| TP HỒ CHÍ MINH 34°C /57% weather

  • Click để copy

Đổ nợ vì sâm Ngọc Linh chết hàng loạt

Cứ nghĩ sâm Ngọc Linh sẽ giúp thoát nghèo nên bà con một số huyện ở Kon Tum ồ ạt vay ngân hàng hoặc bán trâu bò để đầu tư trồng. Không ngờ sâm chết hàng loạt, khiến dân đã nghèo càng thêm khổ, giấc mơ thoát nghèo tiếp tục dở dang.

Sâm chết như… ngả rạ

Sâm Ngọc Linh được mệnh danh là quốc bảo Việt Nam, được xem là cây thoát nghèo của đồng bào dân tộc các xã ở 2 huyện Tu Mơ Rông và Đắk Glei (tỉnh Kon Tum). Với hy vọng đời sống sẽ khởi sắc nên những năm qua, người dân ồ ạt gom tài sản tích trữ trong nhà hoặc vay ngân hàng để lấy vốn đầu tư trồng sâm. Ai ngờ sâm vừa trồng đã chết tràn lan khiến dân ôm nợ.

Thẫn thờ trong căn nhà tuềnh toàng, anh A Thuất (thôn Pu Tá, xã Măng Ri, huyện Tu Mơ Rông) nghẹn ngào: “Bao nhiêu tài sản mang lên rừng già trồng sâm, giờ sâm chết la liệt, xót lắm”. Thuyết phục mãi, anh A Thuất mới đồng ý dẫn chúng tôi mục sở thị vườn sâm đang chết dần gần hết nằm trên đỉnh núi, cách làng Pu Tá khoảng 15km đường rừng.

Vườn sâm của anh A Thuất bị chết

Vườn sâm của anh A Thuất bị chết

Vườn sâm của anh A Thuất rộng hàng trăm mét vuông, bên trên là cây rừng cổ thụ xum xuê, bên dưới là sâm Ngọc Linh được trồng trong chậu và trên nền đất. Hàng loạt cây sâm 1-3 năm tuổi đã bị vàng, chết trơ trụi. Theo anh A Thuất, nhiều năm trước, gia đình trồng ít sâm và phát triển tốt, cho thu nhập khá, nên năm 2019, vay thêm 100 triệu đồng để mở rộng trồng. “Đến tháng 3 năm nay, vườn sâm đột ngột vàng lá rồi chết. Gia đình đếm thì có 700 cây sâm từ 1 tuổi trở lên bị chết, tổng thiệt hại 250 triệu đồng. Hiện gia đình không biết lấy tiền đâu để trả nợ ngân hàng”, anh A Thuất rầu rĩ.

Những ngày này, anh A Gẹo (thôn Pu Tá, xã Măng Ri) cũng tất tả lên rừng chăm sóc số cây sâm còn lại chưa bị bệnh mong cứu vớt chút ít. Anh A Gẹo kể trong nghẹn ngào: “Cả vườn sâm khoảng 550 cây mà chết 500 cây rồi, chỉ còn 50 cây không biết có sống được không. Giờ không biết lấy gì trả nợ ngân hàng”. Theo anh A Gẹo, cách đây khoảng 3 năm, anh vay 50 triệu đồng để đầu tư mở rộng vườn sâm. Ai ngờ tháng 4 năm nay, vườn sâm có dấu hiệu ngã bệnh chết trước sự bất lực của gia đình.

Ông Nguyễn Minh Trí, Phó Chủ tịch UBND xã Măng Ri, cho biết, xã có 532 hộ dân thì hầu hết đều trồng sâm Ngọc Linh. Để có tiền đầu tư, rất nhiều bà con phải bán trâu bò hoặc vay ngân hàng. Từ tháng 3 năm nay, sâm bắt đầu chết nhiều. Qua kiểm tra sơ bộ, có 274 hộ dân có sâm bị chết do sâu bệnh và mưa đá với số lượng khoảng 23.000 cây. Cây bị thiệt hại gồm cả cây nhỏ và cây to, trong đó cây giá trị thấp nhất là 300.000 đồng, cây có giá trị cao nhất là 7-8 năm tuổi có giá khoảng 7 triệu đồng. “Trồng sâm Ngọc Linh không dễ. Thực tế là hiện nay, cây sâm bị chết hàng loạt đã gây khó khăn cho bà con. Nhiều hộ vay tiền ngân hàng trồng sâm nay đến hạn mà không biết lấy gì trả nợ vay”, ông Trí nói.

