Chuyên gia lo ngại vết tích phóng xạ từ tên lửa hạt nhân của Nga

Tên lửa hành trình động cơ hạt nhân Burevestnik của Nga được coi là một đột phá trong công nghệ tên lửa tầm xa khi sử dụng động cơ hạt nhân để có thể di chuyển không giới hạn.

Tuy nhiên, cách thức vận hành loại động cơ hạt nhân này tạo ra nguy cơ ô nhiễm phóng xạ suốt hành trình của tên lửa.

Kết luận nói trên được đưa ra bởi hai nhà khoa học hàng đầu đến từ Viện Công nghệ Massachusetts (MIT). Họ tin rằng sơ đồ minh họa giải thích tốt nhất thời gian bay và kích thước được tuyên bố của tên lửa.

Theo đánh giá, quy trình hoạt động như sau: Đầu tiên tên lửa cất cánh nhờ bộ khởi tốc nhiên liệu rắn, giúp tăng tốc và tạo lực đẩy ban đầu. Sau đó động cơ đẩy hạt nhân chính đi vào hoạt động.

Máy nén đẩy không khí từ khí quyển vào, đi qua nhiều kênh hẹp xung quanh nhiên liệu hạt nhân, được làm nóng bởi nhiệt lượng của phản ứng phân hạch và giãn nở, rồi được đẩy ra ngoài qua vòi phun, chính luồng khí này tạo ra lực đẩy.

Điểm khác biệt chính giữa hệ thống này và động cơ máy bay thông thường là tên lửa không mang theo một lượng lớn nhiên liệu. Tầm bay của nó bị giới hạn không phải bởi lượng dầu hay nhiên liệu khác, mà bởi nguồn năng lượng hạt nhân.

Đó là lý do tại sao phía Nga nói về tầm bay "gần như không giới hạn", trong khi các đánh giá của phương Tây lại cho rằng Burevestnik gắn liền với chuyến bay siêu dài ở độ cao thấp.

Đồng thời sự nhỏ gọn như vậy lại có một nhược điểm nghiêm trọng: Nếu không khí đi xuyên qua lò phản ứng, nó gần như chắc chắn sẽ mang theo một số sản phẩm phóng xạ và thải chúng vào luồng khí phía sau tên lửa.

Phân tích của MIT cho rằng phương án này khả thi nhất, nhưng cũng gây ô nhiễm nhất. Một chu trình trực tiếp gần như chắc chắn sẽ để lại khí thải phóng xạ trong suốt chuyến bay.

Các nhà nghiên cứu cũng cho rằng phương án gián tiếp khép kín, trong đó lò phản ứng không làm nóng trực tiếp không khí mà làm nóng chất làm mát trung gian là không khả thi bởi sẽ đòi hỏi kích thước, khối lượng lớn và thiết kế phức tạp hơn. Đối với một tên lửa thuộc loại này, nó dường như không thực tế.

Do vậy chu trình trực tiếp này giải thích tại sao Burevestnik có thể bay lơ lửng trên không trong thời gian rất dài, nhưng đồng thời lại gây ra mối đe dọa phóng xạ dọc theo đường bay của nó.

Trước đó có tin tên lửa này được thử nghiệm lần gần nhất vào ngày 21/10/2025. Khi đó theo các đại diện chính thức của Bộ Quốc phòng Nga, chuyến bay của tên lửa kéo dài khoảng 15 giờ, vượt qua quãng đường 14.000km.

Cơ quan tình báo Mỹ đã ghi nhận các vụ phóng thử đầu tiên của tên lửa 9M730 Burevestnik vào tháng 6/2016. Từ thời điểm đó cho đến 26/2/2018, đã có tới 12 vụ phóng được thực hiện.

Các quan chức Mỹ cho biết chỉ 1 vụ phóng là thành công, được thực hiện vào tháng 11/2017.

​