Theo tìm hiểu của Báo Tri thức và Cuộc sống, tại các dự án sửa chữa, nâng cấp trường học do Trung tâm Dịch vụ, sự nghiệp công phường Bắc Nha Trang, tỉnh Khánh Hòa làm chủ đầu tư, dư luận không chỉ đặt nghi vấn với tốc độ phê duyệt hồ sơ siêu tốc mà còn đặc biệt chú ý đến sự xuất hiện lặp đi lặp lại của một nhóm nhà thầu quen thuộc. Bức tranh giao thầu trực tiếp tại đây phản ánh một hệ sinh thái có phần khép kín, nơi cơ hội tiếp cận dự án dường như chỉ xoay quanh một số ít doanh nghiệp đóng trên địa bàn.

Sự áp đảo tuyệt đối tại mảng bảo hiểm công trình

Điểm nhấn đáng chú ý nhất trong hệ sinh thái này là sự phân bổ tuyệt đối tại mảng bảo hiểm công trình. Rà soát hàng loạt quyết định chỉ định thầu do Giám đốc Lê Văn Mỹ ký cùng ngày 22/05/2026, 100% các gói thầu bảo hiểm đều thuộc về một đơn vị duy nhất: Tổng Công ty Bảo hiểm PVI – đại diện trực tiếp ký kết là Công ty Bảo hiểm PVI Khánh Hòa.

Từ các dự án khối mầm non như Trường Mầm non Hướng Dương (Quyết định số 139/QĐ-TTDVSNC, giá trúng thầu 998.000 đồng), Trường Mầm non Vĩnh Hòa (Quyết định số 124/QĐ-TTDVSNC, giá trúng thầu 793.000 đồng), cho đến hệ thống các trường tiểu học và trung học cơ sở như Trường Tiểu học Vĩnh Lương 2 (Quyết định số 95/QĐ-TTDVSNC, giá trúng thầu 1.538.000 đồng), Trường THCS Lý Thường Kiệt (Quyết định số 90/QĐ-TTDVSNC, giá trúng thầu 1.231.000 đồng), Trường Tiểu học Vĩnh Phước 2 (Quyết định số 159/QĐ-TTDVSNC, giá trúng thầu 1.537.000 đồng)... Công ty Bảo hiểm PVI Khánh Hòa liên tục được cơ quan quản lý tại địa phương lựa chọn.

Dù giá trị các gói thầu bảo hiểm này khá nhỏ, chủ yếu dao động từ dưới 1 triệu đến chưa tới 2 triệu đồng mỗi gói, nhưng việc tập trung toàn bộ các gói thầu bảo hiểm công trình tại các trường học thuộc phường Bắc Nha Trang, tỉnh Khánh Hòa về một mối đã phản ánh rõ nét sự thiếu vắng của yếu tố cọ xát thị trường. Việc chủ đầu tư, đại diện là ông Lê Văn Mỹ, liên tục chọn nhà thầu đối với duy nhất một doanh nghiệp bảo hiểm đặt ra câu hỏi lớn về quy trình khảo sát giá và tìm kiếm đối tác cạnh tranh.

Công thức rập khuôn "1-1-1" cho mọi dự án giáo dục

Không chỉ mảng bảo hiểm, ở mảng thi công xây lắp và tư vấn giám sát, tình trạng sử dụng lặp lại các nhà thầu cũng diễn ra tương tự. Bảng danh sách các doanh nghiệp liên tục được gọi tên chỉ xoay quanh một vài công ty quen mặt.

Cụ thể, ở mảng thi công xây lắp, các công trình tiền tỷ liên tục được giao phó cho: Công ty TNHH Thiết kế Xây dựng Nhật Minh (thi công Trường Mầm non Vĩnh Hòa, giá 974.424.000 đồng); Công ty TNHH Sản xuất Thương mại Tư vấn Xây dựng Điện Hoàng Quân (thi công Trường Tiểu học Vĩnh Phước 2, giá 1.887.336.000 đồng); Công ty TNHH Thương mại và Dịch vụ Xây dựng Diên Khánh (thi công Trường THCS Lý Thường Kiệt, giá 1.511.729.000 đồng). Bên cạnh đó, các doanh nghiệp khác như Công ty TNHH Thương mại và Xây dựng Nguyễn Gia NT, Công ty TNHH Thương mại và Xây dựng Tùng Khang, Công ty TNHH Công Nghệ New... cũng liên tục xuất hiện trong danh sách trúng thầu.

