Nhìn lại chặng đường trúng thầu áp đảo của Kiến trúc Xây dựng Home 93 tại một số đơn vị [Kỳ 2]
Tỷ lệ trúng thầu đạt mức cao tại địa bàn hoạt động truyền thống của doanh nghiệp đặt ra những vấn đề mang tính nghiên cứu về việc thu hút rộng rãi các dòng vốn.
Theo tìm hiểu của Báo Tri thức và Cuộc sống, bên cạnh việc ghi nhận tỷ lệ tiết kiệm tài chính ở mức thấp, bản đồ phân tích dữ liệu mạng đấu thầu của Công ty Kiến trúc Xây dựng Home 93 còn bộc lộ một đặc điểm cấu trúc khác, đó là tần suất trúng thầu áp đảo, tập trung mật độ cao vào một số bên mời thầu cố định trên địa bàn Thành phố Đồng Nai. Hiện tượng trúng thầu với tỷ lệ cao tại một số địa bàn truyền thống đặt ra yêu cầu phân tích về mức độ phân tán rủi ro và tính cạnh tranh bình đẳng giữa các nhà thầu địa phương.
Công ty Kiến trúc Xây dựng Home 93 thiết lập quan hệ đấu thầu với tổng cộng 22 bên mời thầu. Tuy nhiên, dòng doanh thu và số lượng gói thầu lại có sự dồn nén rõ rệt. Đứng đầu trong danh sách đơn vị mời thầu truyền thống là Ban Quản lý dự án khu vực Đồng Phú. Cụ thể, Công ty Kiến trúc Xây dựng Home 93 đã tham gia dự thầu tổng cộng khoảng 14 gói thầu do Ban này tổ chức. Kết quả, doanh nghiệp được phê duyệt trúng thầu tới 13 gói và 1 gói thầu bị hủy. Tỷ lệ chiến thắng của doanh nghiệp tại đơn vị này đạt mức rất cao trên tổng số các gói thầu được mở thầu chấm điểm, đem về tổng giá trị trúng thầu đạt khoảng 13,54 tỷ đồng. Tỷ lệ giá trúng thầu so với giá dự toán tại Ban Quản lý dự án khu vực Đồng Phú cũng duy trì ở mức cao là 96,88%.
Một đơn vị khác ghi nhận mối quan hệ đối tác sâu sắc với doanh nghiệp mục tiêu là Công ty Cổ phần Đấu thầu Cửu Long Bình Phước. Tại các dự án do đơn vị này làm bên mời thầu, Công ty Kiến trúc Xây dựng Home 93 đã nộp hồ sơ tham gia 11 gói thầu, được phê duyệt trúng thầu 8 gói và trượt 3 gói, đạt tổng giá trị trúng thầu lên tới khoảng 25,59 tỷ đồng. Tỷ lệ giá trúng thầu so với giá dự toán tại nhóm gói thầu này đạt 94,28%. Tương tự, tại Công ty TNHH Một thành viên Tư vấn Xây dựng Sơn Tây, doanh nghiệp tham gia 8 gói thầu, trúng 6 gói và trượt 2 gói, thu về giá trị trúng thầu khoảng 7,99 tỷ đồng với tỷ lệ giá trúng so với giá dự toán sát nút ở mức 99,51%.
Song song với việc khoanh vùng nhóm bên mời thầu quen thuộc, lịch sử đấu thầu của Công ty Kiến trúc Xây dựng Home 93 với các đối thủ và đối tác liên danh cũng xuất hiện những chu kỳ lặp lại đáng chú ý. Doanh nghiệp từng chạm trán trực tiếp với 87 nhà thầu độc lập trong tổng số 44 gói thầu. Trong đó, đối thủ đối đầu nhiều nhất là Công ty TNHH Một thành viên Tư vấn Xây dựng Thiên Phú với 7 gói thầu chạm mặt, ghi nhận kết quả thắng 4 gói, thua 3 gói. Ở chiều ngược lại, tại phân khúc liên danh, doanh nghiệp đã bắt tay với các nhà thầu trong 24 gói dự thầu. Đơn vị liên danh đồng hành có tần suất cao nhất chính là Công ty TNHH Một thành viên Đầu tư Xây dựng Thành An với 6 gói thầu phối hợp, gặt hái kết quả thắng 5 gói và trượt 1 gói.
Phân tích về khía cạnh pháp lý của hiện tượng tần suất trúng thầu tập trung, Luật sư Nguyễn Thị Hương (Đoàn Luật sư TP HCM) cho biết: "Cơ quan quản lý nhà nước không cấm một nhà thầu trúng nhiều dự án tại một chủ đầu tư nếu họ thực sự có năng lực vượt trội. Tuy nhiên, dưới góc độ giám sát tính minh bạch, một doanh nghiệp liên tiếp độc diễn hoặc đạt tỷ lệ trúng thầu rất cao tại một vài đơn vị cố định, đi kèm tỷ lệ tiết kiệm ngân sách thấp, là dấu hiệu đặc trưng cần đưa vào diện giám sát đặc biệt. Việc này nhằm làm rõ xem có hay không hiện tượng cài cắm tiêu chí kỹ thuật mang tính định hướng, hạn chế nhà thầu, tạo đặc quyền cho nhà thầu quen, vi phạm các hành vi bị nghiêm cấm theo quy định tại Điều 16 Luật Đấu thầu năm 2023."
Báo Tri thức và Cuộc sống tiếp tục thông tin:
[Kỳ 3] Bài toán điều tiết nhân lực của nhà thầu khi thực hiện song song đa dự án
CHẾ TÀI VÀ CÁC HÀNH VI BỊ NGHIÊM CẤM TRONG ĐẤU THẦU
Luật Đấu thầu số 22/2023/QH15 (sửa đổi bởi Luật 90/2025/QH15) quy định rõ ràng các hành vi bị nghiêm cấm nhằm bảo vệ tính cạnh tranh lành mạnh của môi trường đầu tư công.
1. Các hành vi bị cấm điển hình (Điều 16):
- Thông thầu: Hành vi thỏa thuận giữa các bên dự thầu nhằm cố tình rút hồ sơ, dàn xếp để một bên trúng thầu, hoặc thỏa thuận tạo ra các quân xanh, quân đỏ làm sụt giảm tính cạnh tranh thực tế của gói thầu.
- Gian lận: Cố ý cung cấp các thông tin không trung thực, làm sai lệch hồ sơ năng lực, hồ sơ tài chính hoặc hồ sơ nhân sự nhằm tạo lợi thế bất hợp pháp.
- Cản trở: Hành vi cài cắm các điều kiện hạn chế nhà thầu trong hồ sơ mời thầu (E-HSMT) nhằm can thiệp, ngăn cản sự tham gia của các nhà thầu có đủ năng lực trên thị trường rộng lớn.
2. Chế tài xử lý: Tùy theo mức độ vi phạm, cá nhân và tổ chức thực hiện các hành vi bị nghiêm cấm sẽ bị xử lý kỷ luật, xử phạt vi phạm hành chính, cấm tham gia hoạt động đấu thầu từ 1 đến 5 năm trên phạm vi toàn quốc theo quy định tại Nghị định 214/2025/NĐ-CP, hoặc bị truy cứu trách nhiệm hình sự về tội "Vi phạm quy định về đấu thầu gây hậu quả nghiêm trọng" theo Bộ luật Hình sự hiện hành nếu gây thất thoát tài sản nhà nước.
