Stevns Klint - vách đá kể lại ngày khủng long biến mất khỏi Trái Đất

Nằm trên đảo Zealand của Đan Mạch, Stevns Klint là một vách đá ven biển dài khoảng 15 km và cao tới 40 m, nhìn ra vùng biển Baltic. Thoạt nhìn, nơi đây chỉ giống một thắng cảnh tự nhiên tuyệt đẹp với những vách đá trắng dựng đứng. Thế nhưng đối với các nhà địa chất và cổ sinh vật học, Stevns Klint là một trong những địa điểm quan trọng nhất thế giới để nghiên cứu một biến cố đã làm thay đổi hoàn toàn sự sống trên hành tinh.

Ảnh: Wikimedia Commons.

Điều đặc biệt nằm ở một lớp đất sét mỏng màu sẫm, chỉ dày vài centimet, kẹp giữa các tầng đá phấn trắng. Lớp vật chất này đánh dấu ranh giới giữa hai kỷ địa chất: kỷ Phấn Trắng và kỷ Paleogen, cách đây khoảng 66 triệu năm. Đây chính là thời điểm xảy ra sự kiện tuyệt chủng hàng loạt khiến khoảng 75% các loài sinh vật trên Trái Đất biến mất, bao gồm toàn bộ các loài khủng long không phải chim.

Ảnh: Wikimedia Commons.

Điều làm Stevns Klint trở nên nổi tiếng là lớp đất sét này chứa hàm lượng iridi cao bất thường. Iridi là nguyên tố hiếm trong lớp vỏ Trái Đất nhưng phổ biến hơn trong các thiên thạch. Vào cuối thế kỷ XX, các nhà khoa học phát hiện hiện tượng tương tự tại nhiều nơi trên thế giới và đưa ra giả thuyết rằng một thiên thạch khổng lồ đã va chạm với Trái Đất, gây nên biến đổi khí hậu toàn cầu và dẫn đến cuộc đại tuyệt chủng. Những bằng chứng được bảo tồn tại Stevns Klint đã đóng vai trò quan trọng trong việc củng cố giả thuyết này, vốn ngày nay được cộng đồng khoa học chấp nhận rộng rãi.

Ảnh: Wikimedia Commons.

Ngoài giá trị địa chất, Stevns Klint còn sở hữu cảnh quan ngoạn mục. Những vách đá phấn trắng nổi bật trên nền biển xanh tạo nên khung cảnh đặc trưng của vùng duyên hải Đan Mạch. Một trong những điểm nổi tiếng nhất là Højerup Old Church, ngôi nhà thờ trung cổ nằm sát mép vách đá. Qua nhiều thế kỷ, sóng biển và sự xói mòn đã khiến một phần công trình rơi xuống biển, biến nơi đây thành biểu tượng độc đáo của khu vực.

Năm 2014, UNESCO đã công nhận Stevns Klint là Di sản Thế giới nhờ giá trị địa chất toàn cầu. Không nhiều nơi trên hành tinh cho phép con người nhìn thấy rõ ràng một ranh giới địa chất gắn liền với sự kiện đã thay đổi tiến trình tiến hóa của sự sống.

Ngày nay, du khách đến Stevns Klint không chỉ để chiêm ngưỡng vẻ đẹp của những vách đá ven biển mà còn để chạm vào một “trang sách” thật của lịch sử Trái Đất. Mỗi lớp đá tại đây đều kể lại câu chuyện kéo dài hàng triệu năm, từ thời đại khủng long cho đến thế giới hiện đại mà chúng ta đang sống.