Từ lợn bệnh đến 184 học sinh ngộ độc: Khi trách nhiệm bị "bỏ quên" cửa lớp [Kỳ 1]

Theo tìm hiểu của Báo Tri thức và Cuộc sống, tính đến sáng ngày 11/4/2026, số học sinh nghi ngộ độc thực phẩm tại Trường tiểu học Bình Quới Tây (phường Bình Quới, TP HCM) đã tăng lên 184 ca. Trong đó, 141 trường hợp điều trị ngoại trú và 43 trường hợp điều trị nội trú. Kết quả xét nghiệm từ Bệnh viện Nhân dân Gia Định cho thấy vi khuẩn Salmonella đã xuất hiện trong phân của các học sinh này. Đáng báo động hơn, trong số 10 mẫu phân được lấy ban đầu, có tới 7 mẫu dương tính với loại vi khuẩn Salmonella.

Sự việc xảy ra ngay trong bối cảnh toàn hệ thống chính trị đang tập trung thực hiện Công điện số 26/CĐ-TTg ngày 30/3/2026 của Thủ tướng Chính phủ về chấn chỉnh kiểm tra an toàn vệ sinh thực phẩm tại các bếp ăn tập thể. Ngay sau đó, ngày 1/4/2026, Bộ Y tế đã ban hành Công văn số 2236/BYT-ATTP chỉ đạo UBND các tỉnh, thành phố tăng cường kiểm tra đột xuất các bếp ăn trường học. Các văn bản này nhấn mạnh mô hình bếp ăn tập thể là nơi phục vụ suất ăn quy mô lớn, đòi hỏi phải tuân thủ nghiêm ngặt các quy định về an toàn thực phẩm.

Những quy định gắt gao đối diện thực tế phức tạp

Tại Công văn 2236/BYT-ATTP, Bộ Y tế yêu cầu các địa phương xây dựng kế hoạch tăng cường kiểm tra, phát hiện sớm và xử lý nghiêm các vi phạm. Văn bản dẫn chiếu khoản 2 Điều 65 Luật An toàn thực phẩm quy định UBND các cấp có trách nhiệm quản lý hoạt động các bếp ăn trên địa bàn. Đồng thời, Chỉ thị 38/CT-TTg ngày 11/10/2024 cũng nêu rõ người đứng đầu đơn vị tổ chức bếp ăn tập thể phải chịu trách nhiệm về an toàn thực phẩm theo quy định.

Tuy nhiên, dưới góc độ của người trong cuộc, bà Diệp Thị Ngọc Tiên - Hiệu trưởng Trường tiểu học Bình Quới Tây - thông tin rằng các biểu hiện mệt mỏi, nôn ói của học sinh xuất hiện từ đầu giờ sáng ngày 8/4, khi học sinh chưa ăn bán trú tại trường. Điều này đặt ra câu hỏi về nguồn lây và tính khách quan khi quy trách nhiệm cho bếp ăn trường học. Các chủ đầu tư cho rằng, nhà trường không phải cơ quan chuyên môn có đủ trang thiết bị để kiểm định vi khuẩn Salmonella hàng ngày và họ buộc phải dựa vào hồ sơ năng lực của nhà cung cấp.

Dưới góc nhìn pháp lý, Luật sư Võ Quang Vinh (Đoàn Luật sư Vĩnh Long) cho rằng, dù nhà trường có lý do khách quan, nhưng theo Luật Đấu thầu 2023 và các nghị định hướng dẫn, chủ đầu tư vẫn là đơn vị chịu trách nhiệm giải trình chính khi lựa chọn nhà thầu không đảm bảo năng lực thực tế. "Lá chắn" từ Chính phủ chỉ thực sự hiệu quả khi khâu thực thi tại cơ sở không còn tình trạng "khoán gọn" hay phó mặc cho các đơn vị cung ứng trung gian.

Báo Tri thức và Cuộc sống tiếp tục thông tin./.

[Kỳ 2:] "Ma trận" cung ứng và nút thắt trách nhiệm khi thực phẩm bẩn "lọt lưới"