Nga tìm ra giải pháp hiệu quả khắc chế “hỏa thần” HIMARS của Ukraine

Nga đã tìm ra loại vũ khí hiệu quả để đối phó với tên lửa chiến thuật HIMARS; trong khi Patriot không thể bảo vệ Ukraine trước tên lửa Iskander.

Theo tạp chí Military Watch Magazine (MWM), Lực lượng vũ trang Nga (RFAF) đang sử dụng hiệu quả hệ thống tên lửa phòng không tầm trung Buk-M3, để chống lại các cuộc tấn công của Ukraine, bằng loại tên lửa phóng loạt cơ động cao HIMARS của Mỹ.

Military Watch cho rằng, các Lực lượng vũ trang Nga (RFAF), đang chiến đấu ở chiến trường Ukraine, đã sử dụng hiệu quả hệ thống tên lửa phòng không Buk-M3, để đánh chặn các cuộc tấn công bằng tên lửa HIMARS, từ khoảng cách hơn 30 km.

Hệ thống phòng không Buk-M3 sử dụng bệ phóng bánh xích và so với các biến thể trước đó, có tốc độ triển khai nhanh hơn và tầm bắn tối đa tăng đáng kể, lên tới 70 km, độ cao phòng không tới 30 km; nếu so với tầm bắn của Buk-M2, tầm bắn tối đa chỉ khoảng 45 - 50 km, thì Buk-M3 có thể coi là hệ thống phòng không tầm trung.

Đơn vị chiến đấu cơ bản của tên lửa phòng không Buk là cấp tiểu đoàn, mỗi tiểu đoàn gồm 4 đại đội, một đại đội có 3 trung đội phóng. Toàn tiểu đoàn dùng chung một xe chỉ huy và một radar trinh sát mục tiêu. Xe Chỉ huy (Command Post), thường có mã hiệu 9S510M, được coi là "não bộ" của tiểu đoàn, nơi tiếp nhận dữ liệu và phân bổ mục tiêu.

Radar trinh sát và chỉ thị mục tiêu (Search Radar), thường có mã hiệu 9S36M hoặc 9S18M1-3; có nhiệm vụ quét bầu trời để phát hiện vật thể bay từ xa. Các trung đội hỏa lực (trung đội xe phóng), được trang bị xe phóng tự hành (TELAR), có thể mang 6 quả tên lửa trong ống phóng kín, vừa có radar dẫn đường riêng.

Ngoài ra còn có xe phóng nạp (TEL), có nhiệm vụ mang thêm tên lửa dự phòng để tiếp đạn hoặc phóng tiếp. Thông thường, một tiểu đoàn tên lửa phòng không Buk-M3, có khả năng theo dõi và tấn công đồng thời lên đến 36 mục tiêu khác nhau.

Military Watch nhấn mạnh rằng, hệ thống phòng không Buk, vốn được thiết kế để bảo vệ đội hình của các đơn vị bộ binh cơ giới hoặc các đơn vị thiết giáp. Đồng thời là sự bổ sung cho các hệ thống tầm xa như S-400, nhưng có tầm bắn xa hơn nhiều và vượt trội hơn đáng kể so với các hệ thống tầm ngắn như Pantsir-S và Tor-M2 về khả năng chống tên lửa.

Các biến thể cũ hơn của hệ thống BuK đã được thử nghiệm chiến đấu rộng rãi ở nhiều chiến trường, với hệ thống BuK-M1 thời Liên Xô, hiện đang hoạt động trong biên chế của Ukraine và đã được sử dụng rộng rãi chống lại các đợt tấn công bằng tên lửa của Nga.

Military Watch lưu ý rằng, trong những tháng đầu sau khi Ukraine triển khai hệ thống hệ thống tên lửa pháo binh cơ động cao HIMARS của Mỹ, chúng đã gây ra mối đe dọa thực sự đối với lực lượng Nga, cũng như các mục tiêu nằm sâu ở hậu phương.

Điển hình nhất là vụ tấn công bằng tên lửa HIMARS của Quân đội Ukraine, vào một khu vực trú quân của RFAF ở tỉnh Luhansk ngày 1/1/2023, khiến 89 binh sĩ Nga thiệt mạng. Khi đó, Ukraine mới đưa HIMARS vào chiến trường và Nga chưa có nhiều kinh nghiệm đối phó với loại vũ khí này.

Nhưng qua hơn ba năm tham chiến, HIMARS hiện không còn là thách thức nghiêm trọng đối với hệ thống phòng không của Nga, nhất là khi Nga đưa vào biên chế rộng rãi các hệ thống Buk-M3 để bảo vệ các mục tiêu trọng yếu.

Nếu Buk-M3 đang tỏ ra thắng thế trước triển khai đạn đạo chiến thuật của Mỹ, thì cũng theo Military Watch, vào ngày 15 và 16 tháng 4, lực lượng Nga đã phóng ít nhất 24 tên lửa Iskander vào các mục tiêu ở Ukraine. Military Watch cũng lưu ý rằng, đợt tiến công này còn bao gồm tên lửa từ các hệ thống khác và một số loại UAV tấn công.

Các cuộc tấn công phồi hợp bằng tên lửa và UAV của Nga, đã làm kéo dãn hệ thống phòng không của Ukraine trên khắp cả nước. Ban đầu, các nhà phân tích phương Tây tin rằng hệ thống tên lửa phòng không Patriot của Mỹ cung cấp cho Ukraine, sẽ giúp đánh chặn các cuộc tấn công bằng tên lửa đạn đạo Iskander của Nga.

Tuy nhiên theo Military Watch, các quan chức Ukraine đã nhiều lần khẳng định, Patriot không thể cung cấp khả năng phòng thủ hiệu quả trước loại tên lửa này. Tuy nhiên, vào ngày 27/5, Tổng thống Ukraine Zelensky đã viết thư khẩn cấp gửi tới Tổng thống Donald Trump và Quốc hội Mỹ, đề nghị cấp tên lửa Patriot để tăng cường năng lực phòng không, nhằm đối phó với các cuộc tấn công mới từ Nga.

Còn các chuyên gia quân sự phương Tây, hiện ngày càng nghi ngờ về hiệu quả của hệ thống phòng không Patriot của Mỹ. Các hoạt động chiến đấu ở Trung Đông đã chứng minh rõ ràng rằng, các hệ thống này không phải lúc nào cũng có khả năng đánh chặn ngay cả với loại UAV giá rẻ, chứ chưa nói đến tên lửa đạn đạo.