Xã Nha Bích: Gói thầu hơn 3,1 tỷ đồng tiết kiệm ngân sách 1,65%
Việc Công ty Phương Mai trượt bước năng lực khiến gói thầu xây lắp tại xã Nha Bích mất tính cạnh tranh về giá, tiết kiệm cho ngân sách 53 triệu đồng.
Công tác đầu tư xây dựng hạ tầng giao thông nông thôn, đặc biệt là việc nâng cấp, san gạt và làm đường sỏi đỏ tại các đơn vị hành chính cấp cơ sở luôn đóng vai trò đòn bẩy quan trọng thúc đẩy giao thương, cải thiện đời sống dân sinh. Để tối ưu hóa nguồn lực tài chính từ nguồn vốn ngân sách nhà nước, các gói thầu xây lắp công ích luôn đòi hỏi quy trình tổ chức đấu thầu rộng rãi qua mạng một cách công khai, minh bạch, bảo đảm sự cạnh tranh sòng phẳng giữa các đơn vị kinh tế.
Diễn biến tại một gói thầu giao thông vừa hoàn thành lựa chọn nhà thầu trên địa bàn xã Nha Bích, Thành phố Đồng Nai đang ghi nhận một nhà thầu đối thủ bị loại ở vòng đánh giá năng lực kỹ thuật, đơn vị còn lại trúng thầu sát nút với chỉ số giảm giá tài chính cho ngân sách tương đối thấp.
Cụ thể, ngày 20/5/2026, Giám đốc Trung tâm Dịch vụ tổng hợp xã Nha Bích đã ký Quyết định số 166/QĐ-TTDVTH phê duyệt kết quả lựa chọn nhà thầu qua mạng gói thầu Xây lắp thuộc kế hoạch lựa chọn nhà thầu Vận động GPMB, đo vẽ, cắm mốc, ủi quang, san gạt và làm đường sỏi đỏ tuyến đường quy hoạch NT34, Ấp 1, Ấp 2, xã Nha Bích thuộc dự án Vận động GPMB, đo vẽ, cắm mốc, ủi quang, san gạt và làm đường sỏi đỏ tuyến đường quy hoạch NT34, Ấp 1, Ấp 2, xã Nha Bích. Theo văn bản phê duyệt này, đơn vị trúng thầu được xác định là Công ty TNHH Một thành viên xây dựng Sông Bé. Giá trúng thầu chính thức được phê duyệt ở mức 3.154.835.000 đồng.
Đối chiếu với các tài liệu pháp lý gốc của dự án, gói thầu xây lắp nêu trên có mã thông báo mời thầu là IB2600178924, nằm trong hệ thống kế hoạch lựa chọn nhà thầu mang mã số PL2600106154. Giá gói thầu được chủ đầu tư xác định ban đầu là 3.207.928.579 đồng, sử dụng nguồn vốn ngân sách xã (nguồn vốn đầu tư công thuộc kế hoạch đầu tư công trung hạn giai đoạn 2026-2030). Phương thức lựa chọn nhà thầu được áp dụng là đấu thầu rộng rãi qua mạng, một giai đoạn một túi hồ sơ với hình thức hợp đồng trọn gói, thời gian thực hiện trong vòng 90 ngày.
Trước đó, chủ trương đầu tư tổng thể cho công trình giao thông này đã được phê duyệt căn cứ theo Quyết định số 853/QĐ-UBND ngày 18/4/2026 do Chủ tịch UBND xã Nha Bích ký ban hành. Kế hoạch lựa chọn nhà thầu được cụ thể hóa bằng Quyết định số 98/QĐ-TTDVTH ngày 24/4/2026 do Giám đốc Trung tâm Dịch vụ tổng hợp xã Nha Bích phê duyệt. Hồ sơ mời thầu (E-HSMT) sau đó được ban hành chính thức theo Quyết định số 115/QĐ-TTDVTH ngày 28/4/2026 do Trung tâm Dịch vụ tổng hợp xã Nha Bích phát hành, dựa trên bộ hồ sơ do Công ty TNHH Một thành viên tư vấn xây dựng Sơn Tây lập và được thẩm định bởi Công ty TNHH Một thành viên Dịch vụ tư vấn xây dựng Bình An.
Mặc dù gói thầu được thông báo mời thầu công khai rộng rãi trên Hệ thống mạng đấu thầu quốc gia nhằm thu hút các đơn vị xây lắp có năng lực tham gia cạnh tranh, song Biên bản mở thầu lập ngày 09/5/2026 lúc 10 giờ 04 phút ghi nhận có 02 nhà thầu nộp hồ sơ dự thầu (E-HSDT) gồm: Công ty TNHH Một thành viên xây dựng Sông Bé và Công ty TNHH Một thành viên thương mại Phương Mai. Sự xuất hiện của hai doanh nghiệp được kỳ vọng sẽ tạo ra một cuộc cạnh tranh thực chất về mặt giá thành để đem lại hiệu quả kinh tế tối ưu cho địa phương.
Tuy nhiên, kết quả bước vào giai đoạn chấm thầu đã mang lại diễn biến đáng chú ý. Tại Báo cáo đánh giá tổng hợp E-HSDT do Công ty TNHH Một thành viên tư vấn xây dựng Sơn Tây lập, Công ty TNHH Một thành viên thương mại Phương Mai đã bị đánh trượt ngay từ vòng xem xét năng lực và kinh nghiệm kỹ thuật. Lý do được chủ đầu tư làm rõ tại văn bản phê duyệt kết quả là do nhà thầu này không đáp ứng năng lực về kỹ thuật theo các tiêu chí quy định trong E-HSMT.
