Sáng 1/7, tại Hà Nội, dưới sự chỉ đạo, hướng dẫn của Ban Thường trực Ủy ban Trung ương MTTQ Việt Nam, Hội Kiến trúc sư Việt Nam phối hợp cùng Ban Công tác xã hội - Cơ quan Ủy ban Trung ương MTTQ Việt Nam và các cơ quan liên quan tổ chức Lễ phát động Cuộc thi "Thiết kế công trình và giải pháp thích ứng, phòng, chống thiên tai tại Việt Nam".

Đây là một hoạt động thiết thực nhằm cụ thể hóa các chủ trương của Đảng và Nhà nước về đổi mới tư duy, chủ động phòng ngừa và nâng cao năng lực chống chịu của cộng đồng trước bối cảnh biến đổi khí hậu ngày càng cực đoan.

Dự lễ phát động có lãnh đạo cơ quan Uỷ ban Trung ương MTTQ Việt Nam, đại diện các Bộ, ngành, các tổ chức chính trị- xã hội và các tổ chức thành viên, Hội Kiến trúc sư Việt Nam, các cơ quan, tổ chức, doanh nghiệp, chuyên gia, nhà khoa học, kiến trúc sư, kỹ sư, giảng viên, sinh viên…

Cuộc thi được tổ chức hướng đến mục đích ý nghĩa chủ động thích ứng với thiên tai – yêu cầu cấp thiết trong giai đoạn phát triển mới. Đồng thời, khẳng định vai trò của Mặt trận Tổ quốc Việt Nam trong huy động sức mạnh toàn xã hội. Cuộc thi là một hoạt động thiết thực nhằm cụ thể hóa chủ trương của Đảng, Nhà nước; tạo diễn đàn để kết nối trí tuệ, khơi dậy tinh thần đổi mới sáng tạo và trách nhiệm xã hội của đội ngũ chuyên gia và các tầng lớp Nhân dân đối với sự nghiệp phòng, chống thiên tai.

Đây không chỉ là một sân chơi sáng tạo nghề nghiệp mà còn là diễn đàn kết nối đội ngũ trí thức, các nhà khoa học, chuyên gia, doanh nghiệp và cộng đồng trong việc nghiên cứu, đề xuất những giải pháp thiết thực nhằm giảm thiểu rủi ro thiên tai, bảo vệ cuộc sống của Nhân dân và góp phần phát triển bền vững đất nước.

Phát biểu tại lễ phát động cuộc thi, ông Cao Xuân Thạo, Phó Chủ tịch Ủy ban Trung ương MTTQ Việt Nam nhấn mạnh, cuộc thi "Thiết kế công trình và giải pháp thích ứng, phòng, chống thiên tai tại Việt Nam" là một trong những hoạt động rất có ý nghĩa hướng về chăm lo cho và hỗ trợ cộng đồng.

Theo Phó Chủ tịch Ủy ban Trung ương MTTQ Việt Nam Cao Xuân Thạo, những năm qua, cùng với Đảng, Nhà nước, Mặt trận Tổ quốc Việt Nam luôn đồng hành với Nhân dân trong công tác phòng ngừa, ứng phó và khắc phục hậu quả thiên tai. Mỗi khi bão lũ xảy ra, tinh thần "tương thân tương ái", "lá lành đùm lá rách" của dân tộc ta lại được khơi dậy mạnh mẽ. Mặt trận với vai trò là trung tâm của khối đại đoàn kết toàn dân tộc, luôn là địa chỉ tin cậy để các cơ quan, tổ chức, doanh nghiệp, các nhà hảo tâm, đồng bào ta ở nước ngoài và bạn bè quốc tế gửi gắm tình cảm, trách nhiệm đối với đồng bào vùng bị thiên tai.

