TP HCM khoác áo mới cho vỉa hè

Vỉa hè nhiều tuyến phố trung tâm TP HCM đang được nâng cấp, lát đá granite chống trơn trượt, bảo đảm mỹ quan và hạn chế lún, xuống cấp sau nhiều năm sử dụng.

Nhộn nhịp công trường chỉnh trang đô thị

Những ngày cuối năm 2025, khu vực trung tâm TP HCM nhộn nhịp hơn bởi không khí thi công khẩn trương trên nhiều tuyến phố. Trên các trục đường Trần Hưng Đạo, Nguyễn Thị Minh Khai, Lê Thánh Tôn, vỉa hè sau thời gian cải tạo đã khoác lên diện mạo mới: Mặt lát phẳng mịn, bó vỉa thẳng hàng, sắc xám của đá hòa cùng mảng xanh cây phố, tạo nên không gian đô thị gọn gàng và hiện đại.

Trước cổng Bưu điện TP HCM, khu vực Công trường Công xã Paris trở thành một "công xưởng mở". Công nhân liên tục cạy lớp gạch cũ, nâng nền, chỉnh cao độ rồi đặt từng viên gạch mới theo đúng bản vẽ. Tiếng xe rùa nghiến trên mặt bê-tông, tiếng búa nện chan chát hòa vào bước chân hối hả của đội thi công. Họ cho biết chỉ vài ngày nữa, toàn bộ phần vỉa hè trước bưu điện sẽ hoàn thiện, trả lại đường đi sạch sẽ và an toàn cho du khách và người dân.

Tại công viên Nguyễn Thị Nghĩa, đoạn giáp đường Phạm Ngũ Lão, công tác chỉnh trang cũng được triển khai đồng loạt. Mặt nền trước khi lát mới được kiểm tra cao độ bằng thước dây, dây mực để bảo đảm các hàng gạch thẳng tắp, hạn chế lún võng. Những bồn cây nứt vỡ được đục bỏ, thay thế bằng kết cấu mới vững chãi và hài hòa hơn với tổng thể cảnh quan.

Ông Phạm Đình Phương (SN 1958), cư dân sống gần đó, đứng nép bên bồn hoa nhìn đội công nhân làm việc và kể rằng nhiều năm qua, đoạn vỉa hè này thường xuyên lồi lõm, mưa xuống là trơn trượt. Thấy công nhân thiếu người, ông xắn tay phụ nhặt đá vụn, dọn bồn cây. "Làm lại vỉa hè bài bản thế này, người dân chúng tôi rất mừng. Đi bộ an toàn hơn, buổi tối tập thể dục cũng thoải mái" - ông Phương nói.

Điểm đáng chú ý trong đợt chỉnh trang lần này là việc lát đá granite, loại vật liệu có độ bền cao, chịu lực tốt, giúp hạn chế nứt vỡ trong quá trình khai thác lâu dài. Bề mặt đá được xử lý chống trơn trượt, đặc biệt hữu ích vào mùa mưa.

Không khí chỉnh trang vỉa hè cũng lan đến các tuyến đường Trần Phú, Lương Nhữ Học ở khu vực quận 5 cũ. Lớp gạch cũ bong tróc được bóc dỡ, nền vỉa hè được san phẳng trước khi lát mới, hướng tới diện mạo đồng bộ cho khu phố thuốc Bắc - một không gian đặc trưng của cộng đồng người Hoa. Đây không chỉ là việc chỉnh trang hạ tầng, mà còn là bước chuẩn bị để khu vực này đón dòng khách tham quan dịp Tết Nguyên đán Bính Ngọ 2026 sắp tới.Hè phố thông thoáng, an toàn hơn

Sau nhiều năm sử dụng, hệ thống vỉa hè trên hàng loạt tuyến phố của TP HCM, đặc biệt tại khu vực trung tâm, đã xuống cấp nghiêm trọng. Theo Sở Xây dựng TP HCM, từ đầu năm 2025, UBND các quận đã đồng loạt triển khai kế hoạch cải tạo, chỉnh trang vỉa hè với mục tiêu ưu tiên là bảo đảm an toàn cho người đi bộ, cải thiện mỹ quan đô thị và nâng cao hình ảnh du lịch; đồng thời tạo trục kết nối đồng bộ với tuyến metro số 1 đang vận hành.

