"Quái vật bụi" trên sao Hỏa khiến các nhà khoa học kinh ngạc

Lốc xoáy bụi trên sao Hỏa thường xuyên xuất hiện, giống như những cơn lốc xoáy nhỏ trên Trái Đất - ngắn ngủi nhưng cực kỳ mạnh mẽ. Những cơn lốc xoáy này được tạo ra bởi sự thay đổi áp suất do sự nóng lên của bề mặt, tạo thành các cột thẳng đứng hút không khí xung quanh, tạo ra các xoáy mang theo một lượng lớn bụi trên bề mặt sao Hỏa.

Mặc dù bầu khí quyển của sao Hỏa mỏng hơn Trái Đất hơn 100 lần, nhưng trọng lực thấp hơn cho phép những lốc xoáy bụi này phát triển lớn hơn nhiều so với trên Trái Đất. Giờ đây, các nhà khoa học đã phát hiện ra rằng tốc độ gió mà chúng tạo ra thậm chí còn nhanh hơn so với nghiên cứu trước đây và chúng được gọi là "quái vật bụi".

Dưới sự dẫn dắt của TS Valentin Bükel thuộc Trung tâm Không gian và Khả năng sinh sống tại Đại học Bern, Thụy Sĩ, và hợp tác với các nhóm quốc tế bao gồm Trung tâm Hàng không Vũ trụ Đức (DLR), một kỹ thuật học máy sâu đã được sử dụng để xác định "quái vật bụi" từ hơn 50.000 hình ảnh vệ tinh được chụp bởi các tàu quỹ đạo Mars Express và ExoMars TGO của Cơ quan Vũ trụ Châu Âu (ESA). Sau đó, họ đã chọn 300 hình ảnh lập thể của 'quái vật bụi", tạo ra một chuỗi thời gian và tính toán chính xác tốc độ di chuyển của nó.

Kết quả thật đáng kinh ngạc, tốc độ gió do những "quái vật bụi" này tạo ra đạt tối đa tới 160 km/giờ, vượt xa quan niệm trước đây cho rằng tốc độ lốc xoáy bụi trên sao Hỏa thường không vượt quá 50 km/giờ, với tốc độ tối đa chỉ lên tối khoảng 100 km/giờ. "Quái vật bụi" này không chỉ là nguyên nhân chính gây ra lượng bụi lớn bị khuấy động trên bề mặt sao Hỏa, mà còn ảnh hưởng đáng kể đến khí hậu và sự thay đổi thời tiết trên hành tinh này.

TS Bickel cho biết, nghiên cứu này cho phép các nhà khoa học hiểu sâu hơn về động lực khí quyển của sao Hỏa, giúp làm sáng tỏ cơ chế hình thành các đặc điểm bề mặt sao Hỏa như cồn cát và dải dốc, đồng thời mô phỏng chính xác sự thay đổi khí hậu theo mùa trên sao Hỏa. Nó cũng rất quan trọng đối với các sứ mệnh đưa người lên sao Hỏa trong tương lai, vì dữ liệu khí tượng này có thể giúp các kỹ sư đánh giá rủi ro thiết bị, điều chỉnh thiết kế và làm cho việc khám phá sao Hỏa an toàn hơn.