Chống hàng giả tại Quảng Ngãi: Thách thức từ thương mại điện tử

Giám đốc Sở Công Thương tỉnh Quảng Ngãi - ông Nguyễn Thanh Mân cho biết, thời gian qua, mặc dù lực lượng Quản lý thị trường tích cực phối hợp tổ chức kiểm tra, xử lý để ngăn chặn thế nhưng do một số nguyên nhân, tình trạng hàng giả, hàng nhái, xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ trên địa bàn vẫn còn diễn biến phức tạp.

Trong đó đáng chú ý là sự phát triển mạnh của thương mại điện tử và mạng xã hội, đã tạo điều kiện cho các đối tượng vi phạm che giấu hành vi; sản phẩm hàng giả được sản xuất với công nghệ cao, bao bì, nhãn mác giống hàng thật đến 90-95%... gây nhiều khó khăn trong nhận diện, phát hiện và xử lý.

Ông Nguyễn Thanh Mân nhận định, các mặt hàng đã và đang bị làm giả, xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ tập trung ở nhóm thực phẩm, mỹ phẩm, dược phẩm, thời trang, giày dép, điện tử, vật tư nông nghiệp và hàng tiêu dùng thiết yếu.

Các hành vi vi phạm chủ yếu là kinh doanh hàng hóa giả mạo nhãn hiệu, xâm phạm quyền kiểu dáng công nghiệp, hàng hóa giả chỉ dẫn địa lý, như sâm Ngọc Linh, tỏi Lý Sơn; những mặt hàng, sản phẩm như quần áo, giày dép, mỹ phẩm, phụ tùng xe máy, kính mắt thời trang, dầu gội…của những thương hiệu nổi tiếng.

Hoạt động kinh doanh hàng giả không chỉ xuất hiện tại các cửa hàng truyền thống, mà còn gia tăng trên các nền tảng mạng xã hội như Zalo, TikTok và các website thương mại điện tử…

Đại diện cơ quan Quản lý thị trường cho biết trong 2 năm qua, đã chủ trì và phối hợp xử lý hàng trăm vụ vi phạm quyền sở hữu công nghiệp, gồm 101 vụ hàng hóa giả mạo nhãn hiệu; 3 vụ xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ và 1 vụ kinh doanh hàng hóa giả mạo chỉ dẫn địa lý.

Tổng số tiền xử phạt các vụ vi phạm khoảng 1,34 tỷ đồng; tiêu huỷ hàng hoá vi phạm trị giá 829 triệu đồng; chuyển cơ quan Công an truy tố 1 vụ, phạt tù 1 đối tượng.

Riêng trong đợt cao điểm ra quân từ ngày 7 - 30/5/2026, lực lượng chức năng Quảng Ngãi đã phát hiện và xử lý 23 vụ vi phạm.

Trong số này, hàng trăm sản phẩm giả mạo các thương hiệu nổi tiếng như Gucci, Hermes, Nike, Adidas, Lacoste, Crocs, Chanel, Ray-Ban và Honda đã được phát hiện, như giả mạo nhãn hiệu Nike 321 sản phẩm; phụ tùng xe máy mang nhãn hiệu Honda 180 sản phẩm; nhãn hiệu Crocs là 65 sản phẩm; Ray-Ban là 55 sản phẩm….

Theo đó đã tiến hành xử phạt vi phạm hành chính khoảng 186 triệu đồng; thực hiện tiêu huỷ số hàng hóa vi phạm trị giá trên 103 triệu đồng.

Theo Giám đốc Sở Công Thương tỉnh Quảng Ngãi, 1 trong những khó khăn làm “đau đầu” lực lượng chức năng, đó là các đối tượng lợi dụng môi trường số để kinh doanh hàng giả, hàng nhái, hàng xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ dưới nhiều hình thức tinh vi.

Đơn cử như người bán thường sử dụng tài khoản ảo, thay đổi tên gian hàng, xóa dữ liệu sau giao dịch, hoặc sử dụng kho hàng phân tán khiến việc xác minh, truy xuất nguồn gốc của lực lượng chức năng gặp nhiều trở ngại.

Bên cạnh đó việc phân biệt hàng thật, hàng giả trong nhiều trường hợp cần đến hoạt động giám định chuyên môn; thủ tục giám định quyền sở hữu trí tuệ cần nhiều thời gian; một số quy định xử phạt chưa tương xứng với lợi nhuận mà đối tượng vi phạm thu được…

Để nâng cao hiệu quả quản lý và ngăn chặn vi phạm, thời gian đến Sở Công Thương sẽ tiếp tục chỉ đạo lực lượng QLTT tăng cường giám sát hoạt động kinh doanh trên môi trường thương mại điện tử; ứng dụng công nghệ thông tin trong thu thập, phân tích dữ liệu.

Lực lượng cũng phối hợp chặt chẽ với Công an, cơ quan Thuế, Sở Khoa học và Công nghệ và các đơn vị liên quan cùng các sàn thương mại điện tử, nhằm phát hiện và xử lý kịp thời các hành vi vi phạm.

Ngoài ra, cơ quan cũng tăng cường tuyên truyền, hướng dẫn các tổ chức, cá nhân kinh doanh chấp hành quy định pháp luật về sở hữu trí tuệ, nguồn gốc xuất xứ hàng hóa; tổ chức ký cam kết không kinh doanh hàng giả, hàng cấm và hàng hóa xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ.