Khám phá sa mạc nóng 70 độ, gần như không có sự sống ở Iran

Sa mạc Lut, hay Dasht-e Lut, là một trong những sa mạc kỳ lạ và khắc nghiệt nhất hành tinh. Tên gọi “Lut” trong tiếng Ba Tư mang nghĩa “vùng đất trống rỗng”, và khi nhìn từ trên cao, nơi này thật sự giống một thế giới không dành cho sự sống. Những cánh đồng đá đen, biển cát khổng lồ và các dãy địa hình bị gió bào mòn tạo nên khung cảnh gần như ngoài hành tinh. Chính vì vẻ đẹp siêu thực ấy mà UNESCO đã công nhận Lut là Di sản thế giới vào năm 2016.

Ảnh: Wikimedia Commons.

Điều khiến sa mạc Lut nổi tiếng toàn cầu là nhiệt độ cực đoan. Các vệ tinh của NASA từng đo được nhiệt độ bề mặt tại đây lên tới hơn 70°C, khiến nó trở thành một trong những nơi nóng nhất từng được ghi nhận trên Trái Đất. Nhưng cần lưu ý rằng đây là nhiệt độ mặt đất, không phải nhiệt độ không khí mà con người cảm nhận trực tiếp. Dẫu vậy, chỉ riêng việc mặt đất đủ nóng để làm biến dạng không khí phía trên cũng đã cho thấy Lut khắc nghiệt đến mức nào.

Ảnh: Wikimedia Commons.

Một trong những cảnh quan nổi bật nhất của Lut là các “yardang” — những dãy đá dài bị gió bào mòn suốt hàng nghìn năm. Từ trên không, chúng trông giống tàn tích của một thành phố cổ khổng lồ hay những con tàu mắc cạn giữa biển cát. Gió mạnh thổi liên tục từ tháng 6 đến tháng 10 đã điêu khắc nên các cấu trúc tự nhiên này với quy mô khổng lồ. UNESCO xem đây là một trong những ví dụ ngoạn mục nhất về quá trình xói mòn do gió trên thế giới.

Ảnh: Wikimedia Commons.

Không chỉ có đá và cát, Lut còn chứa những đụn cát cao hàng trăm mét, các đồng muối trắng và vùng đất núi lửa tối màu hấp thụ nhiệt cực mạnh. Ban ngày, ánh nắng làm toàn bộ sa mạc rung lên trong ảo ảnh nhiệt; ban đêm, nhiệt độ lại giảm nhanh, tạo cảm giác cô độc và lạnh lẽo kỳ lạ.

Dù khắc nghiệt, Lut vẫn hấp dẫn các nhà khoa học, nhiếp ảnh gia và dân thám hiểm. Nhiều người mô tả cảm giác đứng giữa Lut giống như đang bước trên sao Hỏa. Những gam màu cam, đen và vàng trải dài tới tận chân trời khiến nơi đây trở thành một trong những phong cảnh siêu thực nhất Trung Đông.

Điều đáng kinh ngạc là ngay cả ở nơi tưởng như hoàn toàn chết chóc này, thiên nhiên vẫn tồn tại theo cách riêng. Một số dạng vi sinh vật và thực vật chịu hạn vẫn có thể sống ở rìa sa mạc. Điều đó khiến Lut không chỉ là biểu tượng của sự khắc nghiệt, mà còn là minh chứng cho khả năng thích nghi đáng kinh ngạc của sự sống trên Trái Đất.