Con vật trông như rùa lai rắn, được coi là kỳ quan tiến hóa của nước Úc

Nếu phần lớn các loài rùa trên thế giới nổi tiếng với khả năng rụt đầu thẳng vào trong mai khi gặp nguy hiểm, thì rùa cổ rắn Úc (Chelodina longicollis) lại chọn một con đường tiến hóa hoàn toàn khác. Loài rùa này sở hữu chiếc cổ dài bất thường, có thể đạt tới chiều dài gần bằng hoặc thậm chí vượt quá chiều dài của mai. Chính đặc điểm ấy khiến nhiều người lần đầu nhìn thấy tưởng như đây là sự kết hợp giữa rùa và rắn.

Ảnh: iucn-tftsg

Chelodina longicollis là loài rùa nước ngọt bản địa của Australia, phân bố chủ yếu ở khu vực phía đông và đông nam lục địa. Chúng sinh sống trong các hồ, đầm lầy, ao nước và những dòng sông chảy chậm, nơi có thảm thực vật thủy sinh phong phú.

Ảnh: Wikimedia Commons.

Điểm đặc biệt nhất của loài này nằm ở cấu trúc cổ. Không giống các loài rùa thuộc nhóm “rụt cổ thẳng”, Chelodina longicollis thuộc nhóm rùa cổ bên. Khi cần bảo vệ bản thân, chúng không kéo đầu trực tiếp vào mai mà gập cổ sang ngang rồi cuộn sát dưới mép mai. Cơ chế này giúp chiếc cổ dài được cất giữ tương đối an toàn dù không thể thu gọn hoàn toàn như nhiều loài rùa khác.

Chiếc cổ đặc biệt ấy không chỉ để gây ấn tượng. Nó còn là một vũ khí săn mồi hiệu quả. Rùa cổ rắn thường phục kích dưới nước và bất ngờ phóng đầu về phía trước với tốc độ đáng kinh ngạc để bắt cá nhỏ, nòng nọc, côn trùng, giáp xác và các động vật thủy sinh khác. Cú vươn cổ nhanh đến mức nhiều con mồi gần như không có cơ hội phản ứng.

Ảnh: reptilefact

Một khả năng thú vị khác của Chelodina longicollis là thích nghi với môi trường thay đổi thất thường. Trong những giai đoạn hạn hán, chúng có thể rời khỏi ao hồ và thực hiện những chuyến đi bộ dài trên cạn để tìm nguồn nước mới. Hình ảnh một con rùa cổ dài lặng lẽ băng qua đồng cỏ sau cơn mưa là cảnh tượng khá quen thuộc ở nhiều vùng nông thôn Australia.

Loài rùa này còn sở hữu một “chiêu phòng vệ” đặc biệt. Khi bị đe dọa, chúng có thể tiết ra chất lỏng có mùi rất khó chịu từ các tuyến gần cơ thể. Mùi hương này mạnh đến mức chúng đôi khi được người dân địa phương gọi đùa là “rùa hôi”.

Dù không phải loài rùa lớn, với chiều dài mai thường chỉ khoảng 20–30 cm, Chelodina longicollis vẫn gây ấn tượng mạnh nhờ ngoại hình độc đáo. Đây là một ví dụ sinh động cho thấy quá trình tiến hóa có thể tạo ra những hình dạng bất ngờ đến mức tưởng như chỉ tồn tại trong các bộ phim giả tưởng.