Gỡ nút thắt hạ tầng tại Công viên địa chất toàn cầu Đắk Nông trước năm 2027

Tính đến thời điểm hiện tại, Công viên địa chất toàn cầu UNESCO Đắk Nông mới chỉ đáp ứng hoàn chỉnh 1 trong tổng số 7 nhóm khuyến nghị mà Ủy ban UNESCO đưa ra sau kỳ tái thẩm định vào năm 2023. Sáu nhóm nội dung còn lại bao gồm việc hoàn thiện cơ sở hạ tầng, tăng cường nhận diện thương hiệu, phát triển mô hình du lịch địa chất, kiện toàn nguồn nhân lực, mở rộng mạng lưới đối tác và nâng cao hiệu quả hợp tác quốc tế hiện vẫn tồn tại nhiều điểm nghẽn cần phải xử lý dứt điểm trong giai đoạn từ nay đến năm 2027.

Báo cáo kết quả từ đợt khảo sát thực địa diễn ra từ ngày 8 đến ngày 12/6 vừa qua của Đoàn chuyên gia đối với 41 điểm thuộc 3 tuyến du lịch trong vùng di sản đã chỉ rõ những bất cập về mặt kỹ thuật. Nhiều công trình dù đã cơ bản hoàn thành phần xây dựng kiến trúc và cảnh quan thô nhưng chưa được trang bị đồng bộ về thiết bị, không gian trưng bày cũng như hệ thống tài liệu thuyết minh phục vụ khách tham quan. Một số dự án chưa bàn giao hoặc chưa phân định rõ ràng trách nhiệm quản lý, vận hành, dẫn đến tình trạng lúng túng tại cấp cơ sở và nguy cơ xuống cấp hạng mục đầu tư. Từ thực tế này, hệ thống 49 điểm di sản trong vùng Công viên địa chất đã được phân định cụ thể thành 3 nhóm phục vụ công tác chỉnh trang: 5 điểm tiềm năng mới cần tiếp tục nghiên cứu sâu; 33 điểm đang hoạt động ổn định nhưng cần nâng cấp và 11 điểm thuộc diện ưu tiên đầu tư khẩn cấp trước kỳ tái thẩm định.

Nhằm khắc phục các tồn tại về mặt hạ tầng và quản lý, các địa phương trong vùng di sản đang khẩn trương rà soát, kiến nghị Sở Văn hóa - Thể thao và Du lịch sớm bàn giao mốc giới, vành đai bảo vệ cụ thể. Nhiều nội dung phát triển điểm đến hiện đã được tích hợp trực tiếp vào quy hoạch cấp xã, đi kèm các phương án quản lý rừng và sử dụng đất để sẵn sàng thu hút dòng vốn đầu tư tư nhân. Ở góc độ doanh nghiệp, đại diện Công ty Cổ phần Đầu tư Xây dựng Liên Thành cho biết, đơn vị này đã hoàn tất sửa chữa các hạng mục hư hỏng do bão lũ tại Khu du lịch thác Dray Sáp, đồng thời lên kế hoạch đưa xe điện vào trung chuyển khách nhằm hướng tới tiêu chuẩn du lịch xanh. Song song đó, Trung tâm Văn hóa và Quản lý Công viên Địa chất Đắk Nông cũng đã tiến hành ký kết công nhận đối tác chính thức với các doanh nghiệp trên địa bàn nhằm xã hội hóa công tác bảo tồn, phát huy giá trị văn hóa và địa chất.

Về định hướng chuyên môn, tại cuộc họp của Ban Chỉ đạo xây dựng và phát triển Công viên địa chất toàn cầu UNESCO Đắk Nông diễn ra vào chiều 4/7, các chuyên gia thuộc Mạng lưới Công viên địa chất toàn cầu UNESCO Việt Nam đã đóng góp nhiều giải pháp căn cơ. PGS.TS Trần Tân Văn đề xuất tỉnh nghiên cứu thành lập một Ban Quản lý độc lập, có đầy đủ thẩm quyền và nguồn lực chuyên trách, đồng thời cần xây dựng kế hoạch phân công trách nhiệm chi tiết xuống tới cấp xã. Trong khi đó, ThS Đỗ Thị Yến Ngọc lưu ý địa phương cần hoàn thiện đồng bộ hệ thống nhận diện từ bản đồ, biển chỉ dẫn đến tài liệu thuyết minh, đồng thời tập trung xây dựng một Trung tâm Thông tin tổng hợp để lưu trữ dữ liệu di sản. Chuyên gia cũng đánh giá cao việc ngành Giáo dục tỉnh Lâm Đồng chủ động đưa nội dung giáo dục di sản địa chất vào học đường trong thời gian qua.

Phát biểu chỉ đạo định hướng nhiệm vụ, TUV, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Đinh Văn Tuấn nhấn mạnh, sau khi hoàn thành việc sắp xếp đơn vị hành chính và đi vào vận hành mô hình chính quyền địa phương 2 cấp, tỉnh Lâm Đồng xác định bảo tồn di sản là nhiệm vụ trọng tâm của cả hệ thống chính trị. Ông giao Sở Văn hóa - Thể thao và Du lịch khẩn trương phối hợp với các bên liên quan xây dựng kế hoạch hành động chi tiết hướng tới kỳ tái thẩm định năm 2027. Kế hoạch này bắt buộc phải thể hiện bằng sơ đồ tiến độ (Gantt) với mốc thời gian hoàn thành cụ thể cho từng sở, ngành và địa phương theo tinh thần "chạy nước rút". Sở Xây dựng có trách nhiệm rà soát, xác định ranh giới khoanh vùng bảo vệ di sản để cập nhật đồng bộ vào quy hoạch chung và quy hoạch phân khu. Phó Chủ tịch UBND tỉnh yêu cầu chính quyền cơ sở phải gắn công tác khai thác, bảo tồn tài nguyên du lịch với các phương án thu hút đầu tư, khai thác hiệu quả dư địa kinh tế nhằm hướng tới mục tiêu đạt tăng trưởng hai con số trong năm 2026 và cả nhiệm kỳ.