Đằng sau vụ nổ súng tại Thượng viện Philippines

AP đưa tin, một loạt tiếng súng vang lên vào tối 13/5 tại Thượng viện Philippines, gây ra cảnh hỗn loạn trong tòa nhà nơi các nhà chức trách đã cố gắng bắt giữ một Thượng nghị sĩ bị Tòa án Hình sự Quốc tế (ICC) truy nã liên quan đến chiến dịch chống ma túy ở Philippines trước đây.

Các quan chức cho biết không ai bị thương trong vụ nổ súng. Tổng thống Philippines Ferdinand Marcos Jr. đã kêu gọi người dân giữ bình tĩnh trong bài phát biểu trên truyền hình.

Bầu không khí căng thẳng tại Thượng viện Philippines

Hiện chưa rõ ai là người nổ súng và lý do vì sao. Tiếng súng vang lên khi lực lượng chức năng Philippines cố gắng bắt giữ Thượng nghị sĩ Ronald dela Rosa, cựu Tư lệnh Cảnh sát quốc gia - người từng thực thi chiến dịch chống ma túy của cựu Tổng thống Rodrigo Duterte, trong đó hàng nghìn nghi phạm thiệt mạng trong khoảng thời gian từ năm 2016 đến 2018.

Các Thượng nghị sĩ đồng minh đã đưa ông dela Rosa vào diện “bảo vệ đặc biệt” hôm 11/5, khi ông xuất hiện trở lại sau nhiều tháng vắng mặt.

Nhiều Thượng nghị sĩ vẫn còn ở trong tòa nhà Thượng viện sau phiên họp khi tiếng súng vang lên trước sự chứng kiến của đông đảo phóng viên, trong đó có hai người của hãng AP. Lực lượng an ninh vũ trang, bao gồm cả quân đội, được triển khai và sau đó yêu cầu nhân viên rời khỏi tòa nhà khi căng thẳng dần lắng xuống.

Chủ tịch Thượng viện Alan Cayetano xuất hiện ngắn trước các phóng viên tại Thượng viện ngay sau khi xảy ra vụ nổ súng nhưng không cung cấp chi tiết.

“Không khí ở đây đang rất căng thẳng. Đây là Thượng viện Philippines, và chúng tôi được cho là đang bị tấn công”, ông Cayetano nói.

Bộ trưởng Nội vụ Philippines Juanito Victor Remulla Jr. sau đó đến cùng các quan chức cảnh sát cấp cao và cho biết ông được Tổng thống Ferdinand Marcos Jr. cử đến để bảo vệ các Thượng nghị sĩ. Ông khẳng định không đến để bắt giữ ông dela Rosa, người vẫn ở lại trong tòa nhà.

Cuộc điều tra được tiến hành

"Một cuộc điều tra đã được tiến hành, và các camera an ninh sẽ được kiểm tra để xác định ai đứng sau vụ nổ súng và động cơ của họ", ông Remulla cho biết.

Hôm 11/5, ICC đã công bố lệnh bắt giữ đối với ông dela Rosa.

Lệnh này, ban đầu được ban hành vào tháng 11/2025, cáo buộc ông dela Rosa phạm tội ác chống lại loài người với tội danh liên quan đến cái chết của “không dưới 32 người” từ tháng 7/2016 đến cuối tháng 4/2018, khi ông lãnh đạo lực lượng cảnh sát quốc gia dưới thời ông Duterte.

ICC chưa đưa ra bình luận ngay về vụ việc tại Manila.

Ông dela Rosa, 64 tuổi, đã tuyên bố sẽ chống lại lệnh bắt giữ của ICC. Tối 13/5, ông kêu gọi những người ủng hộ tập trung tại Thượng viện Philippines để ngăn chặn điều mà ông cho là vụ bắt giữ sắp xảy ra.

Các đặc vụ của Cục Điều tra Quốc gia Philippines đã cố gắng bắt giữ ông dela Rosa hôm 11/5, nhưng ông đã kịp chạy vào phòng họp toàn thể của Thượng viện và tìm kiếm sự giúp đỡ từ các đồng nghiệp.

Theo AP, cựu Tổng thống Rodrigo Duterte đã bị bắt vào tháng 3/2025 và được đưa đến trụ sở ICC tại The Hague, Hà Lan. Ông hiện vẫn bị giam giữ tại Hà Lan và đối mặt với phiên tòa liên quan đến chiến dịch trấn áp ma túy, trong đó ông dela Rosa cũng bị cáo buộc.

“Chúng ta không nên để thêm một người Philippines nào bị đưa đến The Hague, người thứ hai sau cựu Tổng thống Duterte”, ông dela Rosa nói, gửi thông điệp tới những người ủng hộ qua Facebook và đổ lỗi cho chính trị về hoàn cảnh của mình.

“Điều này là không thể chấp nhận được”, ông dela Rosa nhấn mạnh.

Ông dela Rosa cho biết sẵn sàng đối mặt với mọi cáo buộc trước các tòa án Philippines, nhưng phủ nhận việc dung túng cho các vụ giết người ngoài vòng pháp luật khi ông làm lãnh đạo lực lượng cảnh sát. Ông Duterte cũng từng phủ nhận điều này, dù khi còn tại vị, ông công khai đe dọa các nghi phạm buôn bán ma túy bằng án tử hình.

Cảnh sát được triển khai bên ngoài Thượng viện

Hàng trăm cảnh sát đã được triển khai bên ngoài Thượng viện từ ngày 11/5 để duy trì trật tự, khiến ông dela Rosa và các Thượng nghị sĩ đồng minh lên tiếng phản đối.

“Nếu tôi có điều gì phải giải đáp, tôi sẽ đối mặt với tòa án trong nước chứ không phải trước người nước ngoài”, ông dela Rosa nói với các phóng viên tại Thượng viện Philippines.

5 Thượng nghị sĩ đã kêu gọi ông dela Rosa tự nguyện ra trình diện trước cơ quan chức năng trong một nghị quyết đề xuất, nhưng các đồng minh của ông phản đối trong một cuộc tranh luận căng thẳng hôm 13/5 tại Thượng viện.

Ông Duterte và con gái ông, Phó Tổng thống Sara Duterte, cùng các đồng minh chính trị như ông dela Rosa là những người chỉ trích gay gắt nhất ông Marcos.

Bà Sara Duterte, từng là đồng minh chính trị của ông Marcos, đã đổ lỗi cho Tổng thống vì cho phép điều mà bà gọi là “bắt cóc” ông (Duterte) cũng như giao ông cho tòa án nước ngoài.

Bà Sara Duterte gần đây đã bị Hạ viện luận tội với các cáo buộc bao gồm lạm dụng công quỹ, sở hữu tài sản không rõ nguồn gốc và đe dọa ám sát Tổng thống Marcos,...Thượng viện Mỹ đang chuẩn bị thành lập tòa án đặc biệt để xét xử Phó Tổng thống.

>>> Mời độc giả xem thêm video: Tòa án Hình sự Quốc tế bác yêu cầu thả ông Rodrigo Duterte hồi tháng 11/2025