Bùng nổ phát hành trái phiếu

Sau giai đoạn trầm lắng trong những tháng đầu năm, thị trường trái phiếu ngân hàng đang chứng kiến sự trở lại mạnh mẽ cả về quy mô phát hành lẫn mức lãi suất chào bán.

Theo số liệu của Hiệp hội Thị trường trái phiếu Việt Nam, trong 5 tháng đầu năm, các ngân hàng đã chào bán hơn 61.000 tỷ đồng trái phiếu. Riêng tháng gần nhất, giá trị phát hành đạt khoảng 33.000 tỷ đồng, chiếm hơn một nửa tổng lượng phát hành từ đầu năm đến nay.

Nhiều ngân hàng liên tục xuất hiện trên thị trường với các đợt huy động quy mô lớn. HDBank thực hiện 4 đợt phát hành, trong khi OCB triển khai 3 đợt để huy động khoảng 3.000 tỷ đồng với mức lãi suất cao nhất lên tới 8,6%/năm.

Đầu tháng này, VPBank cũng phát hành thành công lô trái phiếu trị giá 1.000 tỷ đồng kỳ hạn 3 năm, lãi suất cố định 8,6%/năm, tăng khoảng 1 điểm phần trăm so với cuối năm ngoái.

Ngay cả các ngân hàng thuộc nhóm dẫn đầu thị trường cũng tham gia cuộc đua nâng lãi suất. Vietcombank phát hành một lô trái phiếu với lãi suất cố định 7,9%/năm, cao hơn khoảng 3 điểm phần trăm so với đợt phát hành cuối năm trước. BIDV cũng liên tiếp chào bán các lô trái phiếu có lãi suất trên 8,1%/năm.

Đáng chú ý, VietABank hiện đang dẫn đầu về mức lãi suất khi phát hành thành công lô trái phiếu trị giá 100 tỷ đồng với lợi suất 9%/năm.

Trước đó, theo thống kê lãi suất trái phiếu quý I/2025 chỉ ở mức 5,3 - 7%/năm (tuỳ từng ngân hàng và kỳ hạn). Lãi suất trái phiếu tăng trong bối cảnh lãi suất huy động cũng tăng từ cuối năm 2025 đến nay.

Trao đổi với PV Tiền Phong, TS. Phạm Ngọc Hương Quỳnh - Giảng viên Trường Đại học Kinh tế, Đại học Quốc gia Hà Nội - cho rằng, việc mặt bằng lãi suất trái phiếu ngân hàng tăng lên trên 8,3%/năm là tín hiệu cho thấy hệ thống ngân hàng đang chuyển hướng mạnh sang huy động nguồn vốn trung và dài hạn.

Theo bà Quỳnh, nhu cầu tín dụng trung và dài hạn hiện rất lớn, đặc biệt ở các lĩnh vực như bất động sản, hạ tầng, sản xuất kinh doanh. Trong khi đó, nguồn vốn huy động từ tiền gửi dân cư vẫn chủ yếu là ngắn hạn. Điều này buộc các ngân hàng phải tìm kiếm nguồn vốn có kỳ hạn dài hơn để giảm áp lực chênh lệch kỳ hạn và đáp ứng các yêu cầu an toàn vốn ngày càng chặt chẽ.

Xét về bản chất, trái phiếu ngân hàng không chỉ là công cụ huy động vốn mà còn giúp nhiều tổ chức tín dụng tăng vốn cấp 2, cải thiện hệ số an toàn vốn (CAR). Đổi lại, ngân hàng phải chấp nhận trả mức lãi suất cao hơn tiền gửi thông thường để bù đắp cho rủi ro kỳ hạn và tính thanh khoản thấp hơn của trái phiếu.

Chi phí vốn bước sang giai đoạn mới

Theo TS. Nguyễn Thị Nhàn - Trường Đại học Kinh tế, Đại học Quốc gia Hà Nội, việc mặt bằng lãi suất trái phiếu ngân hàng tăng mạnh mang đến cả cơ hội lẫn thách thức cho nền kinh tế.

Với lợi suất trên 8,3%/năm và mức độ an toàn được đánh giá cao hơn so với nhiều loại trái phiếu doanh nghiệp khác, trái phiếu ngân hàng đang trở thành tài sản hấp dẫn trong bối cảnh nhiều kênh đầu tư còn tiềm ẩn biến động. Đây cũng là nguyên nhân khiến khối lượng phát hành lớn vẫn được thị trường hấp thụ khá nhanh.

Tuy nhiên, mặt trái của xu hướng này là chi phí vốn trung và dài hạn của nền kinh tế đang được định giá ở mức cao hơn trước. Khi ngân hàng phải huy động vốn với lãi suất 8-9%/năm, rất khó để lãi suất cho vay trung và dài hạn quay trở lại vùng thấp như giai đoạn tiền rẻ trước đây.

"Điều này đồng nghĩa các doanh nghiệp, đặc biệt trong lĩnh vực bất động sản, xây dựng và sản xuất sẽ phải thích nghi với môi trường vốn đắt đỏ hơn. Các dự án đầu tư cần được tính toán kỹ lưỡng về hiệu quả tài chính, trong khi doanh nghiệp cũng phải tăng cường vốn chủ sở hữu và giảm sự phụ thuộc vào đòn bẩy nợ vay", bà Nhàn nói.

"Sự gia tăng mạnh của lãi suất trái phiếu ngân hàng vì thế không chỉ là câu chuyện huy động vốn của riêng các nhà băng. Đây còn là tín hiệu cho thấy nền kinh tế đang bước vào giai đoạn tái cân bằng mới, nơi nguồn vốn trung và dài hạn được định giá đúng hơn theo rủi ro và nhu cầu thị trường", bà Nhàn nói.