Diễn biến vụ hai tiêm kích va chạm trên không tại Mỹ

AP dẫn thông tin từ các nhà chức trách cho biết, tất cả 4 thành viên phi hành đoàn đã kịp thời nhảy dù an toàn sau khi hai máy bay chiến đấu của Hải quân Mỹ va chạm trên không trong một buổi trình diễn tại Căn cứ Không quân Mountain Home ở phía tây Idaho ngày 17/5.

"Hai máy bay EA-18G Growler của Hải quân Mỹ thuộc Phi đội Tấn công Điện tử 129 đóng tại Whidbey Island, bang Washington, đang thực hiện màn trình diễn trên không thì xảy ra va chạm", Trung tá Amelia Umayam, phát ngôn viên của Lực lượng Không quân Hải quân, Hạm đội Thái Bình Dương Mỹ, thông tin.

"Vụ tai nạn đang được điều tra", Trung tá Amelia Umayam nói. Đại diện căn cứ cho biết các thành viên phi hành đoàn đều trong tình trạng ổn định. Không có thương vong nào khác được ghi nhận.

“Mọi người đều an toàn và tôi nghĩ đó là điều quan trọng nhất”, Kim Sykes, Giám đốc tiếp thị của Silver Wings of Idaho - đơn vị đồng tổ chức sự kiện - cho hay.

Hai máy bay rơi xuống đất cùng lúc

Căn cứ Không quân Mountain Home lập tức phong tỏa ngay sau khi vụ va chạm xảy ra. Phần còn lại của buổi trình diễn bị hủy bỏ.

Những đoạn video do khán giả đăng tải trên mạng xã hội cho thấy 4 chiếc dù bung ra trên bầu trời khi hai máy bay lao xuống gần căn cứ, cách Boise khoảng 80 km về phía nam.

Được biết, EA-18G Growler là biến thể của tiêm kích F/A-18 Super Hornet, được trang bị hệ thống tác chiến điện tử hiện đại.

Shane Ogden cho biết ông đã quay lại cảnh hai máy bay tiến sát nhau. Video cho thấy hai máy bay dường như đã va chạm, sau đó xoay tròn khi các thành viên phi hành đoàn nhảy dù và dù bung ra. Hai máy bay rơi xuống đất, phát nổ thành quả cầu lửa còn phi hành đoàn đáp xuống gần đó.

Ông Ogden đã rời khỏi hiện trường ngay sau vụ tai nạn để không cản trở lực lượng cứu hộ.

Cơ quan Khí tượng Quốc gia Mỹ cho biết vào thời điểm xảy ra tai nạn, tầm nhìn tốt và gió giật 47 km/h.

Ban tổ chức cho hay chương trình trình diễn hàng không, bao gồm các màn bay biểu diễn và nhảy dù, nhằm tôn vinh lịch sử hàng không và giới thiệu năng lực quân sự hiện đại. Đội bay biểu diễn Thunderbirds của Không quân Mỹ là tâm điểm của sự kiện trong hai ngày.

Không có dấu hiệu trục trặc kỹ thuật

Chuyên gia an toàn hàng không Jeff Guzzetti nhận định, việc cả hai phi hành đoàn đều nhảy dù an toàn là điều hiếm thấy. Thông thường, phi công không có cơ hội nhảy dù trong các vụ va chạm trên không.

“Theo tôi, vụ va chạm là do vấn đề của phi công. Không có dấu hiệu trục trặc kỹ thuật. Bay đội hình sát nhau là thử thách lớn, phải thực hiện chính xác để tránh những sự cố như thế này”, ông nói thêm.

Phi công biểu diễn tại các chương trình hàng không đều là những người xuất sắc nhất, nhưng sai sót nhỏ cũng có thể dẫn đến hậu quả nghiêm trọng, ông John Cox, chuyên gia hàng không và Giám đốc điều hành Safety Operating Systems, nhận định.

“Bay biểu diễn rất khó, gần như không có chỗ cho sai sót. Những người thực hiện đều rất giỏi, nhưng biên độ an toàn rất nhỏ. Tôi mừng vì mọi người đều thoát nạn”, ông Cox nói tiếp.

Trước đó, vào năm 2003, một máy bay của đội Thunderbirds gặp nạn khi thực hiện động tác nhào lộn. Phi công đã kịp điều khiển máy bay tránh xa đám đông và nhảy dù chỉ chưa đầy một giây trước khi máy bay chạm đất, nhờ đó không bị thương.

Ngành công nghiệp trình diễn hàng không Mỹ đã nỗ lực nâng cao an toàn trong nhiều năm qua tại khoảng 200 sự kiện tổ chức hàng năm trên toàn quốc.

Ông John Cudahy, Chủ tịch kiêm Giám đốc điều hành Hội đồng Quốc tế các chương trình trình diễn hàng không, cho biết, trong khoảng thời gian từ năm 1991 đến 2006, trung bình mỗi năm có 3,8 người thiệt mạng tại các sự kiện như vậy ở Mỹ. Con số này đã giảm dần, và từ năm 2017 đến nay, trung bình chỉ còn 1,1 người tử vong mỗi năm, kể cả vụ va chạm giữa hai máy bay tại Dallas năm 2022 khiến 6 người thiệt mạng.

Không có trường hợp tử vong nào tại các buổi trình diễn hàng không ở Mỹ trong năm 2023 và 2025, và kể từ năm 1952 đến nay chưa có khán giả nào thiệt mạng tại các sự kiện này.

“Về mặt an toàn, chúng tôi đã có một giai đoạn hiếm hoi với rất ít tai nạn xảy ra”, ông Cudahy nói.

Các nhà điều tra có thể nhanh chóng xác định được nguyên nhân vụ tai nạn hôm 17/5 nhờ cả hai phi hành đoàn đều sống sót và có thể cung cấp lời khai về những gì họ chứng kiến trước khi va chạm. Hải quân Mỹ sẽ dẫn đầu cuộc điều tra, nên thông tin công khai sẽ không nhiều như các vụ tai nạn dân sự.

Theo AP, cuộc chiến Mỹ - Iran đã khiến một số chương trình trình diễn hàng không năm nay bị hủy tại các căn cứ có đơn vị quân đội (Mỹ) tham gia nhiệm vụ liên quan đến xung đột.