Tập tính sinh sản kỳ lạ của loài ếch siêu quen thuộc ở Việt Nam

Ếch cây mép trắng (Polypedates leucomystax) là một trong những loài ếch cây phổ biến nhất ở Đông Nam Á, phân bố từ Việt Nam, Thái Lan, Malaysia đến Indonesia, Philippines và nhiều khu vực khác. Chúng thường sống trong rừng thứ sinh, vườn cây, ruộng lúa, công viên, thậm chí xuất hiện ngay trong khu dân cư. Khả năng thích nghi cao giúp loài ếch này trở thành một trong những đại diện thành công nhất của họ ếch cây ở khu vực nhiệt đới.

Ảnh: thainationalparks

Tên gọi "mép trắng" bắt nguồn từ dải màu sáng chạy dọc theo phần môi trên của nhiều cá thể, dù màu sắc của chúng có thể thay đổi đáng kể. Ếch cây mép trắng thường mang màu xanh ô liu, nâu nhạt, vàng hoặc xám với các đốm sẫm trên lưng. Khả năng biến đổi sắc độ theo môi trường giúp chúng ngụy trang hiệu quả trước kẻ săn mồi. Đầu ngón chân có các đĩa bám phát triển, hoạt động như những "giác hút" siêu nhỏ, cho phép chúng leo bám dễ dàng trên lá cây, cành cây hay cả những bề mặt gần như thẳng đứng.

Ảnh: monaconatureencyclopedia

Điều khiến loài ếch này nổi tiếng nhất chính là phương thức sinh sản đặc biệt. Thay vì đẻ trứng trực tiếp xuống nước như nhiều loài lưỡng cư khác, cặp ếch đực và cái sẽ cùng tạo ra một tổ bọt màu trắng xốp trên cành cây hoặc lá cây nhô ra phía trên ao, hồ hoặc vũng nước. Hàng trăm quả trứng được bao bọc an toàn bên trong lớp bọt này. Lớp bọt giúp giữ ẩm, hạn chế sự tấn công của nhiều loài săn mồi và giảm nguy cơ trứng bị khô dưới ánh nắng. Sau vài ngày, khi nòng nọc nở, tổ bọt dần tan ra và các nòng nọc rơi xuống mặt nước để tiếp tục phát triển. Đây là một trong những chiến lược sinh sản hiệu quả nhất của các loài ếch cây nhiệt đới.

Ảnh: Wikimedia Commons

Là loài hoạt động chủ yếu vào ban đêm, ếch cây mép trắng dành phần lớn thời gian nghỉ ngơi trên lá vào ban ngày. Khi màn đêm buông xuống, chúng bắt đầu săn côn trùng như muỗi, ruồi, bướm đêm, gián và nhiều loài động vật không xương sống nhỏ khác. Nhờ vậy, chúng góp phần kiểm soát quần thể côn trùng trong tự nhiên và cả trong các khu vực canh tác.

Dù hiện nay loài này vẫn khá phổ biến và chưa được xem là có nguy cơ tuyệt chủng cao, việc mất sinh cảnh do đô thị hóa và ô nhiễm nguồn nước vẫn có thể ảnh hưởng đến các quần thể địa phương. Việc bảo vệ những vùng đất ngập nước và mảng xanh đô thị không chỉ giúp duy trì môi trường sống của ếch cây mép trắng mà còn góp phần gìn giữ sự đa dạng sinh học của các hệ sinh thái nhiệt đới.