Đồng hành như một "cặp bài trùng", mảng tư vấn giám sát cũng được phân bổ cho các đơn vị quen thuộc như Công ty TNHH Tư vấn Xây dựng An Ngân (giám sát Trường Tiểu học Vĩnh Phước 2, giá 61.999.000 đồng; giám sát Trường THCS Lý Thường Kiệt, giá 49.660.000 đồng); Công ty TNHH Đầu tư Xây dựng 86 Nha Trang (giám sát Trường Mầm non Vĩnh Hòa, giá 32.009.000 đồng); Công ty TNHH Tư vấn Thiết kế Xây dựng Đỉnh Kim (giám sát Trường Mầm non Hướng Dương, giá 40.262.000 đồng).

Phân tích sâu vào cấu trúc các dự án, có thể nhận thấy đơn vị sự nghiệp công lập tại phường Bắc Nha Trang, tỉnh Khánh Hòa đã áp dụng một công thức phân chia gói thầu rập khuôn theo tỷ lệ "1-1-1" cho mọi trường học: 1 nhà thầu xây lắp quen thuộc + 1 nhà thầu tư vấn giám sát ruột + 1 nhà thầu bảo hiểm PVI Khánh Hòa. Mô hình này, khi kết hợp cùng hình thức "chỉ định thầu rút gọn" dồn toa trong cùng một ngày 22/05/2026 và mức tỷ lệ tiết kiệm cào bằng 5%, đã gián tiếp tạo ra một rào cản, hạn chế sự tham gia cạnh tranh của các nhà thầu có năng lực khác trên thị trường.

Dấu hỏi về tính cạnh tranh và rủi ro lợi ích cục bộ

Nhìn nhận vấn đề dưới lăng kính pháp luật đầu tư công, chuyên gia đấu thầu Nguyễn Quốc Vũ cho rằng, việc liên tục giao thầu trực tiếp cho một nhóm các doanh nghiệp quen thuộc, tạo thành hệ sinh thái khép kín là đi ngược lại hoàn toàn với mục tiêu cốt lõi của hoạt động đấu thầu mua sắm công. Sự minh bạch và công bằng không thể tồn tại khi cơ hội tiếp cận nguồn vốn nhà nước bị thu hẹp trong một nhóm nhỏ.

Đồng quan điểm, Luật sư Nguyễn Văn Lập (Đoàn Luật sư TP HCM) phân tích: "Điều 16 Luật Đấu thầu số 22/2023/QH15 (sửa đổi, bổ sung bởi Luật số 90/2025/QH15) nghiêm cấm tuyệt đối các hành vi không bảo đảm công bằng, minh bạch, trong đó đặc biệt nhấn mạnh cấm hành vi chia nhỏ dự án, dự toán mua sắm thành các gói thầu nhằm mục đích chỉ định thầu, hạn chế sự tham gia của các nhà thầu khác. Việc áp dụng hình thức chỉ định thầu rút gọn tràn lan, thiếu kiểm soát đối với hàng loạt công trình sửa chữa có cùng tính chất trên một địa bàn hẹp không chỉ làm mất đi cơ hội tiết kiệm ngân sách thông qua đấu thầu rộng rãi, mà còn tiềm ẩn rủi ro rất lớn về lợi ích cục bộ giữa chủ đầu tư và doanh nghiệp".

Luật sư Nguyễn Văn Lập cũng nhấn mạnh, sự vắng bóng hoàn toàn của yếu tố cạnh tranh tại Trung tâm Dịch vụ, sự nghiệp công phường Bắc Nha Trang đặt ra một câu hỏi rất lớn về tính hiệu quả kinh tế. Khi các nhà thầu bước vào dự án mà không phải trải qua bất kỳ sức ép đua giá nào, chất lượng công trình và mức giá trần liệu có sát với thực tế thị trường?. Hơn nữa, việc chủ đầu tư chậm trễ công bố thông tin hàng chục ngày càng làm cho hệ sinh thái này thêm phần thiếu minh bạch trước sự giám sát của cộng đồng.

Những dấu hiệu bất thường về mặt quy trình và sự xuất hiện dày đặc của nhóm nhà thầu quen mặt tại phường Bắc Nha Trang, tỉnh Khánh Hòa cần sớm được các cơ quan thanh tra, kiểm tra làm rõ. Nguồn vốn phân bổ cho giáo dục cần phải được sử dụng một cách chắt chiu, minh bạch và hiệu quả nhất, chứ không thể trở thành mảnh đất màu mỡ thiếu tính cạnh tranh.

Báo Tri thức và Cuộc sống tiếp tục thông tin./.

[Kỳ 4:] Bí ẩn những con số 5% "tròn trĩnh" trong hàng loạt gói thầu tại phường Bắc Nha Trang