Điểm mờ từ các gói thầu sửa chữa trường học của Công ty Song Phú tại TP HCM [Kỳ 1]

Theo tài liệu thu thập của Báo Tri thức và Cuộc sống, hoạt động đấu thầu sử dụng nguồn vốn ngân sách nhà nước luôn đòi hỏi tính công khai, minh bạch và cạnh tranh lành mạnh nhằm tối ưu hóa hiệu quả kinh tế. Việc siết chặt kỷ cương đầu tư công theo Luật Đấu thầu hiện hành đặt trách nhiệm nặng nề lên vai các chủ đầu tư trong việc rà soát và đánh giá hồ sơ. Tuy nhiên, dữ liệu liên quan đến các dự án sửa chữa giáo dục tại Phường Diên Hồng, TP HCM do Công ty Cổ phần Tư vấn Thiết kế và Xây dựng Song Phú thực hiện đang bộc lộ những đặc điểm tài chính và quy trình chấm thầu cần được làm rõ.

Dòng vốn đầu tư công và các quyết định điều chỉnh kế hoạch thầu

Công ty Cổ phần Tư vấn Thiết kế và Xây dựng Song Phú có mã số thuế 0314877810, thành lập ngày 05/02/2018. Doanh nghiệp đăng ký địa chỉ giao dịch chính thức tại R4-06 Đường Phan Khiêm Ích, Khu Phố Hưng Gia 3, Phường Tân Phong, Quận 7, TP HCM, và địa chỉ trụ sở chính thức sau khi sáp nhập tại Số 2 Đường Số 2, Khu Dân Cư Kim Sơn, Phường Tân Hưng, TP HCM. Doanh nghiệp này do ông Huỳnh Hữu Tài giữ chức vụ Tổng giám đốc và là người đại diện theo pháp luật. Trong nửa đầu năm 2026, Công ty Song Phú đã xác lập vị thế nhà thầu độc lập tại các dự án cải tạo, sửa chữa trường tiểu học sử dụng nguồn vốn ngân sách Thành phố (hỗ trợ có mục tiêu) cấp cho Phường Diên Hồng.

Hồ sơ pháp lý cho thấy, trước khi phát hành hồ sơ mời thầu qua mạng, các dự án này đã đi qua những bước thay đổi hình thức lựa chọn nhà thầu đáng chú ý. Cụ thể, tại dự án Sửa chữa cải tạo Trường Tiểu học Nguyễn Chí Thanh, ban đầu hình thức lựa chọn nhà thầu của gói thầu xây lắp được chủ đầu tư phê duyệt là Chào hàng cạnh tranh theo Quyết định số 30/QĐ-KHT-NCT ngày 19/05/2026.

Đến ngày 25/05/2026, Giám đốc Ban Quản lý dự án đầu tư xây dựng Phường Diên Hồng là ông Trà Đức An đã ký Quyết định số 54/QĐ-KHT-NCT phê duyệt điều chỉnh kế hoạch lựa chọn nhà thầu, chuyển đổi hình thức lựa chọn nhà thầu từ Chào hàng cạnh tranh sang Đấu thầu rộng rãi qua mạng. Mã số thông báo mời thầu sau đó được xác lập trên Hệ thống mạng đấu thầu quốc gia là IB2600237378 - 00 (đăng tải ngày 30/05/2026) với giá gói thầu xây lắp công bố ở mức 5.132.512.368 đồng.

Kịch bản điều chỉnh tương tự cũng diễn ra tại dự án Sửa chữa cải tạo Trường Tiểu học Võ Trường Toản. Quyết định số 56/QĐ-KHT-VTT ngày 25/05/2026 do ông Trà Đức An ban hành đã phê duyệt điều chỉnh kế hoạch lựa chọn nhà thầu, chuyển đổi hình thức lựa chọn nhà thầu của gói thầu xây dựng từ Chào hàng cạnh tranh sang Đấu thầu rộng rãi. Tiếp đó, ngày 05/06/2026, chủ đầu tư ký tiếp Quyết định số 11/QĐ-QLDA-VTT phê duyệt điều chỉnh E-HSMT qua mạng dưới mã số IB2600237373 - 01.

Đáng chú ý, quyết định điều chỉnh này đã hạ giá trị bảo đảm dự thầu từ 116.000.000 đồng xuống 113.000.000 đồng, đồng thời hạ mức yêu cầu doanh thu bình quân hằng năm (không bao gồm thuế VAT) tối thiểu của nhà thầu trong 3 (hoặc 5) năm gần nhất từ 10.564.502.000 đồng xuống còn 10.291.764.000 đồng nhằm phù hợp với dự toán điều chỉnh.

