Khi đối thủ xuất hiện, giá thầu của Công ty Cổ phần V5T giảm đến đâu? [Kỳ 2]

Khoảng trống cạnh tranh tại các gói thầu khiến ngân sách không được tối ưu. Nhìn từ Đức Lập, hiệu quả đấu thầu bộc lộ rõ sự chênh lệch so với TP Đồng Nai.

Quan sát của Tri thức và Cuộc sống cho thấy, bên cạnh việc trúng các gói chỉ định thầu, Công ty Cổ phần V5T còn tham gia nhiều gói thầu thông qua hình thức "Chào hàng cạnh tranh trong nước qua mạng". Tuy nhiên, một kịch bản thường xuyên lặp lại: V5T luôn là nhà thầu duy nhất nộp hồ sơ.

Một mình một ngựa tại TP Đồng Nai

Theo Bối cảnh hành chính mới, từ ngày 30/4/2026, tỉnh Đồng Nai đã trở thành Thành phố trực thuộc Trung ương theo Nghị quyết số 30/2026/QH16. Tại dự án đầu tư nâng cấp hệ thống truyền thông xã Lộc Hưng (TP Đồng Nai) với giá dự toán 683.813.084 đồng, gói thầu được tổ chức chào hàng cạnh tranh công khai trên mạng. Dù vậy, tại thời điểm đóng thầu ngày 23/01/2026, chỉ có duy nhất Công ty Cổ phần V5T tham dự.

Kết quả, do không có đối thủ cạnh tranh, V5T chào giá gốc vượt cả dự toán, sau đó dùng thư giảm giá để chốt mức trúng thầu 679.987.885 đồng. Tỷ lệ tiết kiệm ngân sách ở gói thầu này chỉ đạt mức tượng trưng: 0.56%. Việc các doanh nghiệp cung cấp công nghệ thông tin lớn trên thị trường vắng mặt tại các gói thầu này là một dấu hiệu bất thường, khiến chủ đầu tư mất đi cơ hội tiếp cận công nghệ tốt hơn với giá cả cạnh tranh hơn.

Nghịch lý giá trị thật khi có cạnh tranh

Hiệu quả của môi trường đấu thầu cạnh tranh được minh chứng sắc nét qua gói thầu tại xã Đức Lập. Khác với kịch bản tại TP Đồng Nai hay Tây Ninh, gói thầu Xây dựng và lắp đặt hệ thống truyền thanh Đức Lập thu hút 04 nhà thầu tham dự, trong đó có những đơn vị tên tuổi lớn.

Trước sức ép từ các đối thủ chào giá dưới 1,9 tỷ đồng cho gói thầu có dự toán 2.317.623.243 đồng, Công ty Cổ phần V5T đã chủ động tung thư giảm giá với tỷ lệ chiết khấu lên tới 29,9%. Qua đó, giá trúng thầu của V5T rớt xuống chỉ còn 1.624.000.000 đồng, mang lại khoản tiết kiệm gần 700 triệu đồng cho ngân sách nhà nước (khoảng 30%).

Bình luận về nghịch lý này, Chuyên gia đấu thầu Lê Hân phân tích: "Tỷ lệ giảm giá 30% tại Đức Lập vạch trần bức tranh thực tế về biên độ lợi nhuận khổng lồ của các thiết bị truyền thanh. Khi doanh nghiệp 'một mình một ngựa', ngân sách phải gánh mức giá tối đa. Chỉ có môi trường cạnh tranh khốc liệt mới ép nhà thầu lộ ra giá trị thật của hàng hóa, bảo vệ túi tiền của nhà nước".

Tri thức và Cuộc sống sẽ tiếp tục thông tin./.

[Kỳ 3:] Kỷ cương thép đấu thầu: Cơ quan chức năng cần làm rõ gói thầu của V5T

Tuyệt đối cấm hành vi dàn xếp, tạo lợi thế độc tôn trong đấu thầu

Việc một doanh nghiệp thường xuyên trúng thầu một mình không có đối thủ tham gia ở hình thức đấu thầu công khai là một trong những chỉ báo rủi ro cao theo pháp luật đấu thầu hiện hành. Hệ thống pháp luật từ Luật Đấu thầu, Nghị định 214/2025/NĐ-CP đến Chỉ thị 12/CT-TTg đều có những quy định "bức tường lửa" để ngăn chặn tình trạng này.

Thứ nhất, cấm cài cắm tiêu chí kỹ thuật hạn chế cạnh tranh: Nghị định 214/2025/NĐ-CP quy định Hồ sơ mời thầu (HSMT) tuyệt đối không được đưa ra các điều kiện nhằm hạn chế sự tham gia của nhà thầu hoặc tạo lợi thế cho một nhà thầu cụ thể. Pháp luật cấm chỉ định đích danh nhãn hiệu, xuất xứ cụ thể của hàng hóa; nếu cần minh họa, bắt buộc phải ghi cụm từ "hoặc tương đương". Đồng thời, trong gói thầu xây lắp, yêu cầu về nhân sự chủ chốt và thiết bị không được "gài" vào tiêu chuẩn kỹ thuật nhằm loại bỏ đối thủ từ vòng ngoài. Mọi nội dung vi phạm nguyên tắc này nếu bị phát hiện sẽ bị vô hiệu hóa.

Thứ hai, đẩy mạnh đấu thầu qua mạng và số hóa toàn diện: Theo quy định mới, 100% gói thầu áp dụng hình thức đấu thầu rộng rãi, đấu thầu hạn chế, chào hàng cạnh tranh phải được tổ chức qua Hệ thống mạng đấu thầu quốc gia. Việc số hóa toàn bộ quá trình, sử dụng Webform để đánh giá tự động nhằm triệt tiêu cơ hội can thiệp chủ quan từ con người, xóa bỏ rào cản địa lý để các doanh nghiệp trên toàn quốc đều có cơ hội dự thầu bình đẳng. Nếu tại một địa phương, các gói thầu liên tục chỉ có một nhà thầu nộp hồ sơ, cơ quan quản lý và thanh tra nhà nước có thẩm quyền cần rà soát lại tiêu chuẩn HSMT để đánh giá xem có hiện tượng "định hướng" từ trước hay không.

Thứ ba, khuyến khích chào giá trực tuyến: Pháp luật đặc biệt khích lệ việc áp dụng hình thức chào giá trực tuyến. Theo hệ thống tự động, các nhà thầu sẽ liên tục giảm giá (đua giá) một cách ẩn danh để giành thứ hạng cao nhất. Kịch bản giảm giá 30% tại Đức Lập là minh chứng rõ nét cho tính hiệu quả của phương pháp này. Cơ quan nhà nước kỳ vọng việc mở rộng cơ chế đua giá sẽ chấm dứt tình trạng trúng thầu sát giá dự toán, bảo toàn nguồn ngân sách.