Đến nay, phần lớn vỉa hè các tuyến đường đã hoàn thành hoặc cơ bản hoàn thiện, trong đó tập trung nhiều ở quận 1 và quận 5 (cũ) như: Nguyễn Đình Chiểu, Trần Hưng Đạo, Lê Thánh Tôn, Thủ Khoa Huân, Ngô Đức Kế, Cô Bắc, Nguyễn Thị Minh Khai, Lương Nhữ Học, Nghĩa Thục, Châu Văn Liêm, Trần Bình Trọng… Ở các quận 6, 12 và Phú Nhuận cũ, nhiều tuyến đường cũng được nâng cấp vỉa hè, như: Kinh Dương Vương, Hậu Giang, Trường Chinh, Hà Huy Giáp, Huỳnh Văn Bánh, Phan Xích Long… Tổng cộng, toàn TP HCM có 91 tuyến đường được nâng cấp vỉa hè, chiều dài hơn 91 km, với kinh phí ước tính 442 tỉ đồng.

Sở Xây dựng đánh giá công tác cải tạo bước đầu mang lại hiệu quả rõ rệt: Hè phố thông thoáng, an toàn hơn, hạn chế lấn chiếm, góp phần cải thiện trật tự giao thông và nâng cao mỹ quan.

Trong kế hoạch năm 2026, các đơn vị chức năng sẽ tiếp tục rà soát và hoàn thiện những công trình chuyển tiếp, bảo đảm tính đồng bộ của hệ thống vỉa hè toàn thành phố.

Chuẩn hóa quy trình để vỉa hè bền vững

Theo kỹ sư cầu đường Trần Văn Tường, vỉa hè không chỉ là phần "phụ" của mặt đường mà là không gian công cộng có vai trò quan trọng trong tổ chức giao thông, bảo đảm an toàn cho người đi bộ và hình thành bản sắc đô thị. Việc TP HCM sửa chữa và nâng cấp vỉa hè là việc cần thiết, nhất là tại các trục đường có mật độ người đi bộ cao hoặc thường xuyên bị lấn chiếm, xuống cấp.

"Khi nền vỉa hè liên tục lồi lõm, gạch bong tróc hoặc đọng nước sau mưa, người dân không còn lựa chọn nào khác ngoài việc đi xuống lòng đường. Điều này gây nguy hiểm trực tiếp và dẫn đến nhiều xung đột giao thông" - ông Tường phân tích.

Đặc biệt, ông Tường cho rằng cần bảo đảm đồng bộ về thiết kế và tổ chức thi công khi chỉnh trang vỉa hè. Chưa kể, cần hạn chế tình trạng đào lên - lấp xuống liên tục để thi công hạ tầng kỹ thuật như cáp viễn thông, đường ống nước khiến giảm tuổi thọ vỉa hè. "Cần bắt buộc các đơn vị có nhu cầu đào đường phải hoàn trả đúng chất lượng hoặc chuyển sang mô hình hào kỹ thuật ngầm để giảm thiểu việc xới lên, làm lại" - ông Tường đề nghị.

Cần cơ chế sử dụng vỉa hè của mô hình chính quyền đô thị 2 cấp

TP HCM tiếp tục việc sử dụng tạm thời lòng đường - vỉa hè thực hiện theo Luật Trật tự, an toàn giao thông đường bộ và Nghị định 165/2024. Sở Xây dựng đang phối hợp các sở, ngành đề xuất nghị quyết mới về việc sử dụng lòng đường - vỉa hè phù hợp với mô hình chính quyền đô thị hai cấp.

Cùng với xây dựng đề án quản lý, khai thác vỉa hè, TP HCM cũng chỉ đạo tăng cường kiểm tra vi phạm, hoàn trả nguyên trạng các trường hợp sử dụng sai quy định; rà soát tổ chức giao thông tại các khu vực phức tạp và gắn kết hệ thống camera, đèn tín hiệu về trung tâm điều khiển. Thành phố sẽ tiếp tục ứng dụng công nghệ, đặc biệt là các mô hình giao thông thông minh, để nâng cao hiệu quả quản lý đô thị.