Thông tư mới của Bộ Y tế: quy định về tiêm chủng bắt buộc và quản lý dữ liệu

Bộ Y tế vừa ban hành Thông tư số 13/2026/TT-BYT do Thứ trưởng Nguyễn Thị Liên Hương ký ban hành, quy định toàn diện về hoạt động tiêm chủng. Văn bản này có hiệu lực thi hành kể từ ngày 01/7/2026, mang đến nhiều điều chỉnh quan trọng đối với danh mục các bệnh bắt buộc phải sử dụng vaccine, sinh phẩm cũng như quy trình quản lý đối tượng tiêm chủng tại Việt Nam.

Theo Thông tư mới, Bộ Y tế đã quy định cụ thể danh mục 14 căn bệnh bắt buộc phải sử dụng vaccine và sinh phẩm y tế thông qua hoạt động của Chương trình tiêm chủng mở rộng. Danh sách này bao gồm các bệnh phổ biến ở trẻ em và các bệnh do vi khuẩn, virus nguy hiểm như viêm gan virus B, lao, bạch hầu, ho gà, uốn ván, bại liệt, bệnh do Haemophilus influenzae týp b, sởi, rubella, viêm não Nhật Bản, tiêu chảy do virus Rota, bệnh do phế cầu, bệnh do virus HPV ở người, cùng các bệnh lý khác phát sinh theo quyết định của Bộ trưởng Bộ Y tế.

Bên cạnh tiêm chủng mở rộng định kỳ, Thông tư cũng quy định rõ danh mục các bệnh bắt buộc phải tiêm chủng nhằm phục vụ công tác phòng chống dịch bùng phát. Nhóm này gồm có bệnh bạch hầu, bại liệt, ho gà, rubella, sởi, tả, viêm não Nhật Bản, dại, cúm, Covid-19 và các bệnh truyền nhiễm khác dựa trên khuyến cáo từ Tổ chức Y tế Thế giới hoặc do Bộ trưởng Bộ Y tế quyết định trong các tình huống khẩn cấp.

Nhằm xây dựng kho dữ liệu y tế chính xác, Thông tư mới đặt ra yêu cầu khắt khe trong khâu quản lý thông tin đối tượng tiêm chủng. Các dữ liệu bắt buộc phải thu thập bao gồm thông tin cá nhân của người tiêm và thông tin của cha, mẹ hoặc người giám hộ hợp pháp đối với trường hợp người được tiêm chủng là trẻ em, người mất năng lực hành vi dân sự hoặc bị hạn chế năng lực hành vi dân sự. Đồng thời, hệ thống cũng ghi nhận các danh mục thông tin chuyên môn khác theo hướng dẫn từ Cục Phòng bệnh.

Trách nhiệm triển khai được phân cấp cụ thể cho từng đơn vị y tế tại cơ sở. Trong đó, Trạm y tế cấp xã chịu trách nhiệm chủ trì phối hợp với các cơ quan địa phương để điều tra, lập và cập nhật danh sách người thuộc diện tiêm chủng bắt buộc, sau đó gửi thông báo mời tiêm chủng kịp thời. Các cơ sở tiêm chủng, áp dụng cho cả diện bắt buộc lẫn tự nguyện, có nghĩa vụ cấp, điền số theo dõi tiêm chủng cá nhân, thống kê danh sách thực tế và cập nhật dữ liệu đầy đủ lên Hệ thống quản lý thông tin tiêm chủng quốc gia nhằm bảo đảm không trùng lặp đối tượng.

Đối với các đối tượng tiêm chủng thuộc diện quản lý nội bộ của Bộ Công an và Bộ Quốc phòng, quy trình quản lý thông tin sẽ được thực hiện riêng biệt theo hướng dẫn chuyên môn từ cơ quan quản lý y tế trực thuộc hai đơn vị này. Trong trường hợp người dân ngoài lực lượng đến tiêm chủng tại các cơ sở thuộc Bộ Công an hoặc Bộ Quốc phòng, cơ sở đó sẽ áp dụng quy trình tiếp nhận và đồng bộ dữ liệu lên Hệ thống quốc gia tương tự như quy định dành cho đối tượng tiêm chủng tự nguyện thông thường.