Kính viễn vọng ALMA chụp được khoảnh khắc quý giá về các 'hành tinh sơ sinh'

Gần đây, các nhà thiên văn học đã ghi lại được khoảnh khắc quý giá của sự ra đời của "các hành tinh sơ sinh" lần đầu tiên. Tạp chí SPACE đưa tin, một nhóm nghiên cứu quốc tế gần đây đã phát hiện ra một số hành tinh mới hình thành trong vườn ươm của ngôi sao Ophiuchus, cách Trái đất chúng ta khoảng 460 năm ánh sáng, và đã chụp được những hình ảnh ngoạn mục về "những bước đi đầu tiên" của chúng, mở ra một chương mới trong sự hiểu biết của con người về quá trình hình thành hành tinh.

Khám phá này đến từ các quan sát phức hợp tại đám mây Rho Ophiuchi, cũng là một vườn ươm sao gần nhất với hệ mặt trời của chúng ta. Nhóm nghiên cứu đã sử dụng Kính viễn vọng vô tuyến Atacama Large Millimeter/submillimeter Array (ALMA) ở Chile để quan sát 78 vành đĩa tiền hành tinh—cũng chính là cái nôi của sự hình thành hành tinh non trẻ.

Nhóm nghiên cứu đã phát hiện ra rằng, những hành tinh non trẻ này, chỉ mới vài trăm nghìn năm tuổi, sở hữu nhiều cấu trúc phức tạp chưa từng thấy trước đây như các vành đai hành tinh hình xoắn ốc. Những cấu trúc này là "dấu vết" còn lại của lực hấp dẫn đã khiến vật chất tích tụ hoặc dịch chuyển trong quá trình hình thành hành tinh. So với đó, Mặt Trời của chúng ta đã 4,6 tỷ năm tuổi, khiến những "hành tinh non trẻ" này thực sự là những tân sinh trong vũ trụ.

Sự hình thành của một hành tinh bắt đầu bằng sự sụp đổ của các vùng dày đặc hơn bên trong đám mây phân tử do trọng lượng riêng của nó, tạo thành một tiền sao liên tục tích tụ vật chất xung quanh. Khi khối lượng tích lũy đủ, các phản ứng tổng hợp hạt nhân xảy ra trong lõi, tạo ra một hành tinh trưởng thành. Trong quá trình này, khí và bụi trong đĩa tiền hành tinh bắt đầu tập hợp và va chạm, dần dần tạo ra các hành tinh.

Quan sát này sử dụng công nghệ hình ảnh độ phân giải cực cao tiên tiến, cho phép nhóm nghiên cứu phân tích cấu trúc của vành đĩa tiền hành tinh chi tiết hơn bao giờ hết. Nghiên cứu cho thấy 27 trong số 78 mẫu vật thể hiện cấu trúc dạng vòng hoặc xoắn ốc, trong đó 15 cấu trúc được phát hiện lần đầu tiên. Sự hình thành của các cấu trúc này cho thấy quá trình hình thành hành tinh đã xảy ra sớm hơn nhiều so với suy nghĩ trước đây, ngay cả khi vành đĩa tiền hành tinh vẫn còn chứa đầy khí và bụi.