhằm phục vụ xuất khẩu. Đồng thời, chính quyền địa phương cũng đang triển khai quyết liệt các giải pháp nâng cao chất lượng nông sản, trong đó trọng tâm là siết chặt kiểm soát hàm lượng kim loại nặng cadimi, đẩy mạnh việc cấp mới và giám sát nghiêm ngặt các mã số vùng trồng.

Để chủ động ứng phó, ngành nông nghiệp tỉnh khuyến cáo các doanh nghiệp kinh doanh và các vùng nguyên liệu cần thắt chặt quy trình kiểm soát chất lượng nông sản liên kết dựa trên mã số vùng trồng. Bên cạnh đó, các đơn vị cần chủ động phân loại vùng nguyên liệu theo từng cấp độ rủi ro tồn dư cadimi, từ đó xây dựng kế hoạch thu mua phù hợp nhằm hạn chế tối đa rủi ro cho chuỗi cung ứng.

Về phía các hộ nhà vườn, cơ quan chức năng nhấn mạnh yêu cầu bắt buộc phải tuân thủ nghiêm ngặt quy trình canh tác an toàn, sử dụng phân bón và thuốc bảo vệ thực vật đúng theo hướng dẫn kỹ thuật. Đặc biệt, người dân cần tuyệt đối nói không với các loại vật tư nông nghiệp đầu vào không rõ nguồn gốc xuất xứ, vốn là tác nhân hàng đầu dẫn đến nguy cơ tồn dư kim loại nặng trong nông sản xuất khẩu.