Cần hỗ trợ, hướng dẫn kỹ thuật

Theo Chi cục Trồng trọt và Bảo vệ thực vật Kon Tum, sau khi nghe phản ánh sâm chết hàng loạt, đơn vị đã phối hợp kiểm tra ở 2 huyện trồng sâm là Đắk Glei và Tu Mơ Rông, xác định các cây sâm bị nhiễm bệnh chết rạp. Nguyên nhân gây bệnh là do nấm Rhizoctonia solani và nấm Phytophthora sp. T

rong thời gian từ tháng 3 đến nay, tại khu vực trồng sâm Ngọc Linh có lượng mưa nhiều, thường xuyên có sương muối, trời âm u, độ ẩm cao tạo điều kiện cho các loại nấm bệnh phát triển mạnh. Cũng theo Chi cục Trồng trọt và Bảo vệ thực vật Kon Tum, đơn vị đã đề nghị chính quyền 2 huyện nói trên chỉ đạo các đơn vị liên quan vệ sinh vườn cây để tạo độ thông thoáng, tách những cây bị bệnh ra khỏi luống và trồng vào giá thể mới để tránh bệnh lây lan. Bên cạnh đó, cần sửa chữa, bổ sung mái che cho luống trồng để mưa không tác động trực tiếp vào cây sâm, hạn chế nấm lây lan.

Ông Phạm Xuân Quang, Phó Chủ tịch UBND huyện Tu Mơ Rông, cho biết, giống sâm mà người dân trồng đều được mua tại địa bàn. Mấy năm trước, sâm cũng bị bệnh nhưng rất ít, năm nay bệnh ở cây sâm mới phát triển mạnh khi người dân trồng nhiều hơn. Theo đánh giá ban đầu, nguyên nhân gây ra bệnh chết rạp là do chăm sóc chưa đảm bảo yêu cầu kỹ thuật (làm đất, trồng quá dày) và thời tiết thay đổi đột ngột, dẫn đến sốc nhiệt.

Theo ông Phạm Xuân Quang, năm 2007, Sở NN-PTTN Kon Tum đã ban hành quy trình về trồng, chăm sóc cây sâm. Quy trình này chỉ là tạm thời, áp dụng ra ngoài thực tế có nhiều điểm không phù hợp. Cũng vì quy trình này đã lạc hậu nên sắp tới UBND huyện sẽ đề nghị Sở NN-PTNT xây dựng một quy trình chuẩn để hỗ trợ người dân trồng, chăm sóc sâm. Bên cạnh đó, đơn vị sẽ mời các doanh nghiệp trồng sâm trên địa bàn về hướng dẫn, tập huấn cho bà con.

Nói về thiệt hại của người dân, ông Phạm Xuân Quang cho rằng, để có tiền đầu tư, nhiều người dân vay vốn hoặc bán trâu, bò, heo. Hiện các đơn vị của huyện đang kiểm tra, rà soát, bóc tách số hộ vay ngân hàng trồng sâm nhưng sâm bị chết để có hướng kiến nghị ngân hàng giãn nợ, khoanh nợ.

Thống kê sơ bộ ban đầu, tại huyện Tu Mơ Rông có 393 hộ trồng sâm ở các xã Măng Ri, Tê Xăng, Ngọk Lây, Văn Xuôi bị thiệt hại với số lượng khoảng hơn 39.000 cây. Tại huyện Đắk Glei có 2 xã là Ngọc Linh và Mường Hong trồng nhiều sâm Ngọc Linh và thống kê sơ bộ bước đầu khoảng 13.500 cây sâm bị chết.

Giá thuê máy gặt lúa Hè thu tăng cao, nông dân chịu lỗ

Giá thuê máy gặt lúa Hè thu tăng cao, nông dân chịu lỗ

06/08/2022 13:45

Vào thời điểm này, nông dân tại tỉnh Hậu Giang đang thu hoạch rộ lúa Hè thu. Do ảnh hưởng bởi mưa dông khiến cho nhiều diện tích lúa bị đổ ngã giảm năng suất, trong khi chi phí thu hoạch tăng cao khiến cho thu nhập của nông dân ở vụ lúa này càng giảm.

