Bài toán cạnh tranh khi đấu thầu rộng rãi chỉ có một nhà thầu dự tại Đức Lập

Theo tài liệu thu thập của PV Báo Tri thức và Cuộc sống, Phòng Kinh tế xã Đức Lập, tỉnh Lâm Đồng thời gian qua đã hoàn tất quy trình tổ chức lựa chọn nhà thầu đối với một gói thầu xây lắp giao thông quy mô lớn sử dụng nguồn vốn ngân sách nhà nước trên địa bàn xã.

Biên độ giảm giá thấp tại gói thầu hạ tầng giao thông

Cụ thể, ngày 02/06/2026, Trưởng phòng Kinh tế xã Đức Lập đã ký Quyết định số 112/QĐ-KT về việc phê duyệt kết quả lựa chọn nhà thầu cho Gói thầu số 01: Thi công xây dựng công trình. Gói thầu này thuộc dự án Nâng cấp đường ĐH17, một công trình hạ tầng giao thông đóng vai trò hoàn thiện mạng lưới liên kết khu vực nội tỉnh. Trước đó, kế hoạch lựa chọn nhà thầu của dự án cũng đã được phê duyệt đồng bộ theo Quyết định số 84/QĐ-KT ngày 10/05/2026, tạo cơ sở pháp lý để triển khai mời thầu rộng rãi trên Hệ thống mạng đấu thầu quốc gia theo số thông báo mời thầu IB2600212573 - 00.

Hồ sơ mời thầu của gói thầu do Công ty TNHH Hoàng Đăng Lâm Đồng lập và được thẩm định độc lập bởi Công ty TNHH Xây dựng đầu tư Vĩnh Lộc. Biên bản mở thầu qua mạng ngày 26/5/2026 ghi nhận hệ thống chỉ có duy nhất một hồ sơ dự thầu là Công ty TNHH Tư vấn đầu tư xây dựng Tân Phong.

Theo Quyết định số 84/QĐ-KT, giá gói thầu được xác định ở mức 4.666.288.000 đồng. Sau quá trình mở thầu và chấm điểm các tiêu chuẩn kỹ thuật, năng lực hành chính, đơn vị trúng thầu được xác định là Công ty TNHH Tư vấn Đầu tư Xây dựng Tân Phong với mức giá trúng thầu cụ thể là 4.619.729.000 đồng.

Đối chiếu giữa giá trần dự toán và giá trúng thầu thực tế, số tiền tiết kiệm được cho nguồn vốn đầu tư công tại gói thầu này đạt khoảng 46.559.000 đồng. Biên độ giảm giá này tương đương với tỷ lệ xấp xỉ 1%.

Lịch sử hoạt động của nhà thầu

Công ty TNHH Tư vấn Đầu tư Xây dựng Tân Phong có mã số thuế là 2901417385, được thành lập từ ngày 16/08/2011 với quy mô hoạt động thuộc nhóm doanh nghiệp nhỏ. Đăng ký trụ sở chính tại Khối 10, Xã Quỳnh Lưu, Nghệ An. Bản đồ hoạt động đấu thầu của đơn vị này ghi nhận phạm vi trải rộng tại nhiều địa phương như Nghệ An, An Giang, Lâm Đồng, Tây Ninh, Quảng Trị, Phú Thọ, Đồng Tháp và TP HCM.

Tính đến thời điểm tháng 06/2026, doanh nghiệp đã tham gia tổng cộng 46 gói thầu trên phạm vi toàn quốc, trong đó trúng 33 gói, trượt 11 gói, 1 chưa có kết quả, 1 gói đã bị huỷ. Tổng giá trị các gói thầu mà doanh nghiệp từng trúng (bao gồm cả danh nghĩa độc lập và liên danh) đạt khoảng 204.390.882.582 đồng.

Góc nhìn chuyên gia về tính cạnh tranh và trách nhiệm giám sát

Phân tích về hiện tượng các gói thầu rộng rãi qua mạng nhưng chỉ có một doanh nghiệp tham gia, Luật sư Nguyễn Văn Lập thuộc Đoàn Luật sư TP HCM nhận định, Luật Đấu thầu số 22/2023/QH15 thiết lập quy trình hệ thống điện tử nhằm mục đích tối cao là xóa bỏ các rào cản địa lý, tăng cường tối đa tính cạnh tranh để chọn được nhà thầu tối ưu nhất cho ngân sách. Khi một gói thầu hạ tầng giao thông công cộng được phát hành rộng rãi nhưng biên độ giảm giá chỉ dừng lại ở mức xấp xỉ 1% do tình trạng duy nhất một hồ sơ độc diễn, các cơ quan hậu kiểm cần lưu tâm xem xét kỹ lưỡng tính hợp lý của các tiêu chí kỹ thuật trong hồ sơ mời thầu, nhằm bảo đảm không xuất hiện các điều kiện mang tính khu biệt, hạn chế sự tiếp cận của các nhà thầu năng lực khác.

Dưới góc nhìn quản lý kinh tế đầu tư công, chuyên gia đấu thầu Nguyễn Quốc Vũ nhấn mạnh, Chỉ thị số 12/CT-TTg ngày 03/04/2026 của Thủ tướng Chính phủ về tăng cường quản lý và nâng cao hiệu quả dòng vốn đầu tư công đã quy định rất rõ về trách nhiệm giải trình của người đứng đầu chủ đầu tư. Việc xác định giá gói thầu phải bảo đảm tính đúng, tính đủ chi phí và tối ưu hóa tối đa dòng vốn công.

​