Mê cung hầm ngầm Naours: Thành phố bí mật dưới lòng đất của nước Pháp

Mê cung hầm ngầm Naours nằm ở vùng Somme, cách thành phố Amiens không xa. Từ mặt đất, nơi đây trông giống một khu làng quê bình thường. Thế nhưng bên dưới lại là mạng lưới đường hầm dài hàng ki-lô-mét với khoảng 300 phòng được đục trực tiếp vào lớp đá phấn mềm, tạo thành một "thành phố dưới lòng đất" độc đáo.

Ảnh: bryk

Nguồn gốc của Naours vẫn còn được tranh luận, nhưng phần lớn các nhà sử học cho rằng hệ thống hầm được mở rộng mạnh từ thời Trung Cổ. Trong giai đoạn chiến tranh, cướp bóc và các cuộc xung đột liên miên, người dân địa phương đã biến nơi đây thành chốn trú ẩn an toàn. Các căn phòng được bố trí thành không gian sinh hoạt hoàn chỉnh, gồm bếp, giếng nước, chuồng gia súc, kho chứa lương thực và cả một nhà nguyện nhỏ. Người ta ước tính mê cung này từng có thể che chở cho khoảng 2.000–3.000 người cùng lúc.

Ảnh: tourisme-territoirenordpicardie

Điều khiến Naours đặc biệt là đây không chỉ là nơi lánh nạn trong thời gian ngắn. Cấu trúc thông gió được thiết kế khéo léo giúp không khí lưu thông, trong khi nhiều lối ra vào bí mật cho phép cư dân rời khỏi hầm khi cần thiết mà không bị kẻ thù phát hiện. Nhờ vậy, người dân có thể duy trì cuộc sống dưới lòng đất trong nhiều ngày, thậm chí lâu hơn nếu tình hình bên ngoài chưa an toàn.

Ảnh: silentsoldiersofnaours

Đến Thế chiến thứ nhất, Naours lại mang một vai trò khác. Khu vực này nằm không quá xa mặt trận Somme, nơi diễn ra một trong những trận đánh khốc liệt nhất lịch sử. Nhiều binh sĩ thuộc lực lượng Anh, Australia, Canada và Mỹ đã đến tham quan mê cung trong những khoảng thời gian nghỉ ngơi. Họ để lại hàng nghìn dòng chữ khắc trên tường, ghi tên, đơn vị và quê quán của mình.

Trong nhiều năm, những hình khắc này hầu như bị lãng quên. Chỉ đến đầu thế kỷ XXI, các nhà nghiên cứu mới tiến hành khảo sát có hệ thống và ghi nhận hơn 3.000 chữ khắc do binh sĩ từ nhiều quốc gia để lại. Đối chiếu với hồ sơ quân đội, họ xác định được danh tính của không ít người, trong đó có những binh sĩ đã hy sinh chỉ vài tuần hoặc vài tháng sau khi khắc tên mình lên vách đá. Những dòng chữ giản dị ấy trở thành "lá thư" cuối cùng gửi từ quá khứ.

Ngày nay, mê cung Naours là điểm tham quan nổi tiếng của Pháp, đồng thời là di tích quý giá giúp các nhà khảo cổ và sử học hiểu rõ hơn về đời sống của người dân Trung Cổ cũng như ký ức của Thế chiến thứ nhất. Dưới những con đường thanh bình của ngôi làng nhỏ ấy, cả một thế giới từng ẩn mình khỏi chiến tranh vẫn đang lặng lẽ kể lại câu chuyện của nhiều thế hệ.