Sức hút đặc biệt của Xây lắp Thiên Anh và những dấu hỏi về năng lực thi công [Kỳ 2]

Theo tài liệu thu thập của PV Báo Tri thức và Cuộc sống, bên cạnh việc trúng thầu liên tiếp với tỷ lệ tiết kiệm ngân sách thấp (chỉ khoảng 2,1%), Công ty TNHH Xây lắp Thiên Anh còn khiến dư luận không khỏi băn khoăn khi quan sát lịch trình thực hiện các dự án của doanh nghiệp này. Việc một nhà thầu liên tục được giao triển khai hàng loạt gói thầu xây lắp hạ tầng công trong cùng một khung thời gian trên những địa bàn khác nhau đang bộc lộ những dấu hiệu cần làm rõ về khâu thẩm định năng lực và hậu kiểm hồ sơ của các chủ đầu tư.

"Phân thân" trên nhiều công trường cùng một thời điểm

Đi sâu vào các quyết định phê duyệt kết quả lựa chọn nhà thầu được ban hành vào trung tuần tháng 5/2026, phóng viên không khỏi ngỡ ngàng trước tần suất nhận thầu dày đặc của Công ty TNHH Xây lắp Thiên Anh. Cụ thể, vào ngày 20/05/2026, Văn phòng HĐND và UBND xã Tân Minh đã ký Quyết định chỉ định doanh nghiệp này thực hiện Gói thầu số 04: Xây lắp toàn bộ công trình Sửa chữa, nâng cấp phòng họp Ban Thường vụ, khu nhà làm việc các cơ quan tham mưu, giúp việc và khuôn viên sân vườn Đảng ủy xã Tân Minh, với giá gói thầu là 1.654.067.889 đồng, thời gian thực hiện hợp đồng quy định rõ là 90 ngày.

Cũng trong ngày 20/05/2026, tại một văn bản khác, Văn phòng HĐND và UBND xã Tân Minh tiếp tục lựa chọn Xây lắp Thiên Anh làm đơn vị thi công Gói thầu số 04: Xây lắp toàn bộ công trình Sửa chữa cổng, tường rào, phòng làm việc khuôn viên UBND xã Tân Minh, giá trị gói thầu là 1.454.061.606 đồng, thời gian thực hiện cũng là 90 ngày.

Chưa dừng lại ở đó, sự nhạy bén của nhà thầu này còn vươn sang địa bàn lân cận. Chỉ một ngày sau, tức ngày 21/05/2026, Văn phòng HĐND và UBND xã Tân Lập đã ban hành Quyết định phê duyệt kết quả chỉ định thầu cho Công ty TNHH Xây lắp Thiên Anh tại Gói thầu số 04: Xây lắp toàn bộ công trình thuộc dự án Nâng cấp và sửa chữa Nhà văn hóa xã (tại thôn Tân Hưng) với giá trúng thầu là 1.647.547.757 đồng. Thời gian thực hiện hợp đồng đối với dự án này tiếp tục là 90 ngày.

Như vậy, tính toán một cách cơ học, chỉ trong vòng chưa đầy 48 giờ, Công ty TNHH Xây lắp Thiên Anh đã gánh vác một khối lượng công việc xây lắp khổng lồ với tổng giá trị hơn 4,7 tỷ đồng. Điều đáng nói là cả 3 gói thầu này đều có thời gian thi công trùng khít nhau (90 ngày, kể cả ngày nghỉ và ngày lễ) và diễn ra đồng thời từ cuối tháng 5/2026 đến tháng 8/2026 trên hai địa bàn xã khác nhau. Câu hỏi đặt ra là một doanh nghiệp có trụ sở tại Thôn 6, xã Hàm Tân làm cách nào để bố trí đủ nhân sự chủ chốt, kỹ sư giám sát và trang thiết bị kỹ thuật nhằm bảo đảm chất lượng cho cả 3 công trình cùng lúc?

Rào cản pháp lý và dấu hỏi về tính thực chất của hồ sơ đề xuất

Hoạt động xây lắp công nghiệp và dân dụng đòi hỏi khắt khe về kỹ thuật và quy trình giám sát nhằm phòng, chống lãng phí và bảo đảm an toàn. Khung pháp lý hiện hành, cụ thể là Nghị định 214/2025/NĐ-CP, đã thiết lập những rào cản kỹ thuật rất nghiêm ngặt để triệt tiêu tình trạng nhà thầu "tay không bắt giặc" hoặc dùng một bộ hồ sơ nhân sự, thiết bị để đi ứng thầu vô tội vạ. Pháp luật quy định rõ, nhân sự chủ chốt (chỉ huy trưởng công trường, cán bộ kỹ thuật) và các thiết bị thi công chủ yếu (máy xúc, máy ủi, hệ thống cốp pha...) được kê khai trong hồ sơ đề xuất phải là duy nhất, không được trùng lặp với các gói thầu khác đang trong quá trình thực hiện tại cùng một thời điểm.

Phân tích sâu về vấn đề này dưới góc độ chuyên môn, chuyên gia đấu thầu Nguyễn Quốc Vũ khẳng định: "Theo quy định tại Nghị định 214/2025/NĐ-CP, yêu cầu về năng lực nhân sự và thiết bị bắt buộc phải nằm ở tiêu chuẩn năng lực, kinh nghiệm chứ không được cài cắm vào tiêu chuẩn kỹ thuật nhằm bảo đảm tính công bằng. Khi một nhà thầu thực hiện đồng thời nhiều gói thầu xây lắp gối đầu nhau, hệ thống webform trên Hệ thống mạng đấu thầu quốc gia sẽ tự động lưu vết dữ liệu. Nếu nhà thầu cố tình kê khai trùng lặp một nhân sự cho nhiều công trường đang thi công song song thì đó là hành vi vi phạm kỷ luật thông tin nghiêm trọng. Trong trường hợp này, trách nhiệm hậu kiểm của Tổ chuyên gia và chủ đầu tư tại xã Tân Minh cũng như xã Tân Lập cần phải được xem xét một cách nghiêm túc xem quy trình đàm phán, thương thảo đã diễn ra thực chất hay chưa."

Dư luận hoàn toàn có quyền nghi ngại về việc liệu có hay không tình trạng nhà thầu bưng bít thông tin năng lực hoặc chủ đầu tư "nhắm mắt làm ngơ" cho các hồ sơ đề xuất chưa bảo đảm các điều kiện thực tế về nguồn lực huy động? Nếu trên thực tế, công trường vắng bóng kỹ sư trưởng hoặc thiết bị thi công phải san sẻ, điều phối qua lại giữa các dự án, hậu quả nhãn tiền sẽ là tiến độ bị trì trệ và chất lượng công trình hạ tầng công bị thụt lùi nghiêm trọng. Đây là biểu hiện đi ngược lại hoàn toàn với tinh thần của Chỉ thị số 12/CT-TTg ngày 03/4/2026 của Thủ tướng Chính phủ về việc nâng cao hiệu quả, trách nhiệm và kỷ cương trong công tác đấu thầu đầu tư công.

Báo Tri thức và Cuộc sống sẽ tiếp tục thông tin./.

[Kỳ 3:] Siết chặt kỷ cương giám sát trong mô hình hành chính hai cấp