Giá tiêu hôm nay 06/08: Dao động trong khoảng từ 71.000 – 74.500 đồng/kg

Giá tiêu hôm nay 06/08: Dao động trong khoảng từ 71.000 – 74.500 đồng/kg

06/08/2022 09:02

Giá tiêu hôm nay tại thị trường trong nước duy trì ổn định so với hôm qua.

Nông dân Cà Mau ăn nên làm ra nhờ được đào tạo nghề nuôi tôm, cua

Nông dân Cà Mau ăn nên làm ra nhờ được đào tạo nghề nuôi tôm, cua

05/08/2022 17:45

Những lớp đào tạo nghề đã giúp nhiều người dân Cà Mau có điều kiện làm giàu trên chính mảnh đất của mình, góp phần xây dựng quê hương ngày càng phát triển.

Người dân sống ở vùng này thu nhập cao nhất cả nước

Người dân sống ở vùng này thu nhập cao nhất cả nước

04/08/2022 20:45

Vùng Đông Nam Bộ có mức thu nhập bình quân đầu người cao nhất (đạt 5,79 triệu đồng), gấp 2,04 lần thu nhập bình quân đầu người thấp nhất ở vùng Trung du và miền núi phía Bắc (2,84 triệu đồng).

Ngành chăn nuôi còn phụ thuộc nhập khẩu

Ngành chăn nuôi còn phụ thuộc nhập khẩu

04/08/2022 08:30

Từ ngày 3 đến 5-8, tại Trung tâm Hội chợ và Triển lãm Sài Gòn (quận 7, TP HCM), Triển lãm quốc tế lần thứ 8 về chăn nuôi, thú y, sữa, chế biến thịt và nuôi trồng thủy sản (ILDEX Vietnam 2022) diễn ra với sự tham gia của hơn 200 doanh nghiệp (DN) đến từ 31 quốc gia và vùng lãnh thổ.

Nông dân trồng rau diếp cá thu lãi đến hơn 300 triệu đồng/ha

Nông dân trồng rau diếp cá thu lãi đến hơn 300 triệu đồng/ha

04/08/2022 07:15

Hiện nay, người trồng rau màu ở tỉnh Tiền Giang rất phấn khởi vì đầu ra thuận lợi, lãi cao. Đặc biệt nông dân trồng cây rau diếp cá chuyên canh trúng mùa, trúng giá, thu lãi trên 300 triệu đồng/ha.

“Bài toán” mắc ca Tây Nguyên

“Bài toán” mắc ca Tây Nguyên

03/08/2022 10:45

Thủ tướng Chính phủ vừa phê duyệt Đề án “Phát triển bền vững mắc ca giai đoạn 2021-2030, tầm nhìn đến năm 2050”. Đây được coi là kim chỉ nam cho việc phát triển mắc ca của Việt Nam trong thời gian tới.

Đưa cây sachi về đất Đồng Nai

Đưa cây sachi về đất Đồng Nai

02/08/2022 17:45

Sau chuyến đi tìm hiểu thực tế tại tỉnh Hòa Bình, chị Nguyễn Lê Huyền (ngụ xã Thanh Bình, H.Trảng Bom) quyết định đưa cây sachi về Đồng Nai trồng.

Lạm dụng thuốc bảo vệ thực vật - Hại nhiều hơn lợi

Lạm dụng thuốc bảo vệ thực vật - Hại nhiều hơn lợi

28/07/2022 22:15

Trước áp lực về tăng trưởng, tăng thu nhập, ở nhiều vùng chăn nuôi, trồng trọt đã lạm dụng quá nhiều thuốc bảo vệ thực vật (BVTV) và phân hóa học. Điều này đang ảnh hưởng tiêu cực tới môi trường, sức khỏe người dân.

Xuất khẩu sầu riêng: Rộng cửa nhưng có dễ lọt?

Xuất khẩu sầu riêng: Rộng cửa nhưng có dễ lọt?

28/07/2022 17:00

Xuất khẩu sầu riêng đang có những tín hiệu tích cực từ nhiều thị trường, nhưng làm sao để tận dụng được tiềm năng thế mạnh trong nước cũng như đáp ứng được nhu cầu của từng thị trường là điều mà các doanh nghiệp, HTX quan tâm hiện nay.