Chính sách Mỹ đổi hướng, hoãn chiến dịch quân sự Iran để đàm phán hòa bình

Tổng thống Mỹ Donald Trump tuyên bố tạm dừng một chiến dịch quân sự quy mô lớn nhằm vào Iran dự kiến diễn ra trong ngày 20/5, sau khi các đồng minh vùng Vịnh như Qatar, Saudi Arabia và UAE đề nghị Washington dành thêm thời gian cho các nỗ lực đàm phán hòa bình.

Theo hãng tin AP News, ông Trump cho biết quyết định được đưa ra sau khi các đối tác Trung Đông thông báo rằng “các cuộc thương lượng nghiêm túc” đang diễn ra và có khả năng dẫn tới một thỏa thuận ngăn Iran phát triển vũ khí hạt nhân.

Phát biểu trên mạng xã hội Truth Social, ông Trump nhấn mạnh Mỹ vẫn duy trì trạng thái sẵn sàng chiến đấu và có thể nối lại chiến dịch quân sự bất cứ lúc nào nếu đàm phán thất bại. Tuy nhiên, ông cho rằng cơ hội ngoại giao hiện nay “đáng để chờ thêm vài ngày”.

Động thái này diễn ra trong bối cảnh căng thẳng tại Trung Đông leo thang mạnh sau hàng loạt vụ tập kích bằng tên lửa và UAV nhằm vào các mục tiêu tại khu vực Vùng Vịnh. Truyền thông Mỹ cho biết Washington từng chuẩn bị cho một đợt không kích lớn nhằm vào các cơ sở quân sự và hạ tầng chiến lược của Iran.

Theo AP, các đồng minh Arab lo ngại một cuộc chiến tổng lực sẽ gây mất ổn định nghiêm trọng đối với khu vực, đặc biệt là các tuyến vận tải dầu mỏ qua eo biển Hormuz - nơi vận chuyển khoảng 20% lượng dầu thương mại toàn cầu.

Nhiều nguồn tin quốc tế cho biết Qatar, Saudi Arabia và UAE đã trực tiếp vận động Nhà Trắng trì hoãn hành động quân sự để tạo điều kiện cho một sáng kiến hòa bình mới. Iran được cho là đã gửi đề xuất liên quan tới việc hạn chế chương trình hạt nhân để đổi lấy việc nới lỏng phong tỏa kinh tế và mở lại hoạt động hàng hải tại eo biển Hormuz.

Tuy nhiên, Washington đánh giá đề xuất của Tehran vẫn chưa đáp ứng đầy đủ yêu cầu về kiểm soát làm giàu uranium và cơ chế thanh sát quốc tế. Chính quyền Trump vì vậy vẫn duy trì áp lực quân sự mạnh mẽ trong khu vực.

Theo các hãng tin quốc tế, Mỹ hiện triển khai lực lượng quân sự lớn chưa từng có tại Trung Đông kể từ sau chiến tranh Iraq năm 2003, bao gồm tàu sân bay, máy bay ném bom chiến lược, hệ thống phòng thủ tên lửa và nhiều nhóm tác chiến hải quân.

Trong khi đó, giá dầu thế giới đã giảm nhẹ sau tuyên bố hoãn tấn công của ông Trump do giới đầu tư kỳ vọng nguy cơ xung đột lan rộng tạm thời được kiểm soát. Tuy nhiên, giới quan sát nhận định nguy cơ bùng phát chiến tranh quy mô lớn vẫn hiện hữu nếu các cuộc đàm phán đổ vỡ.

Các cơ quan truyền thông Việt Nam cũng nhận định việc Mỹ tạm hoãn chiến dịch quân sự cho thấy Washington đang cố duy trì “cửa sổ ngoại giao” cuối cùng trước khi cân nhắc các lựa chọn cứng rắn hơn với Tehran.