Việt Nam - Philippines: Cùng định hình chặng đường phát triển nửa thế kỷ tới

Nhận lời mời của Tổng thống Cộng hòa Philippines Ferdinand Romualdez Marcos Jr. và phu nhân, Tổng Bí thư Ban Chấp hành Trung ương Đảng Cộng sản Việt Nam, Chủ tịch nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam Tô Lâm và phu nhân cùng đoàn đại biểu cấp cao Việt Nam thăm cấp Nhà nước tới Philippines từ ngày 31/5-1/6/2026.

Chuyến thăm là dấu mốc lịch sử quan trọng, đánh dấu lần đầu tiên sau nửa thế kỷ, Người đứng đầu Đảng và Nhà nước Việt Nam thực hiện chuyến thăm chính thức tới Philippines. Trong bối cảnh tình hình khu vực và quốc tế tiếp tục diễn biến phức tạp, chuyến thăm khẳng định mạnh mẽ đường lối đối ngoại độc lập, tự chủ, đa dạng hóa, đa phương hóa của Việt Nam, như đã được nhấn mạnh tại Đại hội Đảng lần thứ XIV.

Theo Đại sứ Việt Nam tại Philippines Lại Thái Bình, thông qua chuyến thăm, Đảng và Nhà nước Việt Nam thể hiện sự coi trọng cao đối với Philippines - quốc gia láng giềng thân thiết liền kề với biển Đông, đồng thời khẳng định quyết tâm đưa quan hệ song phương phát triển lên tầm cao mới, ổn định, bền vững và thực chất hơn.

Trong khi đó, truyền thông Philippines đánh giá chuyến thăm lần này mang ý nghĩa vượt ra ngoài khuôn khổ một hoạt động ngoại giao thường kỳ. Tờ Manila Bulletin dẫn thông tin từ Văn phòng Truyền thông Tổng thống Philippines nhấn mạnh, Việt Nam hiện là Đối tác Chiến lược duy nhất của Philippines trong ASEAN, phản ánh mức độ tin cậy và gắn kết ngày càng sâu sắc giữa hai nước.

Được biết, Việt Nam và Philippines thiết lập quan hệ ngoại giao ngày 12/7/1976, tuy nhiên từ thế kỷ 15, nhân dân hai nước đã có quan hệ giao thương. Sau khi Việt Nam gia nhập ASEAN năm 1995, quan hệ hai nước chuyển sang giai đoạn mới, phát triển mạnh mẽ trên các lĩnh vực.

Dưới thời Tổng thống Marcos (từ năm 2022 đến nay), quan hệ giữa Việt Nam và Philippines cơ bản ổn định. Về chính trị, trao đổi đoàn được duy trì, với điểm nhấn là chuyến thăm cấp Nhà nước của Tổng thống Marcos tháng 1/2024. Hai bên đã hoàn thành Chương trình hành động triển khai quan hệ Đối tác Chiến lược giai đoạn 2019 – 2024. Đảng Liên bang Philippines (PFP) cầm quyền tỏ mong muốn hợp tác với Đảng Cộng sản Việt Nam.

Hợp tác quốc phòng-an ninh, biển và đại dương là trụ cột quan trọng, ngày càng thực chất và được thể chế hóa cao, nổi bật là thiết lập nhiều cơ chế hợp tác trong lĩnh vực quốc phòng và an ninh. Tổng kim ngạch thương mại hai chiều năm 2025 ước đạt 7,8 tỷ USD, trong đó Việt Nam xuất siêu với tổng giá trị xuất khẩu của Việt Nam đạt hơn 5,4 tỷ USD. Philippines luôn là một trong những thị trường nhập khẩu gạo lớn nhất của Việt Nam.

Hợp tác văn hóa và giao lưu nhân dân ngày càng được mở rộng với lượng khách Philippines đến Việt Nam và số chuyến bay giữa hai nước tăng mạnh. Năm 2025, lượng du khách từ Philippines sang Việt Nam là hơn 482,173 nghìn lượt, tăng 81,3% so với năm 2024; số chuyến bay giữa hai nước là 6.700 chuyến, tăng 59% so với năm 2024.

Tại các diễn đàn khu vực, quốc tế, hai bên duy trì phối hợp trong giải quyết các vấn đề khu vực, trong khuôn khổ ASEAN và các diễn đàn đa phương; thường xuyên hợp tác ứng cử, bầu cử tại các tổ chức quốc tế và ủng hộ lẫn nhau làm ứng cử viên của ASEAN.

Theo Thứ trưởng Ngoại giao Nguyễn Mạnh Cường, ngoài việc tiếp tục củng cố và làm sâu sắc hơn nữa tin cậy chính trị giữa hai nước, chuyến thăm được kỳ vọng sẽ tạo động lực mới để đưa hợp tác kinh tế trở thành một trụ cột quan trọng hơn trong quan hệ song phương. Hợp tác kinh tế giữa hai nước còn nhiều dư địa để phát triển, nhất là trong các lĩnh vực như thương mại, đầu tư, logistics, nông nghiệp công nghệ cao, năng lượng tái tạo, chuyển đổi số và kinh tế biển.

Trong lĩnh vực nông nghiệp và an ninh lương thực, Việt Nam mong muốn tiếp tục là đối tác tin cậy của Philippines, đồng thời mở rộng hợp tác sang các lĩnh vực chế biến nông sản, thủy sản, ứng dụng công nghệ cao và thích ứng với biến đổi khí hậu. Hợp tác biển và đại dương cũng là một nội dung rất quan trọng. Hai nước có lợi ích chung trong duy trì hòa bình, ổn định, an ninh, an toàn và tự do hàng hải ở biển Đông trên cơ sở luật pháp quốc tế, đặc biệt là UNCLOS 1982.

Bên cạnh đó, hai bên cũng kỳ vọng mở rộng hợp tác quốc phòng - an ninh, nhất là trong phòng, chống tội phạm xuyên quốc gia, an ninh hàng hải, tìm kiếm cứu nạn, ứng phó thiên tai và các thách thức an ninh phi truyền thống. Đây là những lĩnh vực có ý nghĩa trực tiếp đối với an ninh và phát triển của mỗi nước.

Trong bối cảnh Philippines giữ vai trò Chủ tịch ASEAN 2026, hai nước sẽ tiếp tục phối hợp chặt chẽ nhằm củng cố đoàn kết ASEAN, phát huy vai trò trung tâm của ASEAN và thúc đẩy một cấu trúc khu vực mở, bao trùm và dựa trên luật lệ.