Siêu đô thị 22 triệu dân, 1.200 tỷ USD: Lộ trình thế kỷ của TPHCM

Đây được xem là bước đi chiến lược mang tính bước ngoặt nhằm định hình tầm vóc và lộ trình phát triển của một siêu đô thị bền vững, sáng tạo và đáng sống hàng đầu tại khu vực Châu Á - Thái Bình Dương trong tương lai.

Theo quyết định mới nhất từ chính quyền thành phố, Ủy ban nhân dân TPHCM đóng vai trò là cơ quan phê duyệt quy hoạch. Hội đồng thẩm định quy hoạch, với Sở Tài chính là cơ quan thường trực, chịu trách nhiệm thực hiện công tác thẩm định toàn diện. Nhiệm vụ tổ chức lập quy hoạch được giao cho Viện Nghiên cứu Phát triển TPHCM phối hợp cùng Liên danh tư vấn và các đơn vị tư vấn có năng lực, kinh nghiệm phong phú ở cả trong lẫn ngoài nước. Tiến độ hoàn thành việc lập quy hoạch để trình lên cơ quan thẩm định sẽ tuân thủ nghiêm ngặt theo các yêu cầu thực tế từ phía Ủy ban nhân dân Thành phố nhằm bảo đảm tính kịp thời và chất lượng cao nhất.

Phạm vi lập quy hoạch lần này bao trùm toàn bộ ranh giới hành chính của TPHCM với tổng diện tích tự nhiên khoảng 6.772,59 km². Không gian quy hoạch này bao gồm 168 đơn vị hành chính cấp cơ sở gồm 113 phường, 54 xã cùng đặc khu Côn Đảo, đồng thời mở rộng ra cả phần không gian khai thác lấn biển theo nhu cầu phát triển kinh tế dài hạn của địa phương. Địa giới lập quy hoạch được xác định cụ thể với phía Đông giáp tỉnh Đồng Nai và tỉnh Lâm Đồng, phía Tây giáp tỉnh Tây Ninh và tỉnh Đồng Tháp, phía Bắc giáp tỉnh Tây Ninh và tỉnh Đồng Nai, trong khi phía Nam giáp tỉnh Đồng Tháp và Biển Đông. Để đảm bảo tính liên kết vùng chặt chẽ, phạm vi nghiên cứu không chỉ gói gọn trong ranh giới của thành phố mà còn mở rộng ra toàn bộ các tỉnh lân cận gồm Tây Ninh, Đồng Nai, Đồng Tháp, Lâm Đồng cùng các khu vực không gian biển liên quan.

Với thời kỳ quy hoạch kéo dài từ năm 2025 đến năm 2050 và định hướng chiến lược dài hạn hướng tới tầm nhìn 100 năm, TPHCM đặt mục tiêu phát triển hài hòa giữa tăng trưởng kinh tế bền vững, bảo vệ môi trường sinh thái, công bằng xã hội và bảo tồn các giá trị văn hóa cốt lõi. Tầm nhìn chiến lược xác định thành phố sẽ trở thành một siêu đô thị đa trung tâm, sở hữu hạ tầng đồng bộ, hiện đại, vận hành bằng mô hình quản trị thông minh và có năng lực thích ứng hiệu quả với biến đổi khí hậu.

Mục tiêu cụ thể đến năm 2050 là đưa TPHCM gia nhập nhóm 100 thành phố có chất lượng sống tốt nhất thế giới. Thành phố sẽ khẳng định vị thế là một trung tâm kinh tế, tài chính, thương mại, dịch vụ, logistics, du lịch, giáo dục, y tế, khoa học – công nghệ và đổi mới sáng tạo đóng vai trò hạt nhân của khu vực Châu Á – Thái Bình Dương. Với vai trò đầu mối giao thương quốc tế và cửa ngõ kết nối ra biển của toàn vùng cũng như cả nước, thành phố tiếp tục giữ vững vị trí động lực tăng trưởng, đầu tàu phát triển quốc gia, lan tỏa sức mạnh kinh tế qua các hành lang chiến lược Bắc – Nam và Đông – Tây. Người dân thành phố sẽ được thụ hưởng một môi trường sống an toàn, nhân văn, giàu bản sắc với mức thu nhập và chất lượng sống thuộc nhóm dẫn đầu khu vực Đông Nam Á.

Dựa trên các dự báo phát triển sơ bộ trong điều kiện kinh tế quốc tế và trong nước thuận lợi nhất, Đề cương Quy hoạch vạch ra những cột mốc số liệu vô cùng ấn tượng. Đến năm 2050, quy mô tổng sản phẩm trên địa bàn (GRDP) của TPHCM dự kiến sẽ đạt mức khổng lồ khoảng 1.200 tỷ USD. Để hiện thực hóa mục tiêu tài chính này, thành phố phấn đấu duy trì tốc độ tăng trưởng GRDP bình quân đạt tối thiểu 10% mỗi năm trong suốt giai đoạn từ năm 2025 đến năm 2050.

Song song với tăng trưởng kinh tế, quy mô dân số toàn thành phố đến năm 2050 dự kiến đạt khoảng 20 đến 22 triệu người, bao gồm lực lượng dân số thường trú và tạm trú trên sáu tháng, chưa tính đến lượng khách vãng lai và người tạm trú ngắn hạn. Nhằm đáp ứng nhu cầu phát triển của siêu đô thị và làn sóng gia tăng dân số, quy mô không gian đất đai dành cho phát triển đô thị cũng được tính toán mở rộng, dự kiến đất xây dựng đô thị sẽ dao động trong khoảng từ 290.000 đến 320.000 ha vào năm 2050. Tất cả các chỉ số mang tính định hướng này sẽ tiếp tục được nghiên cứu sâu, phân tích kỹ lưỡng và xác định cụ thể trong suốt tiến trình lập quy hoạch chính thức.

Về tiến độ thực hiện, tiến trình lập Quy hoạch Tổng thể được khống chế thời gian tối đa là 10 tháng. Công tác thẩm định sẽ được thực hiện khẩn trương trong thời gian tối đa 20 ngày làm việc kể từ ngày nhận đủ hồ sơ, và thời hạn phê duyệt tối đa là 10 ngày làm việc tiếp theo sau khi Ủy ban nhân dân Thành phố nhận được đầy đủ tài liệu hợp lệ theo quy định.

Để triển khai đề cương một cách đồng bộ, Ủy ban nhân dân TPHCM đã giao trách nhiệm cho Sở Tài chính chủ trì, phối hợp chặt chẽ cùng Sở Quy hoạch – Kiến trúc tổ chức kiểm tra, xác nhận Đề cương Quy hoạch tổng thể đảm bảo tính tương thích tuyệt đối với Quyết định phê duyệt của Thành phố, đồng thời tiến hành lưu trữ hồ sơ nghiêm ngặt. Liên danh tư vấn có trách nhiệm pháp lý toàn diện về tính chính xác, khách quan của các số liệu, tài liệu cung cấp. Đơn vị tư vấn phải đảm bảo thực hiện đúng tiến độ cam kết và tuân thủ các quy định hiện hành về quản lý quy hoạch, đầu tư, xây dựng. Đồng thời, việc phối hợp chặt chẽ với các bộ, ngành Trung ương, Ủy ban nhân dân các tỉnh Tây Ninh, Đồng Nai, Đồng Tháp, Lâm Đồng cùng các sở, ngành, chính quyền địa phương trên địa bàn toàn thành phố là bắt buộc để quá trình nghiên cứu, triển khai đạt hiệu quả tối ưu.