Tàn dư siêu tân tinh Veliki làm kinh ngạc các nhà thiên văn

Một nhóm các nhà thiên văn học quốc tế gần đây đã phát hiện ra một tàn dư siêu tân tinh (SNR) chưa từng được biết đến trước đây trong Đám mây Magellan Lớn và đặt tên cho nó là "Veliki" - có nghĩa là "khổng lồ" trong tiếng Serbia. Vật thể này được định danh là SNR J0450.4−7050, xuất hiện như những vệt khí mờ nhạt, nhưng thực chất là một tàn dư ngoạn mục của một vụ nổ siêu tân tinh. Kích thước khổng lồ và cấu trúc độc đáo của nó đã làm kinh ngạc cộng đồng thiên văn học.

Theo một báo cáo trên Science News Today, một nhóm nghiên cứu do nhà thiên văn học Zachary J. Smeaton đến từ Đại học Tây Sydney ở Úc dẫn đầu đã phát hiện ra, thông qua các quan sát bằng nhiều kính viễn vọng vô tuyến, bao gồm MeerKAT ở Nam Phi và ASKAP ở Úc, rằng kích thước thực của Veliki lớn hơn nhiều so với ước tính trước đây, với đường kính 489 x 264 năm ánh sáng. Nếu hệ mặt trời được đặt bên trong tàn dư siêu tân tinh này, nó sẽ trông vô cùng nhỏ bé, giống như một hạt bụi vũ trụ.

Veliki, có tuổi đời khoảng 45.000 năm, là một lớp vỏ khí còn sót lại sau khi một siêu tân tinh phát nổ. Cấu trúc phức tạp của nó giống như một mạng nhện vũ trụ. Nhóm nghiên cứu chỉ ra rằng, nó thể hiện cấu trúc dạng sợi hai lớp hiếm gặp, kèm theo sự phát xạ hydro alpha mạnh mẽ, cho thấy các cú sốc bức xạ mạnh vẫn đang hoạt động bên trong nó, đồng thời nó cũng cho thấy mức độ tiến hóa cao hơn nhiều so với những gì nhận định trước đây.

Điều đáng ngạc nhiên hơn nữa là Veliki thể hiện độ sáng sóng vô tuyến cao bất thường và chỉ số quang phổ khắc nghiệt hơn so với các tàn dư siêu tân tinh tương tự.

Các nhà thiên văn học coi Veliki là một "phòng thí nghiệm vũ trụ" để nghiên cứu môi trường giữa các vì sao, từ trường và cơ chế tiến hóa của siêu tân tinh. Các quan sát tiếp theo sẽ được thực hiện về khí xung quanh và sự phân bố từ trường của nó, thậm chí để xác định loại sao chủ nào đã gây ra vụ nổ siêu tân tinh này—đó có thể là một sao khổng lồ xanh hoặc một hệ sao đôi lùn trắng.