Những kết quả đạt được trong công tác hỗ trợ đồng bào bị thiệt hại do cơn bão số 3 (Yagi) năm 2024, các cơn bão, mưa lũ năm 2025 và việc Mặt trận phối hợp cùng Chính phủ triển khai Chiến dịch Quang Trung, chương trình xóa nhà tạm, nhà dột nát năm 2025 đã tiếp tục khẳng định sức mạnh của khối đại đoàn kết toàn dân tộc khi được tập hợp, phát huy đúng hướng. Hàng triệu tấm lòng đã hướng về đồng bào vùng thiên tai; hàng nghìn cơ quan, tổ chức, doanh nghiệp và cá nhân đã chung tay đóng góp; hàng nghìn tỷ đồng cùng nhiều nguồn lực vật chất đã được hệ thống Mặt trận các cấp tiếp nhận, phân bổ kịp thời, công khai, minh bạch, góp phần giúp Nhân dân sớm ổn định cuộc sống, khôi phục sản xuất và tái thiết sau thiên tai.

Tuy nhiên, điều mong muốn hơn cả là những mất mát về người và tài sản không xảy ra; những công trình dân sinh hay những căn nhà của người dân không bị đổ sập, nước lũ cuốn trôi. Muốn vậy, cần phải tuyên truyền, vận động cho toàn dân, chuyển mạnh từ tư duy "khắc phục hậu quả" sang "chủ động phòng ngừa, thích ứng và giảm nhẹ rủi ro thiên tai". Cùng với việc huy động nguồn lực sau thiên tai, cần huy động nguồn lực, sáng kiến, trí tuệ của toàn xã hội ngay từ trước khi thiên tai xảy ra.

Phó Chủ tịch Ủy ban Trung ương MTTQ Việt Nam Cao Xuân Thạo cho biết, kết luận số 213-KL/TW của Ban Bí thư về tiếp tục thực hiện Chỉ thị số 42-CT/TW đã yêu cầu phát huy vai trò của cả hệ thống chính trị; huy động các nguồn lực xã hội nhằm nâng cao năng lực phòng ngừa, ứng phó và khắc phục hậu quả thiên tai. Tiếp đó, Chỉ thị số 23/CT-TTg ngày 25/5/2026 của Thủ tướng Chính phủ tiếp tục nhấn mạnh yêu cầu bảo vệ tính mạng của Nhân dân là trên hết, trước hết; chủ động rà soát, đầu tư các công trình hạ tầng thiết yếu; nâng cao năng lực chống chịu của nhà ở, trường học, cơ sở y tế, các công trình công cộng và khu dân cư trước những diễn biến ngày càng cực đoan của thiên tai.

Những chủ trương đó cho thấy một định hướng rất rõ: phòng, chống thiên tai không chỉ là nhiệm vụ của các cơ quan quản lý nhà nước, mà là trách nhiệm của toàn xã hội; không chỉ cần nguồn lực tài chính mà còn cần nguồn lực tri thức; không chỉ cần sự vào cuộc khi thiên tai xảy ra mà cần sự chuẩn bị ngay từ hôm nay.

Xuất phát từ những yêu cầu của thực tiễn và chủ trương của Đảng, Nhà nước, Ban Thường trực Ủy ban Trung ương Mặt trận Tổ quốc Việt Nam thống nhất chủ trương tổ chức Cuộc thi "Thiết kế công trình và giải pháp thích ứng, phòng, chống thiên tai tại Việt Nam". Đây không chỉ là một cuộc thi thiết kế mang tính kỹ thuật và mỹ thuật thông thường, đây là một hoạt động đầy tính nhân văn, lan tỏa tinh thần vì cộng đồng, kêu gọi, vận động toàn xã hội cùng chung tay, chung sức, xây dựng một cộng đồng phát triển ổn định, bền vững, vì hạnh phúc của nhân dân.

“Điều quan trọng nhất của cuộc thi không chỉ là tìm kiếm những công trình đẹp hay những ý tưởng mới. Điều chúng ta mong muốn hơn cả là tìm kiếm những giải pháp có thể đi vào cuộc sống; những thiết kế phù hợp với điều kiện tự nhiên, kinh tế, văn hóa của từng vùng, từng địa phương; những mô hình có thể được áp dụng rộng rãi để bảo vệ tính mạng, tài sản và sinh kế của Nhân dân trước thiên tai. Một công trình, sản phẩm được thiết kế không chỉ để thích ứng với thiên tai; đó còn phải là một công trình có bản sắc văn hóa; một công trình thân thiện; công trình có tính nghệ thuật; phù hợp với khả năng và điều kiện của người dân; có tính khả thi cao để nhân rộng trong thực tiễn”, ông Cao Xuân Thạo nhấn mạnh.