Bên cạnh đó, hồ sơ điều chỉnh cũng ghi nhận việc hạ giá trị yêu cầu đối với hạng mục trần thạch cao nhà vệ sinh (thực hiện tháo dỡ trần cũ và thi công trần mới diện tích ) từ mức tối thiểu 3.873.650.575 đồng xuống 3.773.646.619 đồng; đồng thời điều chỉnh giảm số tiền giữ lại nếu nộp muộn Biểu tiến độ thi công chi tiết cập nhật từ 7.747.301 đồng xuống 7.547.293 đồng và giảm số tiền giữ lại bảo hành hợp đồng từ 774.730.115 đồng xuống còn 754.729.323 đồng.

Do các quyết định điều chỉnh này, giá gói thầu sau điều chỉnh được chốt ở mức 7.547.293.238 đồng theo Biên bản mở thầu và các điều khoản điều chỉnh của E-HSMT, trong khi Quyết định phê duyệt kết quả lựa chọn nhà thầu số 26/QĐ-QLDA-VTT ngày 23/06/2026 vẫn ghi nhận giá gói thầu ban đầu là 7.747.301.150 đồng.

Kết quả cán đích sát nút và những lỗi kỹ thuật cơ bản của đối thủ

Vào ngày 23/06/2026, ông Trà Đức An - Giám đốc Ban Quản lý dự án đầu tư xây dựng Phường Diên Hồng đã ký đồng thời các quyết định phê duyệt kết quả lựa chọn nhà thầu cho cả hai dự án nêu trên. Quyết định này mang lại kết quả thắng thầu tuyệt đối cho Công ty Cổ phần Tư vấn Thiết kế và Xây dựng Song Phú với tư cách nhà thầu độc lập tại cả hai gói thầu cải tạo trường học.

Tại gói thầu xây lắp thuộc dự án Sửa chữa cải tạo Trường Tiểu học Nguyễn Chí Thanh Quận 10, Quyết định số 25/QĐ-QLDA-NCT phê duyệt Công ty Song Phú trúng thầu với giá 4.623.098.503 đồng. Hai đối thủ cạnh tranh bị xếp hạng phía sau gồm Liên danh Quốc Khánh – Bảo Khang An chào giá 4.849.862.433 đồng (xếp hạng 2) và Công ty TNHH Tư vấn Đầu tư và Thiết kế Xây dựng An Gia Nguyễn chào giá 4.998.018.001 đồng (xếp hạng 3). Hiệu quả tiết kiệm ngân sách tại gói thầu này đạt tỷ lệ 9,93% so với giá gói thầu ban đầu là 5.132.512.368 đồng.

Tại gói thầu xây dựng thuộc dự án Sửa chữa cải tạo Trường Tiểu học Võ Trường Toản Quận 10, Quyết định số 26/QĐ-QLDA-VTT phê duyệt Công ty Song Phú trúng thầu với giá 6.799.285.686,22 đồng. Gói thầu này ghi nhận có 04 nhà thầu nộp hồ sơ dự thầu qua mạng (E-HSDT). Tuy nhiên, khâu đánh giá kỹ thuật do đơn vị tư vấn là Công ty TNHH Tư vấn Đầu tư Xây dựng Hiệp Hòa thực hiện đã tạo ra một cục diện đáng chú ý. Cụ thể, Công ty TNHH Dịch vụ Vận tải và Xây dựng Trường Sơn đã bị Tổ chuyên gia đánh giá "Không đạt" và loại trực tiếp ngay từ vòng đánh giá kỹ thuật.

Báo cáo đánh giá chi tiết chỉ ra nhà thầu Trường Sơn đã bị loại vì hàng loạt lỗi kỹ thuật cơ bản trong hồ sơ dự thầu qua mạng (E-HSDT):

Không đính kèm thuyết minh biện pháp Tổ chức giao thông trước cổng trường để tránh ùn tắc, kẹt xe; Không đính kèm Biện pháp cô lập nguồn điện cho từng công đoạn thi công; Không đính kèm bản vẽ thi công biện pháp chống thấm; Không đính kèm bản vẽ thi công biện pháp lắp dựng cửa (cửa đi và cửa sổ); Không đính kèm bản vẽ thi công biện pháp lợp mái tole.

Việc một nhà thầu xây lắp bỏ trống hoàn toàn các thuyết minh và bản vẽ biện pháp thi công cốt lõi này trong hồ sơ điện tử đã khiến vòng đánh giá tài chính chỉ còn lại 03 nhà thầu đáp ứng yêu cầu kỹ thuật. Kết quả, Công ty Song Phú xếp hạng nhất do có mức giá thấp hơn Công ty TNHH Tư vấn Thiết kế Xây dựng Thương mại Khang Minh (chào giá 6.937.133.732 đồng - xếp hạng 2) và Liên danh Hoàng Dũng – Hà Anh (chào giá 7.320.655.497 đồng - xếp hạng 3). Tỷ lệ tiết kiệm thực tế của gói thầu đạt 9,91% tính trên giá dự toán gói thầu thời điểm mở thầu (7.547.293.238 đồng) (hoặc đạt 12,24% nếu tính theo giá gói thầu ban đầu được ghi nhận là 7.747.301.150 đồng).

