Robot hình người khát pin, giấc mơ AI còn xa thực tế

Robot hình người đang bùng nổ nhờ AI nhưng thời lượng pin yếu, chi phí vận hành cao và giới hạn vật lý có thể khiến ngành này chậm thêm cả thập kỷ.

Robot hình người đang được xem là “mảnh ghép cuối” để đưa trí tuệ nhân tạo bước ra thế giới thực, nhưng phía sau những video demo ấn tượng của Tesla hay Boston Dynamics là một vấn đề nghiêm trọng hơn nhiều khi pin đang trở thành rào cản lớn nhất ngăn ngành công nghiệp nghìn tỷ USD này tiến tới thương mại hóa quy mô lớn.

Trong khi giới công nghệ liên tục nói về khả năng vận động, thao tác linh hoạt hay trí tuệ nhân tạo tổng quát AGI, thời lượng pin của robot hình người lại gần như bị bỏ quên dù đây mới là yếu tố quyết định liệu một cỗ máy có thể làm việc như con người hay không trong môi trường thực tế.

Các robot tiên tiến hiện nay như Optimus hay Figure F.03 chỉ mang được bộ pin khoảng 2,3 kWh vì nếu tăng thêm trọng lượng pin, cơ thể robot sẽ mất cân bằng, tiêu hao năng lượng lớn hơn và khó duy trì khả năng vận động ổn định trong thời gian dài.

Khác với con người vốn được tiến hóa hàng trăm triệu năm để tối ưu chuyển động sinh học, robot hai chân phải dùng động cơ liên tục để giữ thăng bằng, chống lại trọng lực và duy trì từng bước đi, khiến mức tiêu thụ điện năng cao hơn rất nhiều so với tưởng tượng của phần lớn mọi người.

Trong môi trường kho vận hoặc dây chuyền công nghiệp, robot không chỉ đi bộ mà còn phải nâng vật nặng, xoay người, xử lý va chạm và phản ứng theo thời gian thực, tạo ra các đỉnh tải công suất lên tới 2.500-3.000W, mức cực kỳ khắc nghiệt đối với pin lithium thương mại hiện nay.

Điều đáng lo là các con số thời lượng pin được công bố thường chỉ mang tính lý tưởng khi hoạt động tải nhẹ, còn trong thực tế nhiều robot phải quay về sạc chỉ sau khoảng 30 phút đến vài giờ vận hành để duy trì lượng pin an toàn, kéo theo chi phí vận hành và thời gian dừng hoạt động tăng mạnh.

Không chỉ bài toán thời lượng pin, tuổi thọ chu kỳ sạc cũng là “ác mộng” mới của ngành robot khi một cỗ máy làm việc hai ca mỗi ngày có thể tiêu hao tới hàng trăm chu kỳ pin chỉ sau một năm, khiến doanh nghiệp phải liên tục thay pin, hiệu chuẩn và chấp nhận hàng nghìn giờ gián đoạn sản xuất mỗi năm.

Dù nhiều công ty đang thử nghiệm robot tự thay pin, tích hợp pin vào khung cơ thể hoặc chờ đợi bước đột phá từ pin thể rắn của Toyota hay BYD, giới chuyên gia vẫn cho rằng để robot hình người thực sự làm việc trọn vẹn một ca 8 giờ như con người, ngành công nghiệp này có thể cần thêm gần một thập kỷ nữa để vượt qua giới hạn vật lý của công nghệ pin hiện tại.