Điều thú vị về loài cua bơi như cá xuất hiện trên bàn ăn khắp Việt Nam

Ghẹ xanh (Portunus pelagicus) là một trong những loài giáp xác nổi tiếng nhất vùng Ấn Độ Dương và Tây Thái Bình Dương. Chúng phân bố rộng từ vùng biển Đông Phi, Vịnh Ba Tư, Ấn Độ cho đến Đông Nam Á, Trung Quốc, Nhật Bản và Australia. Ở Việt Nam, ghẹ xanh xuất hiện phổ biến tại các vùng biển ven bờ và từ lâu đã trở thành một nguồn hải sản có giá trị kinh tế cao.

Ảnh: crabdatabase

Điều khiến ghẹ xanh nổi bật giữa vô số loài cua ghẹ khác chính là màu sắc tuyệt đẹp. Con đực thường mang lớp vỏ xanh lam sáng điểm những đốm trắng như những ngôi sao nhỏ, trong khi con cái có màu xanh lục hoặc nâu ô-liu dịu hơn. Dưới ánh nắng xuyên qua mặt nước, bộ giáp của chúng có thể ánh lên những sắc xanh biếc rất ấn tượng, khiến nhiều người xem chúng là một trong những loài giáp xác đẹp nhất thế giới.

Không giống phần lớn các loài cua chỉ bò dưới đáy biển, ghẹ xanh là một "vận động viên bơi lội" thực thụ. Cặp chân cuối cùng của chúng được tiến hóa thành dạng dẹt như mái chèo. Nhờ cấu tạo đặc biệt này, ghẹ xanh có thể lao đi khá nhanh trong nước, đổi hướng linh hoạt và vùi mình xuống cát chỉ trong vài giây khi gặp nguy hiểm.

Ảnh: Wikimedia Commons.

Ghẹ xanh là loài săn mồi cơ hội. Thực đơn của chúng bao gồm cá nhỏ, giun biển, sò, ốc, trai và nhiều loài động vật đáy khác. Với cặp càng khỏe, chúng có thể dễ dàng đập vỡ vỏ của nhiều loài nhuyễn thể để lấy thức ăn. Đồng thời, ghẹ xanh cũng ăn xác động vật chết, góp phần làm sạch môi trường biển.

Một trong những điều đáng kinh ngạc nhất ở ghẹ xanh là khả năng sinh sản. Một con cái trưởng thành có thể mang từ vài trăm nghìn đến hơn hai triệu trứng trong một mùa sinh sản. Những ấu trùng li ti sau khi nở sẽ trôi nổi theo dòng hải lưu trong nhiều tuần trước khi phát triển thành ghẹ non và định cư dưới đáy biển.

Ảnh: sokhcn.cantho.gov

Ngoài giá trị sinh thái, ghẹ xanh còn có ý nghĩa kinh tế rất lớn. Thịt ghẹ thơm, ngọt, giàu protein và khoáng chất khiến chúng trở thành nguyên liệu được ưa chuộng trong nhiều nền ẩm thực từ Việt Nam, Thái Lan cho đến Australia. Tuy nhiên, nhu cầu tiêu thụ ngày càng tăng cũng làm dấy lên lo ngại về tình trạng khai thác quá mức tại một số khu vực.

Ngày nay, các nhà khoa học xem ghẹ xanh như một mắt xích quan trọng trong hệ sinh thái ven biển. Chúng vừa là kẻ săn mồi, vừa là nguồn thức ăn cho nhiều loài cá lớn, chim biển và động vật có vú dưới nước. Đằng sau lớp vỏ xanh rực rỡ ấy là một sinh vật đóng vai trò không nhỏ trong việc duy trì sự cân bằng của những vùng biển nhiệt đới trên khắp thế giới.