Cần nhấn mạnh rằng, nhằm làm rõ năng lực bố trí máy móc thiết bị và phương án nhân sự cho hai dự án lớn diễn ra trùng thời gian này, Văn phòng đại diện Báo Tri thức và Cuộc sống tại TP HCM đã gửi nội dung đề nghị cung cấp thông tin đến lãnh đạo Công ty Song Phú theo đúng quy trình nghiệp vụ. Tuy nhiên, đến nay doanh nghiệp này vẫn giữ thái độ im lặng và chưa đưa ra bất kỳ phản hồi chính thức nào.

Góc nhìn chuyên gia và bài toán trách nhiệm giải trình

Phân tích về hiện trạng chấm thầu tại các dự án giáo dục, Luật sư Nguyễn Thị Hương (Đoàn Luật sư TP HCM) cho rằng, việc các nhà thầu bị đánh giá "Không đạt" và loại ở vòng đánh giá kỹ thuật do thiếu tài liệu thuyết minh biện pháp thi công là đúng trình tự, thủ tục quy định tại Nghị định số 214/2025/NĐ-CP, đặc biệt là khi họ không phối hợp phản hồi yêu cầu làm rõ của bên mời thầu. Tuy nhiên, dưới góc độ giám sát chất lượng đầu tư công và hiệu quả sử dụng dòng vốn ngân sách, các cơ quan quản lý cần đặc biệt lưu tâm đến tính thực chất và động cơ phía sau của những hồ sơ dự thầu bị loại này.

Luật sư Nguyễn Thị Hương nhận định, mục tiêu cốt lõi của pháp luật đấu thầu là bảo đảm cạnh tranh lành mạnh, công bằng, minh bạch và đạt hiệu quả kinh tế cao nhất cho ngân sách nhà nước. Hiện tượng các nhà thầu tham dự thầu liên tục mắc các lỗi sơ đẳng về mặt hình thức (như lỗi font chữ vẽ CAD, bản vẽ thuyết minh mờ, trích dẫn tiêu chuẩn kỹ thuật cũ đã hết hiệu lực hoặc cố tình bỏ trống hoàn toàn các tài liệu thuyết minh biện pháp thi công cốt lõi trong hồ sơ dự thầu qua mạng - E-HSDT), sau đó chọn cách im lặng, không nộp tài liệu bổ sung khi được yêu cầu làm rõ để chủ động bị loại sớm, gián tiếp "dọn đường" cho một nhà thầu "thân hữu" dễ dàng trúng thầu sát giá gói thầu (giá trần), là một dấu hiệu đặc trưng của kịch bản dàn xếp, liên kết ngầm (quân xanh lót đường). Đây là hành vi có dấu hiệu thông thầu, vi phạm các hành vi bị cấm quy định tại Luật Đấu thầu số 22/2023/QH15, rất cần sự vào cuộc thanh tra, kiểm tra chuyên ngành của các cơ quan có thẩm quyền.

Tại Chỉ thị số 12/CT-TTg ngày 03/04/2026, Thủ tướng Chính phủ đã chỉ đạo rất rõ: người đứng đầu chủ đầu tư, bên mời thầu phải chịu trách nhiệm toàn diện trước pháp luật về tính minh bạch, công bằng và hiệu quả kinh tế của các cuộc thầu thuộc phạm vi quản lý; kiên quyết xử lý nghiêm các hành vi dàn xếp, thông thầu, bảo đảm nguyên tắc "không có vùng cấm", "không có ngoại lệ".

Đối với các dự án tại Phường Diên Hồng, việc điều chỉnh kế hoạch lựa chọn nhà thầu để thay đổi hình thức lựa chọn nhà thầu từ Chào hàng cạnh tranh sang Đấu thầu rộng rãi diễn ra sát ngày mời thầu, kết hợp với hiện tượng đối thủ đồng loạt trượt thầu do các lỗi kỹ thuật cơ bản, đòi hỏi Ban Quản lý dự án đầu tư xây dựng Phường Diên Hồng phải thực hiện nghiêm túc trách nhiệm giám sát. Chủ đầu tư cần tăng cường kiểm soát, yêu cầu đơn vị tư vấn là Công ty TNHH Tư vấn Đầu tư Xây dựng Hiệp Hòa giải trình, đồng thời lưu vết toàn bộ lịch sử tương tác, quá trình đánh giá E-HSDT trên Hệ thống mạng đấu thầu quốc gia để phục vụ công tác thanh tra, giám sát thường xuyên theo quy định của Bộ Tài chính và các cơ quan quản lý nhà nước về đấu thầu, bảo vệ tính nghiêm minh của pháp luật.

Báo Tri thức và Cuộc sống tiếp tục thông tin./.

[Kỳ 2:] Hệ sinh thái thầu của Công ty Song Phú và những dấu hỏi tại tỉnh Vĩnh Long