Thông tin từ Bệnh viện E cho biết, cậu bé 13 tuổi, ở Thanh Hóa, vừa được các bác sĩ Khoa Phẫu thuật tim trẻ em, Trung tâm Tim mạch, Bệnh viện E phẫu thuật điều trị lõm ngực bẩm sinh thành công bằng phương pháp Nuss - kỹ thuật xâm lấn tối thiểu hiện đại.

Bác sĩ thăm khám cho bệnh nhân. Ảnh Bệnh viện E

Suốt nhiều năm, cậu bé vẫn lớn lên như bao đứa trẻ khác, với phần ngực lõm dần theo thời gian nhưng vì con vẫn ăn uống, học tập bình thường nên gia đình không quá để ý. Chỉ đến khi bước vào tuổi dậy thì, trẻ thường xuyên mệt mỏi, người gầy yếu, xanh xao và khó thở sau mỗi buổi học… gia đình mới nhận ra dị tật tưởng như chỉ ảnh hưởng đến ngoại hình ấy đang âm thầm tác động đến chính sức khỏe của con. May mắn được điều trị kịp thời, bệnh nhi đã được các bác sĩ Khoa Phẫu thuật tim trẻ em, Trung tâm tim mạch, Bệnh viện E phẫu thuật thành công bằng phương pháp Nuss - kỹ thuật xâm lấn tối thiểu hiện đại đang được áp dụng trong điều trị lõm ngực bẩm sinh ở trẻ.

Nhiều năm sống chung với dị tật vì nghĩ chỉ là "ngực hơi lõm"

Theo lời kể của chị N.T.N (mẹ của bệnh nhi), em là con thứ ba trong gia đình, quá trình mang thai không phát hiện bất thường, sau sinh, trẻ phát triển thể chất và vận động bình thường. Ngay từ khi còn nhỏ, gia đình đã nhận thấy phần ngực của con hơi lõm xuống so với những đứa trẻ cùng trang lứa. Tuy nhiên, vì cháu vẫn ăn ngủ tốt, không mắc bệnh lý gì đặc biệt nên mọi người đều nghĩ đó chỉ là đặc điểm cơ thể và để lớn là tự hết nên không đưa cháu đi khám hay điều trị chuyên khoa. Đến khoảng năm 9 tuổi, phần lõm ở lồng ngực xuất hiện ngày càng rõ hơn nhưng gia đình vẫn chủ quan tiếp tục theo dõi.

Phải đến năm 2025, khi bước vào tuổi dậy thì, trẻ bắt đầu xuất hiện những dấu hiệu bất thường: người gầy yếu, thường xuyên đau tức vùng ngực, sau mỗi buổi học thường xuyên than mệt, có hôm vừa về đến nhà đã nằm nghỉ vì cảm giác hụt hơi, việc chạy nhảy hay tham gia các hoạt động thể chất cũng khiến cháu nhanh xuống sức hơn so với các bạn cùng trang lứa. Đến lúc này, gia đình mới đưa cháu đi khám và được phát hiện mắc dị tật lõm ngực và khuyến cáo nên điều trị sớm do phần lõm có dấu hiệu lõm sâu, nặng gây ảnh hưởng rất lớn đến chức năng tim, phổi của trẻ.

Ca bệnh khó vì lõm ngực nặng và lệch tâm

ThS.BS Nguyễn Bá Phong - Khoa Phẫu thuật tim trẻ em, Trung tâm tim mạch, Bệnh viện E cho biết, trường hợp của bệnh nhi này thuộc nhóm tương đối phức tạp. Ngay khi tiếp nhận, bằng quan sát lâm sàng, các bác sĩ có thể thấy lồng ngực của trẻ lõm rất sâu, đặc biệt, đây không phải dạng lõm ngực đối xứng thường gặp mà là lõm ngực lệch tâm, phần lõm lệch hẳn sang một bên lồng ngực. Với những trường hợp lõm ngực có dạng lõm ở chính giữa lồng ngực, việc tạo hình thành ngực sẽ nhanh và thuận lợi hơn. Tuy nhiên, ở bệnh nhi này, dị tật vừa lõm sâu, vừa lệch tâm khiến quá trình phẫu thuật trở nên khó khăn hơn, đòi hỏi phẫu thuật viên phải có nhiều kinh nghiệm cần đánh giá kỹ lưỡng, tính toán chính xác phương án can thiệp để vừa phục hồi hình thái lồng ngực, vừa đảm bảo chức năng tim, phổi và mang lại hiệu quả thẩm mỹ tối ưu cho người bệnh.

Hơn nữa, khi trẻ được đưa đến viện khi đã bước vào tuổi dậy thì, đây là giai đoạn hệ thống xương và sụn thành ngực đã phát triển cứng hơn so với trẻ nhỏ, khiến việc can thiệp trở nên phức tạp hơn và quá trình hồi phục cũng cần được theo dõi sát hơn. "Đây cũng là thực tế chúng tôi gặp khá nhiều. Gia đình biết con có ngực lõm nhưng không biết đó là bệnh gì, không biết nên khám ở chuyên khoa nào nên bỏ lỡ thời điểm điều trị thuận lợi." BS Phong chia sẻ thêm