Để Cuộc thi đạt được mục tiêu đề ra và tạo sức lan tỏa sâu rộng trong xã hội, Phó Chủ tịch Ủy ban Trung ương MTTQ Việt Nam Cao Xuân Thạo đề nghị các bộ, ban, ngành Trung ương, các địa phương và các tổ chức thành viên của Mặt trận Tổ quốc Việt Nam tiếp tục phối hợp chặt chẽ, tạo điều kiện thuận lợi để Cuộc thi được triển khai đồng bộ đến các cơ quan và địa phương, để bất kỳ ai có điều kiện, có khả năng đều có thể tham gia cuộc thi.

Các cơ quan thông tấn, báo chí, các nền tảng truyền thông, các tổ chức xã hội, các trường đại học và viện nghiên cứu tích cực tuyên truyền về mục đích, ý nghĩa của Cuộc thi; lan tỏa những mô hình hay, cách làm sáng tạo, góp phần nâng cao nhận thức cộng đồng về phòng ngừa thiên tai và thích ứng với biến đổi khí hậu.

Cùng với đó, đội ngũ kiến trúc sư, kỹ sư, các nhà khoa học, các chuyên gia, doanh nghiệp, giảng viên, sinh viên và những người yêu kiến trúc trong và ngoài nước sẽ tích cực hưởng ứng Cuộc thi bằng những ý tưởng sáng tạo, những giải pháp giàu tính khoa học, tính khả thi và tính nhân văn; cùng chung tay đóng góp trí tuệ cho sự an toàn của cộng đồng và sự phát triển bền vững của đất nước.

Theo Ban tổ chức, cuộc thi được tổ chức cho hai nhóm đối tượng: Nhóm chuyên nghiệp gồm các kiến trúc sư, kỹ sư xây dựng, kỹ sư thủy lợi, nhà quy hoạch; các tổ chức tư vấn thiết kế, viện nghiên cứu, trường đại học; giảng viên, sinh viên các chuyên ngành kiến trúc, xây dựng, quy hoạch trong và ngoài nước và nhóm không chuyên gồm học sinh, sinh viên các ngành khác; đoàn viên, thanh niên; cộng đồng dân cư; người Việt Nam ở nước ngoài; các tổ chức, cá nhân có ý tưởng sáng tạo về công trình và giải pháp thích ứng với thiên tai. Ban Tổ chức kỳ vọng các phương án dự thi không chỉ dừng lại ở ý tưởng thiết kế mà phải hướng đến khả năng ứng dụng trong thực tiễn.

Các tác phẩm dự thi tập trung vào bốn nhóm nội dung chính gồm:

Thứ nhất, công trình nhà cộng đồng đa năng phòng, chống thiên tai: phục vụ sơ tán dân, bảo quản hàng cứu trợ, tổ chức sinh hoạt cộng đồng, làm nơi điều hành công tác phòng, chống thiên tai hoặc điểm tập kết tài sản của người dân khi xảy ra thiên tai.

Thứ hai, các công trình dân sinh tránh lũ: cầu vượt lũ, tháp tránh lũ, điểm tránh trú tập trung và các công trình phục vụ cộng đồng tại những khu vực thường xuyên bị ngập sâu.

Thứ ba, nhà ở chống chịu thiên tai dành cho hộ gia đình, đáp ứng yêu cầu an toàn, phù hợp điều kiện kinh tế của người dân và thích ứng với từng vùng khí hậu.

Thứ tư, các giải pháp sáng tạo khác, bao gồm vật liệu mới, mô-đun lắp ghép, công trình khẩn cấp, ứng dụng công nghệ, chuyển đổi số và các giải pháp kỹ thuật phục vụ phòng ngừa, ứng phó thiên tai.

Theo Ban tổ chức, một trong những điểm mới và cũng là mục tiêu lâu dài của Cuộc thi là hình thành thư viện các mẫu công trình và giải pháp thích ứng, phòng, chống thiên tai. Cùng với đó, góp phần hình thành nhận thức mới về vai trò của kiến trúc, quy hoạch và khoa học công nghệ trong phòng ngừa thiên tai.

>>> Mời độc giả xem thêm video Ngày hội non sông: