Nhiều hiện vật bằng đồng độc nhất vô nhị trong hầm mộ cổ ở Thiểm Tây

Một số lao động nông thôn tại làng Dương Gia, tỉnh Thiểm Tây, miền tây Trung Quốc, đã tình cờ phát hiện một hầm cất giữ đồ đồng, bên trong chứa 27 hiện vật bằng đồng vô cùng quý giá có niên đại khoảng 3.000 năm.

Những đồ đồng này thuộc về gia tộc Shan, một dòng họ quan lại có địa vị cao dưới triều đại Tây Chu (khoảng 1.100 TCN – 771 TCN).

Khi các chuyên gia của Viện Khảo cổ và Di tích Văn hóa tỉnh Thiểm Tây tiến hành khai quật hầm cất giữ này cùng khu vực khoảng 300m2 xung quanh, họ đã phát hiện 16 ngôi mộ (trong đó có 5 ngôi mộ thời Tây Chu, số còn lại thuộc giai đoạn tiền Tây Chu), một hố chôn xe ngựa và một hố chôn ngựa.

Nổi bật nhất là một chiếc mâm đồng mang bài minh văn dài 350 chữ. Bên cạnh giá trị lịch sử, phần lớn các hiện vật còn là những tác phẩm nghệ thuật tinh xảo, được đánh giá rất cao về thiết kế và kỹ thuật chế tác.

Điều đặc biệt có ý nghĩa đối với việc mở rộng hiểu biết về thời kỳ cổ đại là 12 chiếc đỉnh đồng - loại nồi nấu ăn có hai quai và ba hoặc bốn chân – bởi trên mỗi chiếc đều khắc bài minh văn dài khoảng 300 chữ, một điều rất hiếm gặp. Những ghi chép được lưu giữ trên đồng suốt hàng nghìn năm này có giá trị độc nhất vô nhị, bởi chúng liệt kê tên của 11 trong tổng số 12 vị vua Tây Chu. Chỉ có Chu U Vương, vị vua cuối cùng của triều đại Tây Chu, là không được nhắc đến.

Hơn thế nữa, các bài minh văn còn ghi lại mối quan hệ giữa 8 thế hệ của gia tộc Shan với 12 đời vua Tây Chu. Không chỉ giúp xác định niên đại của thời Tây Chu, những tư liệu này còn có giá trị quan trọng trong việc xây dựng niên biểu của thời đại đồ đồng Tây Chu, cũng như hệ thống niên đại của ba triều đại Hạ, Thương và Chu.

Đồng thời, các bài minh văn cũng cung cấp nguồn tư liệu tham khảo quan trọng để nghiên cứu lịch sử gia tộc Shan và mối quan hệ giữa vương triều Chu với các nhóm dân tộc ở khu vực tây bắc Trung Quốc.