Theo tài liệu thu thập của PV Báo Tri thức và Cuộc sống, công tác quản lý vốn đầu tư công tại các đơn vị cấp cơ sở trên địa bàn TP Đồng Nai đang có những chuyển biến rõ nét sau khi địa phương này chính thức chuyển đổi sang mô hình hành chính mới.

Cụ thể, từ ngày 30/04/2026, khi thành phố Đồng Nai trở thành thành phố trực thuộc Trung ương và áp dụng triệt để cơ cấu chính quyền địa phương tổ chức theo mô hình hai cấp (gồm cấp tỉnh và cấp xã), quyền hạn cũng như trách nhiệm giải trình của các chủ đầu tư cấp cơ sở đã được nâng cao đáng kể nhằm tối ưu hóa nguồn ngân sách nhà nước.

Một trong những minh chứng điển hình cho việc thực thi công tác đấu thầu và lựa chọn nhà thầu theo mô hình hành chính mới này là gói thầu thi công xây dựng thuộc dự án Nâng cấp, mở rộng BTXM đường Trung tâm nuôi trồng Thủy Sản, ấp Thuận Tân, xã Thuận Lợi.

Dự án hạ tầng giao thông nói trên được triển khai nhằm nâng cao năng lực lưu thông, phục vụ sản xuất thủy sản của người dân ấp Thuận Tân, do Trung tâm Dịch vụ tổng hợp xã Thuận Lợi giữ vai trò chủ đầu tư kiêm đơn vị quyết định các bước tổ chức lựa chọn nhà thầu.

Dữ liệu từ hệ thống hồ sơ pháp lý thể hiện, ngày 26/06/2026, Giám đốc Trung tâm Dịch vụ tổng hợp xã Thuận Lợi là ông Nguyễn Minh Tuấn đã ký liên tiếp hai văn bản quan trọng. Đầu tiên là Quyết định số 149/QĐ-TTDVTH phê duyệt kế hoạch lựa chọn nhà thầu cho dự án này, xác định rõ các điều kiện kỹ thuật và phân bổ nguồn vốn đầu tư.

Ngay sau đó, quá trình thương thảo và thẩm định hồ sơ năng lực rút gọn được thực hiện khẩn trương để tiến tới việc ban hành Quyết định số 152/QĐ-TTDVTH phê duyệt kết quả lựa chọn nhà thầu cho gói thầu xây lắp cốt lõi của dự án.

Thông tin gói thầu cho thấy giá dự toán ban đầu được phê duyệt ở mức 1.357.290.952 đồng. Đơn vị được chỉ định thầu là Công ty TNHH Một thành viên xây dựng Xuân Giang, có mã số doanh nghiệp 3800913195. Sau khi áp dụng hình thức chỉ định thầu rút gọn và hoàn tất biên bản thương thảo hợp đồng chính thức giữa chủ đầu tư và đơn vị trúng thầu vào ngày 26/06/2026, mức giá chỉ định thầu được thống nhất là 1.315.000.000 đồng. Hiệu quả kinh tế sau chỉ định thầu đã tiết kiệm cho ngân sách 42.290.952 đồng, tương đương với 3,12%. Đối với loại hợp đồng trọn gói và thời gian thực hiện kéo dài 120 ngày, biên độ tiết kiệm này phản ánh sự nỗ lực của ban quản lý trong khâu đàm phán tối ưu hóa chi phí đầu tư.

Về mặt công khai thông tin, hệ thống sao y số hóa ghi nhận quyết định phê duyệt kế hoạch lựa chọn nhà thầu được đăng tải vào lúc 08:51:10 ngày 27/06/2026, và kết quả lựa chọn nhà thầu được công bố lúc 17:29:55 cùng ngày. Các dữ liệu thầu này sau đó hiển thị đầy đủ trên hệ thống mạng đấu thầu vào ngày 30/06/2026. Độ trễ kỹ thuật từ 1 đến 3 ngày này hoàn toàn phù hợp với thực tế vận hành công nghệ và tuân thủ thời hạn quy định pháp luật. Đơn vị được lựa chọn thực hiện công trình giao thông cấp IV này là một doanh nghiệp có trụ sở ngay tại địa phương.

Dưới góc nhìn pháp lý chuyên sâu, Luật sư Nguyễn Văn Lập (Đoàn Luật sư TP HCM) nhận định: "Việc chủ đầu tư áp dụng hình thức chỉ định thầu rút gọn đối với một công trình giao thông quy mô dưới 5 tỷ đồng ở cấp xã là hoàn toàn phù hợp với phân cấp thẩm quyền của chính quyền địa phương hai cấp hiện nay. Tuy nhiên, điểm cốt lõi cần lưu ý là quy trình này phải tuân thủ nghiêm ngặt Khoản 2 Điều 43 Luật Đấu thầu số 22/2023/QH15 (đã được sửa đổi bởi Luật số 90/2025/QH15) quy định về quy trình chỉ định thầu. Theo đó, dù thủ tục được rút gọn để đảm bảo tiến độ, hai bên vẫn bắt buộc phải thiết lập biên bản thương thảo hợp đồng nhằm chứng minh tính hiệu quả kinh tế và trách nhiệm giải trình của người đứng đầu trước cơ quan thanh tra vốn đầu tư công".

Luật sư Nguyễn Văn Lập phân tích thêm, sự xuất hiện của Chỉ thị số 12/CT-TTg ngày 03/04/2026 của Thủ tướng Chính phủ và Công văn số 5557/BTC-QLĐT ngày 05/05/2026 của Bộ Tài chính đã đặt ra những yêu cầu rất khắt khe đối với việc phê duyệt các gói thầu chỉ định thầu. Các văn bản điều hành này yêu cầu các cơ quan chủ quản phải rà soát chặt chẽ phương án bố trí nguồn lực của nhà thầu, tránh tình trạng giao thầu cho những đơn vị không đủ năng lực kỹ thuật hoặc phân tán nguồn lực quá mức ở nhiều công trình cùng lúc. Việc gói thầu tại xã Thuận Lợi đạt tỷ lệ giảm giá 3,12% cho thấy chủ đầu tư đã nghiêm túc thực hiện khâu thương thảo giá theo hướng dẫn của Bộ Tài chính, mang lại giá trị thặng dư thực tế cho ngân sách thành phố Đồng Nai. Dẫu vậy, việc nhà thầu liên tục xuất hiện tại các dự án trên cùng một địa bàn đặt ra những vấn đề cần phân tích sâu hơn về tính cạnh tranh tổng thể và năng lực vận hành thực tế của doanh nghiệp trong giai đoạn cao điểm năm 2026.

Báo Tri thức và Cuộc sống sẽ tiếp tục thông tin./.

[Kỳ 2:] Nhà thầu Xuân Giang trúng loạt gói thầu đầu tư công tại xã Thuận Lợi