BS Phong giải thích, lõm ngực không đơn thuần là một khiếm khuyết về hình thể mà là dị tật bẩm sinh của thành ngực do sự phát triển bất thường của các sụn sườn, kéo xương ức lõm vào trong. Khi trẻ lớn lên, mức độ biến dạng có thể tiến triển nặng hơn, gây chèn ép tim và phổi, làm giảm thể tích lồng ngực và ảnh hưởng đến chức năng hô hấp, tình trạng chèn ép kéo dài còn có nguy cơ ảnh hưởng đến chức năng tim mạch. Trẻ có thể xuất hiện các biểu hiện như nhanh mệt khi vận động, khó thở, đau tức ngực hoặc giảm khả năng gắng sức… Bên cạnh những tác động về sức khỏe, dị tật này còn để lại nhiều hệ lụy về tâm lý như: mặc cảm, tự ti vì ngoại hình khác biệt, ngại hoặc không thể tham gia các hoạt động tập thể hoặc các môn thể thao như chạy, bơi lội… ảnh hưởng đến sự tự tin, giao tiếp xã hội và quá trình phát triển tâm sinh lý của trẻ nếu không được quan tâm, hỗ trợ kịp thời.

Phẫu thuật Nuss – phương pháp phẫu thuật ít xâm lấn trong điều trị lõm ngực ở trẻ

Sau khi hội chẩn và đánh giá toàn diện tình trạng bệnh, các phẫu thuật viên đã quyết định lựa chọn phương án phẫu thuật nội soi - phương pháp Nuss định hình lồng ngực cho bệnh nhi. Đây là kỹ thuật điều trị lõm ngực ít xâm lấn đang được áp dụng rộng rãi tại nhiều trung tâm phẫu thuật tim mạch, lồng ngực, đặc biệt phù hợp với trẻ em và thanh thiếu niên trong giai đoạn phát triển.

Khác với các phương pháp mổ mở truyền thống phải cắt bỏ một phần sụn sườn hoặc can thiệp rộng vào thành ngực, kỹ thuật Nuss chỉ cần tạo hai đường rạch nhỏ ở hai bên lồng ngực. Dưới sự hỗ trợ của hệ thống nội soi, các bác sĩ đưa thanh nâng chuyên dụng vào phía sau xương ức, sau đó điều chỉnh để nâng phần lồng ngực bị lõm trở về vị trí sinh lý. Thanh nâng sẽ được cố định trong lồng ngực trong một khoảng thời gian nhất định nhằm duy trì hình dạng thành ngực ổn định trước khi được rút ra theo chỉ định.

Điều trị lõm ngực bẩm sinh thành công bằng phương pháp Nuss, ít xâm lấn. Ảnh Bệnh viện E

Theo BS Phong, ưu điểm nổi bật của phương pháp này là hạn chế tối đa tổn thương thành ngực do không phải cắt xương hay sụn sườn, giảm mất máu trong mổ, ít đau sau phẫu thuật, tính thẩm mỹ cao và thời gian hồi phục nhanh hơn. Đặc biệt, phương pháp giúp cải thiện đáng kể hình thái lồng ngực, đồng thời giảm tình trạng chèn ép tim, phổi, góp phần nâng cao chức năng hô hấp, khả năng vận động và chất lượng cuộc sống cho người bệnh. Với những trường hợp lõm ngực mức độ nặng hoặc biến dạng phức tạp như bệnh nhi này, việc áp dụng các kỹ thuật phẫu thuật hiện đại không chỉ giúp khắc phục dị tật về mặt hình thể mà còn mang ý nghĩa quan trọng trong việc phục hồi chức năng của các cơ quan trong lồng ngực, tạo điều kiện để trẻ phát triển toàn diện cả về thể chất lẫn tinh thần.

Đừng bỏ lỡ "thời điểm vàng" điều trị trong mùa hè

Các bác sĩ cho biết, mùa hè được xem là thời điểm thuận lợi để điều trị các bệnh lý cần phẫu thuật theo kế hoạch ở trẻ em, trong đó có dị tật lõm ngực bẩm sinh. Đây là giai đoạn trẻ được nghỉ học dài ngày, tạo điều kiện thuận lợi để thực hiện phẫu thuật, theo dõi sau mổ và phục hồi chức năng mà không ảnh hưởng đến việc học tập.

Đối với phẫu thuật điều trị lõm ngực, người bệnh cần có thời gian nghỉ ngơi, thích nghi với thanh nâng và tái khám định kỳ theo hướng dẫn của bác sĩ. Vì vậy, việc can thiệp trong dịp hè giúp trẻ có thêm thời gian hồi phục cả về thể chất lẫn tâm lý trước khi bước vào năm học mới. Gia đình cũng có điều kiện đồng hành, chăm sóc và theo dõi sát quá trình phục hồi của trẻ, góp phần nâng cao hiệu quả điều trị.

BS Phong khuyến cáo, khi phát hiện trẻ có vùng ngực lõm bất thường, phụ huynh không nên chủ quan hoặc cho rằng đó chỉ là vấn đề thẩm mỹ, đặc biệt nếu trẻ xuất hiện các dấu hiệu như nhanh mệt khi vận động, khó thở, đau tức ngực hoặc giảm khả năng gắng sức… cần đưa trẻ đến các cơ sở y tế uy tín có chuyên khoa phẫu thuật tim mạch - lồng ngực để được thăm khám và đánh giá toàn diện. Việc phát hiện sớm và điều trị đúng thời điểm không chỉ giúp trẻ có một lồng ngực cân đối hơn mà quan trọng hơn còn bảo vệ chức năng tim, phổi, nâng cao chất lượng cuộc sống và giúp trẻ tự tin hơn trong quá trình trưởng thành.

Chuông có nhiều kích cỡ khác nhau, phù hợp với kích thước diện lõm. Ảnh Bệnh viện Nhi TW