Việc đối thủ bị loại từ sớm đã giúp Công ty TNHH Một thành viên xây dựng Sông Bé trở thành cái tên duy nhất bước vào vòng xếp hạng tài chính. Với giá dự thầu đưa ra là 3.154.835.369 đồng và giá trúng thầu phê duyệt cuối cùng là 3.154.835.000 đồng, số tiền tiết kiệm cho nguồn vốn ngân sách tại địa phương chỉ đạt mức 53.093.579 đồng, tương đương tỷ lệ giảm giá tương đối hạn chế, khoảng 1,65%.
Tìm hiểu sâu hơn về hồ sơ năng lực của đơn vị xây lắp vừa trúng gói thầu hơn 3,1 tỷ đồng tại xã Nha Bích, hệ thống lưu trữ dữ liệu thông tin mạng đấu thầu ghi nhận các chỉ số hoạt động khá đặc thù của doanh nghiệp. Công ty TNHH Một thành viên xây dựng Sông Bé sở hữu mã số thuế 3801108498, được cấp phép và đi vào hoạt động từ ngày 21/9/2015, có địa chỉ trụ sở chính đăng ký tại Ấp 7, Xã Lộc Ninh, Đồng Nai. Đáng chú ý, các thông tin phân tích hệ thống công khai về lịch sử tham gia đấu thầu xây lắp của doanh nghiệp này trên hệ thống mạng đấu thầu quốc gia cho thấy nhà thầu này đã tham gia 31 gói thầu, trong đó trúng 27 gói, trượt 4 gói. Tổng giá trị các gói thầu đã trúng (bao gồm liên danh) khoảng 83.890.492.259 đồng.
Dưới góc nhìn chuyên gia pháp lý nhằm mục đích tuyên truyền, phổ biến các kiến thức pháp luật đầu tư công, Luật sư Nguyễn Thị Hương (Đoàn Luật sư TP HCM) phân tích, Luật Đấu thầu số 22/2023/QH15 (được sửa đổi bởi Luật số 57/2024/QH15 và Luật số 90/2025/QH15) cùng Nghị định số 214/2025/NĐ-CP và Thông tư số 79/2025/TT-BTC luôn đặt các tiêu chuẩn cạnh tranh, công bằng và minh bạch làm nguyên tắc cốt lõi.
Khi một gói thầu ghi nhận kịch bản các nhà thầu liên tục bị loại ở bước xem xét kỹ thuật, dư luận và các nhà thầu có quyền quan tâm đến việc các tiêu chí kỹ thuật trong hồ sơ mời thầu có được xây dựng một cách đại chúng, khách quan hay không, có vô tình tạo ra rào cản hạn chế sự tiếp cận của các phân khúc doanh nghiệp hay không. Bên mời thầu và đơn vị tư vấn lập hồ sơ phải chịu trách nhiệm toàn diện trước pháp luật trong việc bảo đảm quy trình chấm thầu diễn ra minh bạch, các lý do loại bỏ nhà thầu phải hoàn toàn xác đáng, dựa trên căn cứ kỹ thuật không thể phủ nhận để bảo đảm trách nhiệm giải trình cao nhất trước nhân dân.
QUY ĐỊNH VỀ BẢO ĐẢM CẠNH TRANH TRONG ĐẤU THẦU
Điều 6 Luật Đấu thầu và Điều 4 Nghị định 214/2025/NĐ-CP quy định về tính độc lập giữa các bên để tránh tình trạng "vừa đá bóng, vừa thổi còi". Cụ thể, nhà thầu dự thầu phải độc lập về pháp lý và độc lập về tài chính với: Chủ đầu tư, bên mời thầu; Nhà thầu tư vấn lập, thẩm định hồ sơ mời thầu; Nhà thầu tư vấn đánh giá hồ sơ dự thầu, thẩm định kết quả lựa chọn nhà thầu.
Định nghĩa "độc lập về tài chính" được cụ thể hóa là: Không cùng thuộc một cơ quan hoặc tổ chức trực tiếp quản lý đối với đơn vị sự nghiệp; Không có cổ phần hoặc vốn góp của nhau trên 30%; Không cùng có cổ phần hoặc vốn góp trên 20% của một tổ chức khác. Quy định này nhằm đảm bảo mọi nhà thầu khi tham gia vào thị trường đều có cơ hội ngang nhau, không có sự ưu ái ngầm giữa đơn vị quản lý và đơn vị thực thi.
Năm 2026, với việc sắp xếp lại đơn vị hành chính, các chủ đầu tư tại 34 tỉnh/thành phố và các xã phải thực hiện rà soát nghiêm ngặt danh sách cổ đông của các nhà thầu. Nếu phát hiện nhà thầu có mối quan hệ sở hữu chéo với đơn vị tư vấn lập hồ sơ mời thầu, hồ sơ dự thầu đó sẽ bị loại ngay lập tức. Đây là lá chắn pháp lý quan trọng để ngăn chặn các "sân sau" của những người có thẩm quyền trong việc thâu tóm các gói thầu địa phương, bảo vệ quyền lợi của các doanh nghiệp làm ăn chân chính.
